Ελαφραίνοντας κάπως το αναγνωστικό μου ρεπερτόριο λόγω διακοπών, έτυχε να διαβάσω διαδοχικά δυο βιβλία που αναφέρονται στον ρώσικο και τον κουβανέζικο «σοσιαλισμό».
Πρόκειται για το «Επιστροφή από τη Σοβιετική Ένωση» του Αντρέ Ζιντ(1) και για τον βασιλιά της Αβάνας του Πέδρο Χουάν Γκουτιέρες(2).
Τα δυο αυτά βιβλία είναι διαφορετικά από πολλές απόψεις. Το πρώτο είναι γραμμένο το 1936, αφορά τη Σοβιετική Ένωση και έχει τη μορφή κριτικών ταξιδιωτικών εντυπώσεων. Ο Ζιντ ξεκινά από την αρχή ότι «το ψέμα [...] μπορεί να είναι χρήσιμο [...] αλλά αυτό εξυπηρετεί τον εχθρό, [ενώ] η αλήθεια όσο οδυνηρή και αν είναι μπορεί να πληγώσει αλλά γιατρεύει», και επίσης από την αρχή, ότι η αξία ενός συγγραφέα είναι συνδεδεμένη με τη δύναμη του να εναντιώνεται, με τον αντικομφορμισμό του.
