Ζίγκμουντ Μπάουμαν: Είμαι βραχυπρόθεσμα απαισιόδοξος αλλά μακροπρόθεσμα αισιόδοξος

Ο κόσμος ψηφίζει από απογοήτευση. Οι συσπειρώσεις πολιτών είναι η μόνη ελπίδα. Οι ουσιαστικές κοινωνικές αλλαγές είναι εφικτές, προΰποθέτουν όμως επανάσταση στο επίπεδο της κουλτούρας και νοοτροπίας. Ο πιο αδύναμος κρίκος δεν είναι η κοινότητα, η πόλη, ή οποιαδήποτε άλλη μορφή τοπικότητας, αλλά το ίδιο το κράτος, που είναι παγιδευμένο μεταξύ δύο πυρών, του έθνους από τη μια και των αγορών από την άλλη. Και οι λύσεις δεν μπορούν να προέλθουν από τα κόμματα οποιασδήποτε απόχρωσης. Όσο ισχυρή θέληση και καλή οργάνωση και να έχουν τα κόμματα, δεν μπορούν να καταφέρουν κάτι αν δεν αλλάξει το σύστημα. Οι πολίτες αυτοοργανώνονται τοπικά και η βελτίωση του τόπου τους θα έχει θετικό αντίκτυπο σε όλους. Επίσης χρειαζόμαστε έναν αντικαταναλωτικό τρόπο ζωής που θα καταστήσει το υπάρχον σύστημα έκπτωτο. Οι παλιές πρακτικές δεν είναι πια αποτελεσματικές. Ίσως νέες να έχουν ήδη βρεθεί σε άλλα σημεία της υδρογείου και να μην το γνωρίζουμε. 

Αυτές είναι μερικές από τις σκέψεις του Ζίγκμουντ Μπάουμαν, που περιλαμβάνονται στην συνέντευξη που ακολουθεί.

Ενα χειμωνιάτικο απόγευμα στο σπίτι του στο χιονισμένο Leeds, ο επίτιμος καθηγητής κοινωνιολογίας Ζίγκμουντ Μπάουμαν μάς μίλησε για την κρίση, τον καταναλωτισμό, τις μορφές αντίστασης, την ανάγκη αλλαγής νοοτροπίας και το πώς βλέπει το μέλλον. 

 Συνέντευξη στην Ντίνα Δαβάκη και τον Δημήτρη Μπούκα.

Κίνημα καταναλωτών-παραγωγών για την προμήθεια τροφίμων

Του Γ. Λιοδάκη*

Μερικές σύντομες επισημάνσεις:

Δεν είναι πρώτη φορά που η συλλογική δράση και κάποια μορφή συνεταιριστικής δραστηριότητας επιστρατεύονται, σε συνθήκες κρίσης και παρατεταμένης ύφεσης του καπιταλισμού, για την ικανοποίηση άμεσων καταναλωτικών αναγκών και τη διασφάλιση της επιβίωσης πλατιών λαϊκών στρωμάτων. Και στο απώτερο παρελθόν, αλλά και με την παρούσα κρίση του καπιταλισμού, παρουσιάζονται παρόμοια φαινόμενα σε αρκετές χώρες.

Το «κίνημα της πατάτας» ή ευρύτερα το κίνημα για την προμήθεια φθηνών αγροτικών προϊόντων και τροφίμων άμεσα από τους παραγωγούς, που εμφανίστηκε πρόσφατα μέσα στις συνθήκες της οικονομικής κρίσης και κοινωνικής εξαθλίωσης που αντιμετωπίζει η χώρα μας, φαίνεται να παίρνει συνεχώς αυξανόμενες διαστάσεις. Φαίνεται επίσης να επιφέρει ένα σημαντικό πλήγμα στους μεσάζοντες, περιορίζοντας εντυπωσιακά την ψαλίδα των τιμών ανάμεσα στον παραγωγό και τον καταναλωτή.