O Έρικ Χομπσμπάουμ και η Jazz

Ημερολόγιο

Μέσα από το παρακάτω κείμενο ο Έρικ Χομπσμπάουμ ξεδιπλώνει την αγάπη του για τη τζαζ μέσα από την προσωπική του ιστορία ως κριτικός στο New Statesman. Παράλληλα η αφήγησή του μας ταξιδεύει στις δεκαετίες του ’30, του ’40 και του ’50 στα κλαμπ του Σόχο, στις παραστάσεις του Ρέι Τσαρλς και της Μπίλι Χόλιντεϊ, στα νυχτερινά καταγώγια του West End του Λονδίνου και στους δίσκους των 78 στροφών. Μέσα από τις γραμμές του ξεδιπλώνεται η πλευρά του ως λάτρης της τζαζ με τη μουσική υπόκρουση των Miles Davis, Dizzy Gillespie, Charlie Parker και άλλων.

Χρωστώ τα χρόνια μου ως ρεπόρτερ της τζαζ στο Look Back in Anger του Τζον Όσμπορν (John Osborne)[1], που στα μέσα του ’50 έκανε το βρετανικό πολιτιστικό κατεστημένο να προσέξει μια μουσική τόσο αγαπητή στα νέα και ταλαντούχα ‘οργισμένα νιάτα’. 
Όταν χρειάστηκα κάποια χρήματα και είδα πως ο Κίνγκσλεϋ Άμις (Kingsley Amis)[2] έγραφε στο περιοδικό Ομπζέρβερ (Observer) για ένα αντικείμενο για το οποίο δεν ήξερε και πολλά και ίσως λιγότερα κι από εμένα, τηλεφώνησα σε ένα φίλο στο περιοδικό Νιου Στέιτσμαν (New Statesman). Εκείνος κανόνισε ένα ραντεβού με τον συντάκτη Κίνγκσλεϋ Μάρτιν (Kingsley Martin)[3], στις δόξες του τότε, ο οποίος είπε ‘Γιατί όχι;’, μου εξήγησε ότι ο τυπικός αναγνώστης του περιοδικού είναι ο ‘άντρας- δημόσιος υπάλληλος’ και με παρέπεμψε στη διευθύντρια των (πολιτιστικών) τελευταίων σελίδων του περιοδικού, την τρομερή Τζάνετ Άνταμ Σμιθ (Janet Adam Smith)[4]. Τα ενδιαφέροντά της εκτείνονταν από την ορειβασία μέχρι την ποίηση μα δεν συμπεριελάμβαναν την τζαζ. Έτσι, για περίπου δέκα χρόνια έγραφα σε μια μηνιαία στήλη για το περιοδικό New Statesman με το ψευδώνυμο ‘Φράνσις Νιούτον’ (‘Francis Newton’) (από τον Κομμουνιστή τζαζ τρομπετίστα που παίζει στο ‘Strange Fruit’ της Μπίλι Χόλιντεϊ (Billie Holiday)).

Ήταν καλή εποχή για να γράφω για την τζαζ.

Από τα τραγούδια διαμαρτυρίας στους επαναστατικούς ύμνους

Διαδηλωτές της αραβικής άνοιξης συνειδητοποιούν τη δύναμη της μουσικής και ανακαλύπτουν την έκφρασή τους με στυλ που ξεκινά από το παραδοσιακό και φτάνει μέχρι το χιπ-χοπ.

του Mark LeVine


«Η μουσική μου μπορεί να είναι απαλή, αλλά είμαι πολεμίστρια στη σκηνή», μας είπε η Τυνήσια λαϊκή ροκ τραγουδίστρια Emel Mathlouthi, την ώρα που καθόμασταν στο εστιατόριο του African Hotel - μετά από σχεδόν 8 ώρες πρόβας για μια συναυλία που πραγματοποίησε 2 μέρες αργότερα, στο Μουσείο του Carthage. Ήταν μια προκλητική παρατήρηση, ως απάντηση στη συζήτηση για το πολυσυζητημένο ρόλο της χιπ χοπ μουσικής στην επανάσταση της Τυνησίας. Σίγουρα η Mathlouthi είχε δίκιο.

Οι ράπερ, όπως ο Τυνήσιος El General, έχουν δεχτεί εκατοντάδες χιλιάδες επισκέψεις στο YouTube και έχουν επανειλημμένα τραβήξει τη διεθνή προσοχή, λόγω των τραγουδιών τους που υποστηρίζουν την επανάσταση. Όμως, παρακολουθήστε την ερμηνεία της Mathlouthi στο τραγούδι Kilmati Houra (Ο λόγος μου είναι ελεύθερος). Είναι ένα τραγούδι που ερμήνευσε στο δρόμο, ανάμεσα στο πλήθος της Λεωφόρου Bourghiba μια κρύα βραδιά του χειμώνα, καταμεσής της επανάστασης. Θα δείτε ξεκάθαρα τη δύναμη μιας απλής φωνής, χωρίς τον έκδηλο θυμό και τα άλλα μουσικά στοιχεία (ντραμς) που χαρακτηρίζουν τη χιπ χοπ μουσική.

Στο δρόμο, αλλά όχι στο δρόμο;

 
Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους η αραβική χιπ χοπ έχει γίνει ένα από τα καθοριστικά στοιχεία των εξεγέρσεων των τελευταίων 8 μηνών. Είναι τραχιά, θυμωμένη και θυμίζει το αστικό σκηνικό: φτώχεια, ανεργία, αστυνομική βαρβαρότητα, έλλειψη ευκαιριών ζωής -στοιχεία του πυρήνα της χιπ χοπ κουλτούρας, πριν αυτή καταληφθεί από τη φανταχτερή εικόνα. Σήμερα η Τύνιδα, το Κάιρο και άλλες αραβικές πρωτεύουσες συνεχίζουν, υπό μια έννοια, στο δρόμο του Compton, του Oakland ή του Brooklyn, απ' όπου ξεπήδησε η πιο διάσημη πολιτική αμερικανική ραπ μουσική.