Ψωμί-Παιδεία-Ελευθερία: ένα σύνθημα «επίκαιρο»

Η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται παρά τις περί αντιθέτου προσπάθειες πολλών πολιτικών σε όλο το διάβα της. 

Αυτό που επαναλαμβάνεται όμως είναι η αναλογία των συνεπειών των εκάστοτε πολιτικών αποφάσεων για τις κοινωνίες και τους λαούς. 

Κάθε χρόνο στην επέτειο του εορτασμού του Πολυτεχνείου πέρα από την ανησυχία για τα ενδεχόμενα επεισόδια που θα σημειωθούν μεταξύ των γνωστών-αγνώστων και της αστυνομίας, η κοινωνία ξυπνάει για λίγες ώρες από το λήθαργό της για να θυμηθεί ότι τα κοινωνικά και δημοκρατικά κεκτημένα δεν αποτελούν μόνο το θέμα ενός επετειακού λόγου. 

Στις περισσότερες περιπτώσεις αυτοί που θυμούνται και αυτοί που μιλούν, νοσταλγούν τα εξεγερμένα νιάτα τους αλλά και εκφράζουν την λανθάνουσα ενοχή τους μέσα από μια αυτοκριτική για την πορεία της μεταπολιτευτικής μας δημοκρατίας.  

Η δημοκρατία στη σκιά της μεγάλης επιχείρησης

του Λουτσιάνο Γκαλίνο

«Ανάμεσά μας μεγαλώνει μια συγκέντρωση ιδιωτικής εξουσίας που δεν έχει το όμοιό της στην ιστορία». Το 1938 ο Ρούσβελτ έκρουε τον κώδωνα του κινδύνου για τις τύχες μιας δημοκρατίας που κινδύνευε από την υπερεξουσία της μεγάλης ιδιωτικής επιχείρησης. Σήμερα, εκείνος ο κίνδυνος επαληθεύτηκε.

Η δημοκρατία,  διαβάζουμε στα βιβλία, είναι μια μορφή διακυβέρνησης, κατά την οποία τα μέλη μιας συλλογικότητας έχουν τόσο το δικαίωμα, όσο και την υλική δυνατότητα να συμμετάσχουν στη διαμόρφωση των αποφάσεων μεγάλης σημασίας που αφορούν την ύπαρξή τους. Η δυνατότητα να παρέμβουν στην διαδικασία λήψης αποφάσεων, να έχουν φωνή στις αποφάσεις που μετράνε, μπορεί να υλοποιηθεί τόσο με την άμεση συμμετοχή όσο και μέσα από μορφές αντιπροσώπευσης.

Όσον αφορά τις αποφάσεις που άπτονται της υπόστασης του μεγαλύτερου αριθμού των μελών μιας συλλογικότητας, όλων μας, μοιάζει φυσιολογικό να εντάξουμε σ’ αυτές διάφορες πλευρές που έχουν σχέση με την οικονομία, ή που συνδέονται στενά μ’ αυτήν. 

Ευρωπαϊκή περιδίνηση

του Δημήτρη Κωνσταντακόπουλου

‘Ένας πολύ γνωστός οικονομολόγος και παλαιός φίλος του Ανδρέα Παπανδρέου, μου διηγήθηκε τις προάλλες έναν διάλογό του, πριν από πολλά χρόνια, με τον Ζακ Ντελόρ, από τους αρχιτέκτονες του Μάαστριχτ. Αυτός του ‘πε, σχολιάζοντας τα σχέδια εισαγωγής, τότε, ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος: «Αυτό το πράγμα δεν βγαίνει. Βάλατε το κάρο μπροστά από το άλογο. Φτιάχνετε νόμισμα χωρίς κράτος». 

Ο Ντελόρ τον κοίταξε καλά-καλά, ήπιε μια γουλιά από το ποτό που συνήθιζε τα απογεύματα και του απάντησε: «Mε περνάς για ηλίθιο; Ασφαλώς και δεν γίνεται. Φτιάχνουμε το νόμισμα, ώστε, όταν έρθει η κρίση, να αναγκαστούν οι Ευρωπαίοι να φτιάξουν και το κράτος». Θα το φτιάξουν όμως; ‘Η θα διαλύσουν την ‘Ένωση εις τα εξ ων συνετέθη, εγκαινιάζοντας μια μεγάλη περίοδο ιστορικής οπισθοδρόμησης για όλη την ήπειρο; Προς το παρόν μάλλον κάνουν ότι μπορούν για να επιτείνουν την κρίση, αγοράζοντας χρόνο με εμβαλωματικές λύσεις που χειροτερεύουν την αρρώστια.