της Marianne Maeckelbergh*
Το 2011 εμφύσησε νέα ζωή στα οριζόντια μοντέλα της δημοκρατικής λήψης αποφάσεων. Με την ανάδυση του κινήματος της 15ης Μαΐου και του κινήματος Occupy, ο οριζόντιος τρόπος λήψης αποφάσεων έγινε μία από τις βασικές πολιτικές δομές για την οργάνωση των απαντήσεων στην τρέχουσα παγκόσμια οικονομική κρίση. Ενώ αυτή η διαδικασία λήψης αποφάσεων αναμφισβήτητα ποτέ δεν είχε τόσο ευρέως εφαρμοστεί όσο σήμερα, ποτέ δεν φαινόταν, επίσης, τόσο δύσκολη και περίπλοκη όπως σήμερα. Στις κορυφαίες στιγμές υπήρχαν 5.000 άνθρωποι στις γενικές συνελεύσεις στην Πλάσα Καταλούνια της Βαρκελώνης και ακόμα περισσότεροι στη Μαδρίτη. Δεν είναι πλέον μόνο οι ακτιβιστές που προσπαθούν να χρησιμοποιήσουν αυτές τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και να τις διδάξουν ο ένας τον άλλον, αλλά είναι εκατοντάδες ή και χιλιάδες άνθρωποι που έχουν πολύ μεγαλύτερες διαφορές όσον αφορά το υπόβαθρό τους, τις αρχικές παραδοχές τους, τους στόχους και τα στυλ του λόγου τους. Αυτό είναι εξαιρετικά καλό νέο, αλλά δεν πρόκειται για κάτι εύκολο.
Η σημερινή ιστορική συγκυρία απαιτεί προβληματισμό σχετικά με αυτές τις μεθόδους λήψης αποφάσεων και εδώ θα διερευνήσω μερικά από τα σημαντικότερα μαθήματα που φαίνεται να ξεχωρίζουν από τη συμμετοχή μου σε αυτές τις διαδικασίες στη Βαρκελώνη, τη Νέα Υόρκη και το Όκλαντ. Πρώτον, η συνειδητοποίηση των πολιτικών αξιών που διέπουν αυτές τις φαινομενικά πρακτικές διαδικασίες συνάντησης που αναφέρονται ως “μέθοδος”, θα ήταν χρήσιμη. Δεύτερον, η σχέση μεταξύ αυτών των πολιτικών αξιών και των κοινωνικών σχέσεων της οικονομίας θα μπορούσε να αναλυθεί: προκειμένου να δημιουργηθούν νέες πολιτικές δομές, πρέπει πραγματικά να εγκαταλείψουμε ορισμένες οικονομικές σχέσεις που παίρνουμε ως δεδομένες. Για παράδειγμα, οι οριζόντιες δομές λήψης αποφάσεων δεν λειτουργούν όταν θεωρούμε α) ότι οι πόροι είναι περιορισμένοι, β) ότι θα πρέπει, συνεπώς, να ανταγωνιζόμαστε μεταξύ μας και γ) ότι η ιδιοκτησία είναι μια σχέση αποκλεισμού. Τέλος, και ίσως σημαντικότερο, όσο περισσότερο προσπαθούμε να θεσπίσουμε σταθερούς κανόνες, να βρούμε το “χρυσό κλειδί”, το ιδανικό σύνολο διαδικασιών, τόσο περισσότερο απομακρυνόμαστε από το κεντρικό πολιτικό ερώτημα για το πώς αποφασίζουμε - ένα πεδίο της πολιτικής που πρέπει να παραμείνει ανοιχτό, αν είναι να παραμείνει οριζόντιο. Προκειμένου μια “γενική συνέλευση” να είναι παραγωγική, αποτελεσματική και ενδυναμωτική για τους συμμετέχοντες, οι διαδικασίες πρέπει να διατηρούν κάποιο βαθμό ευελιξίας καθώς οι συνθήκες αλλάζουν. Επιτρέψτε μου να εξηγήσω τι εννοώ...
