Η
αναμενόμενη νέα νομοθεσία της Ε.Ε. για τους σπόρους έρχεται να
προσγειωθεί σε μια αγορά η οποία έχει μεταβληθεί ραγδαία τις τελευταίες
δεκαετίες. Η εμπορία φυτογενετικού υλικού, από μια υπόθεση μικρών
εταιριών και δημόσιων προγραμμάτων που ήταν, έχει
μεταλλαχθεί σε ένα βιομηχανοποιημένο κλάδο που κυριαρχείται από
πολυεθνικές. Σήμερα 10 μόνο εταιρείες ελέγχουν σχεδόν τα 2/3 παγκόσμιας
αγοράς, με ονόματα όπως η Monsanto, Syngenta και Dupont να
κυριαρχούν. Οι περισσότερες από αυτές, προέρχονται από τον τομέα
παραγωγής φυτοφαρμάκων ενώ έχουν πρωτοστατήσει στην ανάπτυξη των
γενετικά τροποποιημένων (γ.τ.) καλλιεργειών, που υποστηρίζουν την
εντατική, βιομηχανικού τύπου γεωργίας και ευνοούν τον έλεγχο των φυτογενετικών πόρων μέσω της προώθησης των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας και των πατεντών.
Οι δέκα μεγαλύτερες πολυεθνικές μοιράζονται αναμεταξύ τους την παγκόσμια αγορά σπόρων
Οι
προθέσεις των εταιρειών για τον έλεγχο της αγοράς σπόρων εκφράζονται με
το να ασκούν ευρεία επιρροή στις εθνικές νομοθεσίες και διεθνείς
συνθήκες ενώ συχνά είναι τα φαινόμενα του να τοποθετούνται άνθρωποι τους
σε κατάλληλες θέσεις εντός των διεθνών οργανώσεων που επεξεργάζονται
τους νόμους. Από αυτά δεν λείπουν και οι διώξεις της εμπορίας μη
εγγεγραμμένων σε επίσημους καταλόγους ποικιλιών, με το πρόσφατο παράδειγμα της δίωξης της Γαλλικής οργάνωσης διατήρησης σπόρων Kokopelli,
ανάγοντας την εμπορία ακόμα και των παραδοσιακών, μη ανταγωνιστικών
σπόρων, σε μια υπόθεση που διέπεται από αυστηρή νομοθεσία και
περιορισμούς.
Με
μια σύντομη σκιαγράφηση, ο ιδεατός κόσμος για τις μεγάλες
σποροπαραγωγικές εταιρείες δείχνει να είναι αυτός όπου ή αγορά θα
μονοπωλείται αποκλειστικά από ιδιωτικοποιημένους σπόρους,
προσαρμοσμένους σε υψηλές ποσότητες λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων και που
θα διέπονται από καθεστώς πνευματικής ιδιοκτησίας (όπως οι γενετικά
τροποποιημένοι). Ο
αγρότης να μην μπορεί να τους χρησιμοποιεί για να αναπτύξει δικές του
ποικιλίες και θα απαιτείται να πληρώνει για να κρατήσει σπόρο για την
επόμενη χρονιά - ή δεν θα μπορεί να το πράττει καθόλου. Οι τοπικές,
παραδοσιακές ποικιλίες να πρέπει να είναι αυστηρώς περιορισμένες με την
εμπορική ύπαρξη τους να θεσμοθετείται από γραφειοκρατικά κριτήρια.
