Σύμφωνα με τον Λουί Αλτουσέρ, οι θέσεις που διαμορφώνονται
από τον φιλοσοφικό στοχασμό δεν μπορούν να έχουν καμία αξίωση επιστημονικής
θεμελίωσης. Κατά τον Ετιέν Μπαλιμπάρ πάλι, η κοινωνία γίνεται κατανοητή ως μια
ολότητα επικαθορισμένων σχέσεων, ενώ ο ρόλος της ταξικής πάλης υποβαθμίζεται. Ο
τρόπος σκέψης των δύο στοχαστών δεν είναι μαρξικός, παρότι οι ίδιοι
υποστηρίζουν το αντίθετο.
του Βασίλη
Γρόλλιου*
Από τους πιο γνωστούς φιλοσόφους που τοποθετούνται στην
παράδοση του μαρξισμού είναι ο Λουί Αλτουσέρ (1918-1990). Η πιο βασική έννοια
που συναντάμε στα κείμενα του Αλτουσέρ και αυτών που τον ακολουθούν είναι αυτή
του επικαθορισμού.
Τι σημαίνει αυτή η έννοια; Ότι καθετί μέσα στην κοινωνία,
κάθε διάσταση, το κράτος το πολιτικό για παράδειγμα, ταυτόχρονα επηρεάζεται από
τις υπόλοιπες διαστάσεις και τις επηρεάζει με τη σειρά του. Δεν υπάρχει μία
κοινωνική σχέση που να είναι η πλέον βασική, όπως η εργασία.
Η πραγματικότητα
δεν χωρίζεται σε φαινόμενο και ουσία, όπως συμβαίνει στην κριτική θεωρία. Κάθε
αντίφαση είναι επικαθορισμένη.
