Γκ. Λούκατς: “Μια μελέτη πάνω στην ενότητα της σκέψης του Λένιν”

 
ΛΕΝΙΝ ΚΑΙ ΜΑΧΑΤΜΑ
Ξημέρωνε κ’ ήτανε κ’ οι δυο τους
ασπροντυμένοι.
Κελαηδούσε απ’ όξω ο τόπος. «Τα πουλιά»
ψιθύρισε ο Μαχάτμα.
Ο Λένιν χαμογέλασε καλόκαρδα διορθώνοντας.
«Μυδράλια».
Ν. Καρούζος
 

Η μελέτη του Λούκατς γράφηκε αμέσως μετά το θάνατο του Λένιν το 1924. Ο Λούκατς επέστρεψε σ’ αυτό του το κείμενο με αφορμή την επανέκδοση το 1967 κι έγραψε ένα υστερόγραφο. 

Το υστερόγραφο του 1967 είναι σημαντικό από πολλές απόψεις και κυρίως γιατί (ειδικά αν συνδυαστεί με τα ευρύτερα κείμενα του Λούκατς αυτής της περιόδου ανοίγει τη συζήτηση για μια “μελέτη πάνω στην ενότητα της σκέψης του Λούκατς”. 

Αυτή είναι όμως μια άλλη συζήτηση. Εδώ, θα ξεχωρίσουμε κάποια σημαντικά αποσπάσματα από το υστερόγραφο*

“Μια γόνιμη συμβολή στην αναγέννηση του μαρξισμού απαιτεί έναν καθαρά ιστορικό χειρισμό της δεκαετίας του ‘ 20, σαν μια περίοδο του επαναστατικού κινήματος της εργατικής τάξης που ανήκει στο παρελθόν και έχει τώρα οριστικά κλείσει. 

Αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να εφαρμοστούν σωστά οι εμπειρίες και τα μαθήματα της περιόδου εκείνης στις ουσιαστικά καινούργιες φάσεις του παρόντος. Αλλά ο Λένιν, όπως είναι ο κανόνας με τους μεγάλους άνδρες, ενσάρκωσε τόσο πολύ την εποχή του, ώστε τα αποτελέσματά του, αλλά ιδιαίτερα η μέθοδος για όσα είπε ή έκανε, μπορούν ακόμη να παραμένουν ως καθοριστικό παρόν, έστω και κάτω από πολύ αλλαγμένες περιστάσεις.”

Οι μαρξιστές και ο Νίτσε: μια παράδοξη προσέγγιση

Ο “εχθρός” Νίτσε γοήτευσε τους μαρξιστές με την προφητική κριτική του,  του αστικού κόσμου. 

Απολογισμός μίας διφορούμενης ανάγνωσης.

του Αντόνιο Νέγκρι*

Η ιστορία των σχέσεων μεταξύ των μαρξιστών και του Νίτσε είναι πλούσια σε παράδοξα, που οφείλονται στο γεγονός ότι οι μαρξιστές ανέκαθεν γοητεύονταν από την εξαιρετική ισχύ της προδρομικής κριτικής τού “εχθρού” Νίτσε κατά του αστικού κόσμου.

Αυτά τα  παράδοξα καθίσταντο ακόμη περισσότερο πολύπλοκα απ’ το γεγονός ότι, στη συζήτηση μέσα στους κόλπους τού εργατικού κινήματος, η γοητεία που ασκούσε ο Νίτσε ήταν αναγκασμένη να περάσει μέσα από δύο τουλάχιστο θεμελιώδη πεδία αντιπαράθεσης μεταξύ των διαφόρων σχολών : τον ορισμό τού υλισμού και την κρίση περί της νεωτερικότητας.
Πεδία τα οποία επέβαλλε ο “εχθρός”.