Ιεραρχικές σχέσεις μεταξύ κρατών και
οργάνων στο εσωτερικό της ΕΕ
του Γιώργου Βασσάλου
Η κυβέρνηση αρέσκεται να
λέει ότι «η Ελλάδα είναι ισότιμο μέλος της ΕΕ». Και η αξιωματική αντιπολίτευση
όμως επαναλαμβάνει συχνά ότι «η Ελλάδα θα πρέπει να γίνει σεβαστή ως ισότιμό
μέλος της ΕΕ».
Υπάρχουν όμως ισότιμα μέλη μέσα στο πολιτικό εποικοδόμημα της ΕΕ;
Υπάρχουν όμως ισότιμα μέλη μέσα στο πολιτικό εποικοδόμημα της ΕΕ;
Θα προσπαθήσουμε να απαντήσουμε στο ερώτημα αυτό σε τρεις ενότητες:
Α) το γενικό πλαίσιο λειτουργίας της ΕΕ κι έπειτα πρόσφατες αλλαγές που συντελούνται όπως
Β) η οικονομική διακυβέρνηση και
Γ) η τραπεζική ένωση.
Οφείλουμε να αρχίσουμε
εξετάζοντας τους συσχετισμούς μεταξύ των κρατών στα διαφορετικά όργανα της ΕΕ.
Είναι επίσης απαραίτητο όμως να δούμε το βαθμό πρόσβασης σε αυτά οργανωμένων
οικονομικών συμφερόντων. Το δεύτερο είναι ιδιαίτερα σημαντικό, γιατί η ΕΕ δεν
είναι απλά ένα άθροισμα των αστικών κρατών που την αποτελούν. Είναι ένας
οργανισμός που λειτουργεί σα πολλαπλασιαστής της δύναμης του μεγάλου κεφαλαίου
μέσα στους κρατικούς μηχανισμούς (συχνά και μέσα στην κατά Γκράμσι κοινωνία των
πολιτών) και που περιορίζει δραστικά τις όποιες διαδικασίες και μεθόδους
επιρροής είχαν κατακτήσει οι κατώτερες τάξεις μέσα στα κράτη.
Η οικονομική δύναμη της κάθε
αστικής τάξης ως κριτήριο πολιτικής δύναμης μέσα στην ΕΕ αποκτά, με την
ευκαιρία της κρίσης, αυξημένο ρόλο και θεσμικά, πέρα από τον άτυπο που φυσικά
πάντα είχε. Αυτό γίνεται, όπως θα δούμε παρακάτω τόσο μέσω της νέας οικονομικής
διακυβέρνησης που θέτει τις υπερχρεωμένες χώρες σε υποδεέστερη θέση, όσο και
των αυξημένων αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) μέσω του
Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης (ΕΜΣ) και των νέων της αρμοδιοτήτων όσο αφορά
την επιτήρηση και ανακεφαλαιοποίηση των μεγάλων τραπεζών της Ευρωζώνης.
H γενική δομή της ΕΕ
