Ο μαρξισμός του Λουί Αλτουσέρ και του Ετιέν Μπαλιμπάρ

Σύμφωνα με τον Λουί Αλτουσέρ, οι θέσεις που διαμορφώνονται από τον φιλοσοφικό στοχασμό δεν μπορούν να έχουν καμία αξίωση επιστημονικής θεμελίωσης. Κατά τον Ετιέν Μπαλιμπάρ πάλι, η κοινωνία γίνεται κατανοητή ως μια ολότητα επικαθορισμένων σχέσεων, ενώ ο ρόλος της ταξικής πάλης υποβαθμίζεται. Ο τρόπος σκέψης των δύο στοχαστών δεν είναι μαρξικός, παρότι οι ίδιοι υποστηρίζουν το αντίθετο.

του Βασίλη Γρόλλιου*

Από τους πιο γνωστούς φιλοσόφους που τοποθετούνται στην παράδοση του μαρξισμού είναι ο Λουί Αλτουσέρ (1918-1990). Η πιο βασική έννοια που συναντάμε στα κείμενα του Αλτουσέρ και αυτών που τον ακολουθούν είναι αυτή του επικαθορισμού. 

Τι σημαίνει αυτή η έννοια; Ότι καθετί μέσα στην κοινωνία, κάθε διάσταση, το κράτος το πολιτικό για παράδειγμα, ταυτόχρονα επηρεάζεται από τις υπόλοιπες διαστάσεις και τις επηρεάζει με τη σειρά του. Δεν υπάρχει μία κοινωνική σχέση που να είναι η πλέον βασική, όπως η εργασία. 

Η πραγματικότητα δεν χωρίζεται σε φαινόμενο και ουσία, όπως συμβαίνει στην κριτική θεωρία. Κάθε αντίφαση είναι επικαθορισμένη.

Κριτήρια δημοκρατικής οργάνωσης

του Αντώνη Ανδρουλιδάκη*

Έφαγα 25 χρόνια ζωής, σπουδάζοντας στην θεωρία αλλά και στην πράξη την οργάνωση της ανθρώπινης εργασίας. Σας ομολογώ ότι απελπίστηκα. Κόντρα στα όνειρα μου για συμμετοχή, για αυτονομία, για αυτοδιεύθυνση, για αυτοοργάνωση, ο Έλληνας της μεταπολιτευτικής περιόδου αρνιόταν πεισματικά να αναλάβει την ευθύνη της ενηλικίωσης του. Αρνιόταν να πάρει την υπόθεση επάνω του. Ένοιωθα συχνά πως οι άνθρωποι γύρευαν ένα κάποιο «αφεντικό» να αποθέσουν πάνω του την ευθύνη της διοίκησης και να λουφάξουν ήσυχοι στην ασφάλεια που παρέχει η άρνηση της ριψοκινδύνευσης. Κάθε συγκροτημένη προσπάθεια οργανωτικής απελευθέρωσης, εκχώρησης ουσιαστικών αρμοδιοτήτων, υποκίνησης στην ανάληψη πρωτοβουλιών, ήταν λες και πυροδοτούσε έναν υποσυνείδητο καταχωνιασμένο φόβο απέναντι σε οποιαδήποτε μορφή αυτοδιεύθυνσης της εργασίας. Σε έρευνα που έκανα, σχεδόν 1 στους 2  εργαζόμενους, έκριναν ως πιο σημαντικό πράγμα στη δουλειά τους, να ξέρουν πως θα υποστούν παρατήρηση-επίπληξη, όταν κάνουν λάθος. Τέτοια ευσυνειδησία ή τέτοια ανασφάλεια;

Η κομματοκρατία ως πολιτικό σύστημα

του Γιώργου Κοντογιώργη 

 



Η ΚΟΜΜΑΤΟΚΡΑΤΙΑ ΩΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ¹

1. Η έννοια της κομματοκρατίας

Η έννοια της κομματοκρατίας ορίζει τη δομή και τη λειτουργία του πολιτικού φαινομένου σε μια φάση κατά την οποία το κομματικό σύστημα αυτονομείται και κυριαρχεί επί του τυπικού πολιτικού συστήματος, έτσι ώστε το πρώτο να καθορίζει τη λογική θεμελίωση και την πολιτική δυναμική του δεύτερου. Επομένως, η κομματοκρατία εντοπίζεται στο πολιτικό σύστημα όπου η προσέγγιση και, εννοείται, η συγκρότηση της πολιτικής γίνεται στο επίπεδο της εξουσίας, με την οποία αντιμετωπίζεται περίπου ως ένα ενιαίο ταυτολογικό όλον.

Συγκρατούμε τρεις συνιστώσες της κομματοκρατίας.