Η Κομμούνα του Παρισιού δεν ενσάρκωσε μόνο ένα νέο τύπο κράτους, αλλά αποκάλυψε κι ένα ιστορικά πρωτόγνωρο τύπο δημοκρατίας, την εργατική δημοκρατία των αυτόκυβερνώμενων μαζών.
Η Κοµµούνα εγκαθίδρυσε µια ριζικά καινούργια στην ιστορία μορφή διαλεκτικής συνάρθρωσης της άμεσης µε την αντιπροσωπευτική εργατική δημοκρατία.
Πρώτον: «Η Κομμούνα συμπύκνωσε μια ιστορικά συγκεκριμένη διαλεκτική συνειδητού και αυθόρμητου»
Δεύτερο, η αναγκαιότητα καταστροφής του αστικού κράτους και των «μηχανισμών» του δεν είναι μόνο ένα από τα σπουδαιότερα διδάγματα της Κομμούνας, αλλά, επίσης, μια από τις κρισιμότερες «νομοτέλειες» της επαναστατικής - απελευθερωτικής διαδικασίας, καθοριστική συνθήκη για τη νικηφόρα έκβασή της. Το αστικό κράτος που θεμελιώνεται πάνω στις σχέσεις παραγωγής και τον κοινωνικό καταμερισμό της εργασίας, που χαρακτηρίζουν τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής, διασχίζεται από ένα σύνολο χαρακτηριστικών τα οποία συνιστούν τη λεγόμενη υλικότητά του, το «σκληρό» του πυρήνα.