Μια συζήτηση με τον Γιώργο Οικονόμου (παρρησια, 26/5/2014)

Μια συζήτηση με τον Γιώργο Οικονόμου περί νεοελληνικής κοινωνίας, νεοναζισμού και Χρυσής Αυγής, περί της παραπληροφόρησης γύρω από τα ζητήματα της άμεσης δημοκρατίας, περί της αποχής από τις εκλογές κ.α.

Τοπικές κοινωνίες και συμμετοχή

του Γιώργου Οικονόμου*

Το μέγιστο πρόβλημα στις σημερινές κοινωνίες είναι η απουσία των ανθρώπων από την πολιτική σκηνή, όχι μόνο από τα κέντρα των αποφάσεων και τη θέσπιση των νόμων, αλλά και από διεκδικητικούς αγώνες για προάσπιση βασικών δικαιωμάτων που καθιστούν τη ζωή αξιοπρεπή και ασφαλή. Η κυρίαρχη ιδεολογία της αντιπροσώπευσης και των κομμάτων έχει διαποτίσει το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού, με αποτέλεσμα οι άνθρωποι να αναθέτουν τα ουσιαστικά ζητήματα της ζωής τους σε άλλους, τους υποτιθέμενους «ειδικούς» της πολιτικής, βουλευτές, περιφερειάρχες και δημάρχους. Όμως η ιδεολογία αυτή έχει κλονισθεί μετά την παταγώδη αποτυχία των επί δεκαετίες κυρίαρχων πολιτικών και οικονομικών ελίτ να λύσουν τα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα. Με την μεγάλη ανικανότητα και απληστία τους οι ελίτ οδήγησαν τις κοινωνίες σε πρωτοφανή κρίση, όχι μόνο οικονομική, αλλά και πολιτική, πολιτιστική, ανθρωπιστική.

Δημoτοπία: δημοκρατία εδώ και τώρα κατά τόπους.

Κείμενο - Πρόσκληση για τη δημιουργία της Δημοτοπίας

Αν κοιτάξουμε προσεκτικά θα δούμε ότι ενόψει των δημοτικών εκλογών του 2014 έχει αρχίσει να κάνει την εμφάνιση του ένα μικρό αλλά καθόλου αξιοκαταφρόνητο πλήθος από δημοτικές κινήσεις πολιτών οι οποίες δια μέσου του προγράμματος και του τρόπου συγκρότησης τους προτάσσουν την άμεση δημοκρατία. Οι κινήσεις αυτές στο σύνολο τους είναι αποτέλεσμα ζυμώσεων και αποφάσεων των ίδιων των τοπικών κοινωνιών και αν και χωρίς κανένα επίπεδο συντονισμού μεταξύ τους, έμμεσα αλληλεπιδρούν η μία στην άλλη και αυτό καταδεικνύει τον αυθόρμητο χαρακτήρα τους.

Εκτιμούμε ότι η εμφάνιση των δημοτικών κινήσεων θα συμβάλει με τρόπο καθοριστικό στην από εδώ και πέρα εξέλιξη του πολιτειακού ζητήματος της χώρας και την στρατηγική του κινήματος. Το αν αυτή η επίδραση θα είναι θετική ή αρνητική αυτό μένει να φανεί από την ίδια την εξέλιξη της ιστορίας. Για μας βέβαιο είναι ένα πράγμα: Η καθολικοποίηση του προτάγματος της άμεσης δημοκρατίας για τον κοινωνικό μετασχηματισμό προϋποθέτει ως στάδιο και χωροχρονική κατάκτηση την θεσμική της πραγμάτωση στο πεδίο των τοπικών κοινοτήτων. Το πώς αυτό θα πραγματωθεί χωρίς να δημιουργήσει επιπρόσθετες διαμεσολαβήσεις εξουσίας διατηρώντας την αμεσότητα του χαρακτήρα της δημοκρατίας είναι ένα ερώτημα που δεν μπορεί να το απαντήσει κανείς άλλος εκτός από την ίδια την πράξη, βέβαιο είναι πάντως ότι χωρίς αυτήν την αναβάθμιση και χωρίς τον ομοσπονδιακό προσανατολισμό των δήμων και των κοινοτήτων η άμεση δημοκρατία είναι καταδικασμένη να χωλαίνει σε ένα αδιάκοπτο ρυθμό κινηματικού αυτοπεριορισμού .

Με αφορμή το πρόσφατο δημοψήφισμα στην Ελβετία…

Άμεση δημοκρατία: τί είναι και τί δεν είναι

Με αφορμή το πρόσφατο δημοψήφισμα στην Ελβετία…

Ένα από τα βασικότερα χαρακτηριστικά του Ελβετικού πολιτεύματος είναι η δυνατότητα που παρέχει στους πολίτες της χώρας να εγκρίνουν μαζικά – υποχρεωτικά ή προαιρετικά – νομοσχέδια και τροποποιήσεις που αφορούν διάφορα θέματα, όπως η στρατιωτική θητεία, η οπλοκατοχή, η διοίκηση και άλλα ποινικά ή πολιτικά ζητήματα. 

Έτσι, μετά από δημοψήφισμα που προωθήθηκε από το λαϊκιστικό δεξιό Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα, οι πολίτες που προσήλθαν στις κάλπες αποφάσισαν με ποσοστό 50,4% να θέσουν τέλος στην μαζική εισροή μεταναστών ακόμα και από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επαναφέροντας το αυστηρό καθεστώς των ποσοστώσεων που ίσχυε παλιότερα. 

Με αφορμή το γεγονός αυτό όχι μόνο οι γνωστοί και αναμενόμενοι γραφικοί δεξιοί δημαγωγοί αλλά και διάφοροι οπαδοί της λεγόμενης «άμεσης δημοκρατίας» (ή μάλλον όσοι προσεγγίζουν την άμεση δημοκρατία απλουστευτικά και λαϊκιστικά, αναγνωρίζοντας δηλαδή την πλειοψηφική στάση ως μοναδική εγγυητήρια δύναμη για την κοινωνική και πολιτική σωτηρία) ξεσπούν σε πανηγυρισμούς κάνοντας λόγο για νίκη της λαϊκής βούλησης και της δημοκρατίας έναντι κάποιας τεχνοκρατικής ελίτ η οποία (όπως λένε) με συνωμοτικό τρόπο καταστρατηγεί βασικά πολιτικά δικαιώματα. 

Ζώντας σε έναν κόσμο δίχως μυστικά – Με αφορμή την υπόθεση Σνόουντεν

του Αντώνη Μπρούμα

Το καλοκαίρι που μας πέρασε ο Έντουαρντ Σνόουντεν (Edward Snowden), ένας μισθωμένος εργαζόμενος στην Εθνική Αρχή Πληροφοριών των ΗΠΑ (NSA), διέρρευσε απόρρητα έγγραφα της υπηρεσίας στις εφημερίδες, από τα οποία προκύπτει ως αδιαμφισβήτητο γεγονός η επιτήρηση όλων των ηλεκτρονικών επικοινωνιών (τηλεφωνία, διαδίκτυο) περισσότερου από ένα δις ανθρώπων.

Η NSA δεν επιτηρεί απλώς και μόνο τα δίκτυα επικοινωνιών αλλά έχει εγκαταστήσει κοριούς και στους κόμβους των μεγαλύτερων παρόχων επικοινωνίας και διαδικτυακού περιεχομένου.

Μετά την αποκάλυψη αυτή, ο Σνόουντεν απέστειλε βιντεοσκοπημένο πολιτικό μήνυμα προς τους πολίτες όλου του κόσμου, εξηγώντας τις αιτίες της κίνησής του, και στη συνέχεια κατέφυγε στη Ρωσία, για να σώσει τη ζωή του από τους μισθοφόρους του κράτους των ΗΠΑ.

Αλληλέγγυα οικονομία, δημιουργικές αντιστάσεις, άμεση δημοκρατία

Αλληλέγγυα οικονομία, δημιουργικές αντιστάσεις, άμεση δημοκρατία

Για μια προεικονιστική realpolitik

Μια συζήτηση του Πολύκαρπου Γεωργιάδη με τον Ορέστη Βαρκαρόλη, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου του τελευταίου: Δημιουργικές αντιστάσεις και αντεξουσία

Π.Γ.: Ο όρος Αλληλέγγυα Οικονομία ακούγεται ως σχήμα οξύμωρο και ξενίζει πολλούς από εμάς. Μπορούν οι δομές της αλληλέγγυας οικονομίας να αποτελέσουν το πρόπλασμα για μια αταξική κοινωνία ή μήπως είναι νομοτελειακά καταδικασμένες να αφομοιωθούν και να απολέσουν τα ριζοσπαστικά χαρακτηριστικά τους, μέσα στον ωκεανό της καπιταλιστικής οικονομίας, της λογικής του κέρδους, του ελεύθερου ανταγωνισμού και του (αντι)κοινωνικού δαρβινισμού;

Ο.Β.: Πράγματι, το πεδίο της οικονομίας φάνταζε και ακόμα φαντάζει για τους περισσότερους που συμμετέχουν στο κίνημα ως αποκλειστική περιοχή του εχθρού. Ένα πεδίο στο οποίο όχι μόνο δεν είναι ωφέλιμο να παρέμβουμε (για την αναίρεσή του), αλλά το οποίο πρέπει να ξεπεράσουμε ή να υπερβούμε με βάση, μια μάλλον εξτρεμιστική παρά ριζοσπαστική, κριτική του υπάρχοντος που στην προέκτασή της φτάνει να (ανα)ζητά αφελώς ακόμα και την κατάργηση της κοινωνίας. 

Λες και το ξεπέρασμα της εμπορευματικής μορφής της πατάτας προϋποθέτει την κατάργηση της πατάτας[1] και η κατάργηση της μισθωτής εργασίας την κατάργηση της εργασίας γενικά[2]!

Πολυτεχνείο 1973. Η απαρχή του αυτόνομου κινήματος

του Γιώργου Ν. Οικονόμου

Ένα σημαντικό ζήτημα που πρέπει να διευκρινισθεί για την κατάληψη και την εξέγερση του Πολυτεχνείου τον Νοέμβριο του 1973 είναι ο πολιτικός χαρακτήρας και η πολιτική τους σημασία. Χωρίς την διερεύνηση και την κατανόηση αυτών των βασικών ζητημάτων παραμένουμε στον χώρο των γεγονότων, των προσωπικών διαθέσεων ή συναισθημάτων, στον επετειακό και «εορταστικό» χαρακτήρα, που έχουν επιβληθεί, ήδη αμέσως μετά την πτώση της δικτατορίας, από κόμματα, κρατικές υπηρεσίας και ΜΜΕ. 

Η δευκρίνιση αυτή θα αποκαταστήσει τη μοναδικότητα και την πρωτοτυπία της εξέγερσης, η οποία υπερβαίνει ακριβώς τα κόμματα, τις κρατικές υπηρεσίες, τα ΜΜΕ και αντιπαρατίθεται σε αυτά.

Ο πολιτικός χαρακτήρας

Αυτό που χαρακτηρίζει τις τρείς ημέρες της εξέγερσης είναι η άμεση συμμετοχή των ανθρώπων στη διεκδίκηση της ελευθερίας. Διεκδίκηση που διακατέχεται από πάθος, οργή, αυταπάρνηση και δράση. Ταυτοχρόνως όμως από συνειδητοποίση ότι σε αυτόν τον αγώνα χρειάζεται η συμμετοχή των ευρύτερων στρωμάτων του πληθυσμού. Αυτήν την σημασία έχει άλλωστε και η κατάληψη: να αποτελέσει πόλο συσπείρωσης για αυτούς που δεν επιθυμούν τη δικτατορία και θέλουν την ανατροπή της. 

Μνημόνια και επαναλαμβανόμενες συνταγματικές εκτροπές

Πηγή: http://www.youtube.com/watch?v=3gvNQvA4e2g&feature=em-upload_owner
uploaded by Michalis Loggos

Η Άμεση Δημοκρατία δεν είναι ιδεολογία εποικοδομήματος, αλλά αρχιτεκτονική αταξικού κοινωνικού οικοδομήματος

Αντίλογος προς πολιτικούς αλχημιστές

του Κώστα Λάμπου

Ζούμε στο μεταίχμιο δυο εποχών, δυό κόσμων και δυό πολιτισμών:

Από τη μια η εποχή της μεγάλης και βαθειάς οικονομικής ύφεσης, των αρνητικών προβλέψεων και της παγκόσμιας πείνας, ο κόσμος του μεγάλου ιδιωτικού πλούτου, της ανεργίας και της απέραντης εξαθλίωσης και ο ‘πολιτισμός’ του Φόβου, της ανασφάλειας, της κρατικής και παρακρατικής τρομοκρατίας, της ανελευθερίας, της αυταρχικότητας, των ιμπεριαλιστικών πολέμων, της καταστροφής της Φύσης και της καπιταλιστικής βαρβαρότητας. Είναι η εποχή, ο κόσμος και ο ‘πολιτισμός’ του ταχύτατα παρακμάζοντος κεφαλαίου που τελειώνουν και φεύγουν¹.

Κι’ από την άλλη η εποχή των μεγάλων ανοιχτών οριζόντων που την ανοίγουν διάπλατα οι δυνατότητες της σύγχρονης επιστήμης και τεχνολογίας και η οποία οδηγεί σε ένα κόσμο των μεγάλων προσδοκιών, της ελεύθερης δημιουργικότητας, της καθολικής ευημερίας και τελικά σε έναν οικουμενικό ουμανιστικό πολιτισμό της κοινωνικής ισότητας, της αταξικής δημοκρατίας, της αμοιβαίας συνεργασίας, της ελεύθερης δημιουργίας, της ειρήνης και της ανθρώπινης ευτυχίας. Είναι η εποχή, ο κόσμος και ο πολιτισμός των δυνάμεων της Εργασίας, της Επιστήμης και του Πολιτισμού που σταθερά και δυναμικά ανατέλλουν και έρχονται².

Για την διάλυση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την άμεση δημοκρατία

του Michael Theodosiadis

 

Εδώ και αρκετό πλέον καιρό από μεγάλο κομμάτι του πληθυσμού συνειδησιακά απο-νομιμοποιείται το όραμα της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, το φαντασιακό της ενωμένης Ευρώπης που θα προωθεί την αλληλεγγύη και την αλληλοσυνεργασία. Οι απροκάλυπτες επιθέσεις των ευρωκρατών ενάντια στην Κύπρο, ο στιγματισμός του Ελληνικού λαού ως «τεμπέλη που αποκλειστικά και μόνο αυτός ευθύνεται για τα παθήματά του», η ολική απαξίωση του Νότου δείχνουν φανερά πλέον ότι το περιβόητο Ευρωπαϊκό ιδεώδες έχει καταρρεύσει μέσα στην πλήρη ανικανότητά του να δείξει στοιχειώδη αλληλεγγύη στους αδύναμους του κρίκους, απαντώντας με επιθέσεις μίσους και άκρατου κυνισμού, σαν να πρόκειται για μια οργανωμένη μαφία. 

Δεν είναι, όμως, μονάχα ο Νότος που αρχίζει σιγά σιγά να αποδοκιμάζει το ολιγαρχικό τούτο φιάσκο.

Μπέπε Γκρίλο: Λυπάμαι που οι υπέροχοι Ελληνες έγιναν πειραματόζωα!

Είναι ο πραγματικός νικητής  των ιταλικών εκλογών. Είναι ο  άνθρωπος εκείνος που λίγοι αρχικά τον πίστεψαν και όμως κατάφερε το ακατόρθωτο. Μέσα σε ελάχιστο χρονικό  διάστημα, χρησιμοποιώντας κυρίως το διαδίκτυο για να «περάσει» το μήνυμά του στον ιταλικό λαό, ο Μπέπε Γκρίλο έφερε την επανάσταση στην ιταλική πολιτική σκηνή.
Ο Γενοβέζος ανατρεπτικός κωμικός, μετέτρεψε σε… τραγωδία τη χθεσινή εκλογική αναμέτρηση για τους κύριους αντιπάλους του, οι οποίοι υποτίμησαν τη δύναμή του και τον σνόμπαραν χωρίς να μπορούν να φανταστούν την εκπληκτική πορεία που θα διένυε.
Ο Μπέπε Γκρίλο μίλησε στο «ΘΕΜΑ» πριν τις εκλογές, όταν οι δημοσκοπήσεις  τον έφερναν δεύτερο, και έστειλε το δικό του μήνυμα συμπαράστασης στους Έλληνες, προβλέποντας ότι «η Ελλάδα ήταν η πρώτη που μπήκε στη δίνη των οικονομικών δυνάμεων και θα είναι η πρώτη που θα βγει από αυτή».
Εγινε κωμικός  από καθαρή τύχη, απέκτησε φανατικούς θαυμαστές λόγω του καυστικού  του χιούμορ, όρισε την «V-Day» («Vaffanculo Day») που αφιέρωσε εξαιρετικά στον Σίλβιο Μπερλουσκόνι και μετά την επιτυχία του στις τελευταίες δημοτικές εκλογές με το Κίνημα Πέντε Αστέρων που ηγείται,

Η πολιτική ως συμμετοχή και η άμεση δημοκρατία

του Γιώργου Ν. Οικονόμου

Το Πολυτεχνείο 1973 συνιστά πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα πολιτικό γεγονός και ως τέτοιο άφησε σημαντική παρακαταθήκη στις επόμενες γενιές, όπως φάνηκε από την πολιτική δυναμική και τις εντάσεις που δημιουργούσε επί δεκαετίες κάθε χρόνο στην επέτειο. H κατάληψη-εξέγερση τον Νοέμβριο 1973 έχει τα χαρακτηριστικά ενός αυτόνομου κινήματος, με πολιτικό περιεχόμενο και πολιτικούς στόχους, ανεξάρτητο από κόμματα, ηγέτες, ιδεολογίες και γραφειοκρατίες.

Ένας από τους κύριους στόχους του Πολυτεχνείου 1973 ήταν η Δημοκρατία. Όχι φυσικά κάποια αποκατάσταση του προηγουμένου διεφθαρμένου και αποτυχημένου κοινοβουλευτισμού ή κάποια βελτιωμένη εκδοχή του, αλλά ένα πολίτευμα στο οποίο ο δήμος θα είναι ουσιαστικά κυρίαρχος, θα υπάρχει «λαϊκή κυριαρχία» ή «λαϊκή εξουσία» (χρησιμοποιώ εδώ τους όρους που υπήρχαν στα συνθήματα των εξεγερμένων και στην Ανακοίνωση της Συντονιστικής Επιτροπής). 

Πέθανε ο συγγραφέας Χρόνης Μίσσιος

Σήμερα πέθανε ο συγγραφέας Χρόνης Μίσσιος, ο άνθρωπος που "δεν άλλαξε το σύστημα αλλά δεν άφησε και το σύστημα να τον αλλάξει".

Aναδημοσιεύουμε τη συνέντευξή του από το περιοδικό "Υποβρύχιο", που δημοσιεύτηκε στις 4 Ιανουαρίου του 2012.

Μια εμβληματική μορφή της Αριστεράς, ο συγγραφέας του «Καλά εσύ σκοτώθηκες νωρίς», Χρόνης Μίσσιος, άνθρωπος που έκανε σκληρή κριτική τόσο στον αριστερό χώρο και τις διασπάσεις του όσο και στην ίδια την κοινωνία γεννήθηκε το 1930 στην Καβάλα.

Εμφύλιος, φυλακές, βασανιστήρια, αγώνες, διώξεις, εξορίες... Μια ζωή σαν παραμύθι, κι όμως, εντελώς πραγματική, αποτυπωμένη σε κάθε ρυτίδα του προσώπου αυτού του λεβεντάνθρωπου. Σήμερα, στα ογδόντα τόσα χρόνια του, ο συγγραφέας τού «Καλά, εσύ σκοτώθηκες νωρίς» και του «Χαμογέλα ρε, τι σου ζητάνε;» παραμένει μαχητής («Δεν άλλαξα το σύστημα, αλλά ούτε εκείνο θα με αλλάξει»), εξακολουθεί να γράφει, αν και αναρωτιέται πού να τοποθετήσει τους ήρωές του «αφού θα κινδυνεύουν διαρκώς με σύλληψη, ξύλο ή απέλαση!», και μένει σε ένα νοικοκυρεμένο αγρόκτημα στο Μικροχώρι Καπανδριτίου απ’ όπου δίνει, λέει, «την ύστατη μάχη της ζωής του». Δεν κατεβαίνει Αθήνα και μοιράζεται τις μέρες του με τη Ρηνιώ, τα βιβλία, τα δέντρα και τα δυο σκυλιά του: η καλύτερη πατρίδα για έναν αληθινό «σύντροφο».

Κάλεσμα Πρωτοβουλίας (Θεσσαλονίκης) για το Συντονισμό σωματείων βάσης, εργαζομένων, ανέργων & συλλογικοτήτων

Εδώ και 5 χρόνια βιώνουμε τον πόλεμο που έχει εξαπολύσει το κεφάλαιο στο παγκόσμιο σκηνικό της οικονομικής κρίσης. 

Μες σ' αυτά τα χρόνια είδαμε να δημιουργούνται στρατιές ανέργων έξω απ' τον ΟΑΕΔ, ουρές ανασφάλιστων έξω απ' τα νοσοκομεία, παιδιά χωρίς βιβλία και χωρίς δασκάλους στα σχολεία, τις συλλογικές συμβάσεις να ισοπεδώνονται και κάθε επίδομα να περικόπτεται. 

Μέσα σε 5 χρόνια έχει συντελεστεί μια ραγδαία υποτίμηση της εργατικής δύναμης, μια τεράστια καταστροφή παραγωγικών δυνάμεων, και ενώ το 2008 βιώσαμε την εξέγερση του Δεκέμβρη, σαν έκφραση οργής και αγανάχτησης για ότι ζούσαμε ήδη, σήμερα βλέπουμε τη Χρυσή Αυγή μέσα στη βουλή, τα στρατόπεδα συγκέντρωσης να πολλαπλασιάζονται και το παρακράτος να “αλωνίζει” στις γειτονιές με πογκρόμ κατά των μεταναστών και οποιουδήποτε “διαφορετικού”.

Μπροστά σε αυτές τις βίαιες εξελίξεις και την ολοκληρωτική επίθεση, οι δυνάμεις του εργατικού κινήματος πολλές φορές απάντησαν δυναμικά.

…και τότε ρίξανε τον κλήρο να δούνε ποιος θα φαγωθεί, «για να ξεβρωμίσει ο τόπος» (μέρος 4ο)

Από την άμεση δημοκρατία στο να «ξεβρωμίσει ο τόπος»

Clandestina

Ο φασισμός ιστορικά αναπτύχθηκε χρησιμοποιώντας συνθήματα της αριστεράς (στην γενικότερη έννοια της αριστεράς συμπεριλαμβάνουμε και τον αντιεξουσιαστικό/αναρχικό χώρο) και «δίνοντας λύσεις» με τη μορφή της δράσης ενός «ανατρεπτικού κινήματος» ενάντια στο κατεστημένο, ενός κινήματος που γοήτευε με τη βία έχοντας επιλέξει έναν εύκολο στόχο ενάντια στον οποίο ασκούσε προπαγανδιστικά αυτή τη βία. Ο φασισμός ιστορικά αναπτύχθηκε μετά την ήττα της αριστεράς, χρησιμοποιήθηκε από τα αφεντικά για να συντριβούν τα κινήματα αρχικά και οι κοινωνίες συνολικά και στη συνέχεια ο καπιταλισμός να επανακάμψει ως δύναμη σωτηρίας.

Η δημιουργία γκέτο και η υποβάθμιση της αξίας της ανθρώπινης ζωής (είτε αυτή συμβαίνει στα σύνορα και στα δουλεμπορικά, είτε στις γειτονιές της Αθήνας ή στα εργασιακά κάτεργα) είναι, εκτός των άλλων, μια ιστορική ήττα της αριστεράς η οποία άνοιξε το δρόμο για τις «λύσεις» της ακροδεξιάς.

Ως απάντηση στην επίθεση του κεφαλαίου που διεξάγεται με το πρόσχημα της κρίσης στην Ελλάδα προτάχθηκαν κυρίως το κίνημα των πλατειών και οι βίαιες αντιπαραθέσεις με τις δυνάμεις καταστολής.

Το πρόταγμα της άμεσης δημοκρατίας μπορεί να υλοποιούνταν στις συνελεύσεις γειτονιάς ή σε όσους είχαν σταθερή και οργανική σχέση με τις πλατείες, όμως για τις εκατοντάδες χιλιάδες που κάποια στιγμή έφτασαν να συγκεντρώνονται στην πλατεία Συντάγματος ή «άμεση δημοκρατία» δεν ήταν προφανώς μια οργανωτική πραγματικότητα αλλά ένα σύνθημα το οποίο εναλλασσόταν με κατάρες ενάντια στους «κλέφτες-προδότες-πολιτικούς». Μια πολιτική ατζέντα δηλαδή που εύκολα υιοθετείται από την ακροδεξιά. 

Ο μακρινός ανατρεπτικός προφήτης

Τριακόσια χρόνια από τη γέννησή του, ο Ζαν Ζακ Ρουσώ αποτελεί πηγή έμπνευσης για πολλούς, αλλά και στόχο πολεμικής
 

του Πέτρου Παπακωνσταντίνου

Ο άνθρωπος γεννήθηκε ελεύθερος, κι ωστόσο είναι παντού δεσμώτης.

Ο πρώτος που έχοντας περιφράξει ένα κομμάτι γης σκέφτηκε να πει «αυτό είναι δικό μου» και βρήκε ανθρώπους αρκετά αφελείς ώστε να τον πιστέψουν υπήρξε ο πραγματικός ιδρυτής της κοινωνίας των πολιτών. 

Από πόσα εγκλήματα, πολέμους, φόνους, από πόσες αθλιότητες και αίσχη θα είχε απαλλάξει το ανθρώπινο γένος εκείνος που, ξεριζώνοντας τους πασσάλους ή σκεπάζοντας το χαντάκι θα φώναζε στους συνανθρώπους του: «Μην ακούτε αυτόν τον αγύρτη. Χαθήκατε, αν ξεχάσατε πως οι καρποί ανήκουν σε όλους και η γη δεν ανήκει σε κανέναν»!

Οι πλούσιοι από τη δική τους πλευρά, ευθύς μόλις γνώρισαν την ευχαρίστηση της κυριαρχίας, περιφρόνησαν αμέσως όλους τους άλλους και χρησιμοποιώντας τους παλιούς δούλους για να υποτάξουν νέους, δεν σκέφτηκαν παρά να κατακτήσουν και να υποδουλώσουν τους γείτονές τους, ίδιοι με τους πεινασμένους λύκους, που έχοντας δοκιμάσει ανθρώπινη σάρκα, αποφεύγουν κάθε άλλη τροφή και δεν θέλουν παρά να καταβροχθίζουν ανθρώπους.

Ο σφετεριστής της εξουσίας είναι αφέντης μόνο για όσο διάστημα είναι ισχυρότερος και μόλις γίνει δυνατό να εκδιωχθεί δεν μπορεί να διαμαρτυρηθεί για τη βία. Η εξέγερση είναι το ίδιο νόμιμη... Η βία και μόνο τον στήριζε, η βία και μόνο τον ανατρέπει.

ΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΙΚΛΗΣ - ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

1. ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΔΙΚΤΥΟ ΠΕΡΙΚΛΗΣ

Το Δίκτυο ΠΕΡΙΚΛΗΣ είναι μία μέθοδος επικοινωνίας των πολιτών μεταξύ τους, καθώς και με την εκάστοτε αρχή. Υποστηρίζεται από ηλεκτρονικούς υπολογιστές και λογισμικό υψηλής τεχνολογίας, έτσι ώστε η χρήση του να είναι δυνατή από τον μεγαλύτερο δυνατό αριθμό πολιτών, συμπεριλαμβανομένων και των ατόμων με ειδικές ανάγκες.
Το πρότυπο του Δικτύου βασίζεται στις αρχές λειτουργίας της Εκκλησίας του Δήμου της Αθήνας του 5ου π.Χ. αιώνα, προσφέροντας δυνατότητες αναβίωσης, αλλά και βελτίωσης, του συστήματος της Άμεσης Δημοκρατίας. Το σύνολο των κανόνων επικοινωνίας που ενσωματώνονται στο Δίκτυο ΠΕΡΙΚΛΗΣ είναι συμπαγές και δεν επιτρέπει αλλοίωση των βασικών ιδιοτήτων του. Από αυτή την άποψη, το Δίκτυο μπορεί να θεωρηθεί πρωτότυπο.
Η πολύ απλή χρήση των τερματικών, που έχει αναπτυχθεί μετά από μακρά έρευνα στο Εργαστήριο Επικοινωνίας και Μέσων του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου (υπό την καθοδήγηση των δημιουργών του συστήματος κ.κ. Γ. Καμπουράκη και Μ. Νόττα) επιτρέπει, σε αντίθεση με άλλα ηλεκτρονικά συστήματα, την ελαχιστοποίηση του απαιτούμενου χρόνου για την κατάθεση γνώμης ή / και πρότασης από τον πολίτη, με απλούς χειρισμούς και διαδικασίες. Όλοι οι απαιτούμενοι χειρισμοί γίνονται στο τερματικό μέσω οθόνης αφής. Το σύστημα επικοινωνεί με τον πολίτη οπτικά, αλλά και ακουστικά, προσφέροντας έτσι πρόσβαση και σε άτομα που στερούνται όρασης.
Το Δίκτυο ΠΕΡΙΚΛΗΣ έχει σχεδιαστεί για πανευρωπαϊκή ή και παγκόσμια λειτουργία και έχει κατόπιν απλοποιηθεί, ώστε να προσαρμοστεί στις ανάγκες της πειραματικής εφαρμογής του.
Οι κανονισμοί χρήσης, δηλαδή οι μη βασικοί κανόνες του Δικτύου, μπορούν να αποφασίζονται από τους χρήστες του συστήματος, με την ετυμηγορία του εκλογικού σώματος. Αυτό σημαίνει ότι το Δίκτυο μπορεί να υποστηρίξει την εφαρμογή της Συμβουλευτικής Άμεσης Δημοκρατίας, για όσο διάστημα το σύστημα δεν έχει θεσμοθετημένη χρήση.

Από την αποτυχία της κοινοβουλευτικής ολιγαρχίας στην άμεση δημοκρατία

του Γιώργου Ν. Οικονόμου* 

Χρειάζεται να αφήσουμε πίσω μας τον παλιό ανίκανο και διεφθαρμένο κομματοκρατικό κόσμο, να εγκαταλείψουμε το αποτυχημένο ολιγαρχικό σύστημα. Για να επιτευχθεί η ουσιαστική συμμετοχή, η άμεση δημοκρατία, χρειάζονται επειγόντως νέες αντιλήψεις και ιδέες, νέοι θεσμοί και νόμοι, νέες διαδικασίες και αξίες. «Σε εποχές αλλαγών, όπως η σημερινή, ό, τι δεν είναι νέο είναι ολέθριο».

H νεοελληνική κοινωνία βρίσκεται στα πρόθυρα πλήρους καταρρεύσεως. Έχει καταστεί πλέον εμφανής η αδυναμία του κομματικού πολιτικού συστήματος στο σύνολό του να αποτρέψει την χρεοκοπία. Όχι μόνο διότι αυτό οδήγησε στη σημερινή απελπιστική κατάσταση, αλλά και διότι αυτό οδηγεί σε χειρότερη με την υποδούλωση στο ΔΝΤ και τα «Μνημόνια». Σε αυτές τις δύσκολες συνθήκες επιβάλλεται να βρεθεί ένας διαφορετικός δρόμος. Για να υπάρξει όμως αυτός πρέπει πρωτίστως να κατανοηθεί στην ουσία της η χρεοκοπία και κυρίως τα αίτια που οδήγησαν σε αυτήν, διότι η κατανόηση αυτή αποτελεί μέρος του ορθού δρόμου προς την έξοδο.

Η ελληνική κρίση είναι βεβαίως οικονομική και έχει διεθνή εξάρτηση (ιδίως ευρωπαϊκή) από τον καπιταλιστικό τρόπο παραγωγής και διανομής, από τη λειτουργία των χρηματοπιστωτικών μηχανισμών-τραπεζών και από τη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποίηση. Χωρίς να υποτιμούμε τον διεθνή ορίζοντα της ελληνικής κρίσεως και χωρίς να επιμένουμε αποκλειστικώς στις ελληνικές παθογένειες, θα εξετάσουμε εδώ κυρίως τις εσωτερικές αιτίες στις οποίες αυτή οφείλεται, καθώς και τις δυνατότητες που υπάρχουν για πολιτικές δράσεις.

Από τον οικονομισμό στην αυτονομία: μια αξιακή ανάγνωση της Ελλάδας του μνημονίου

«Επανάσταση» δεν είναι μόνο η αντίδραση και ο ξεσηκωμός, αλλά το χτίσιμο εναλλακτικών αξιών στην κοινωνία που θα οδηγήσει σε θεσμούς λιγότερο ολοκληρωτικούς, πιο δημοκρατικούς, πιο συμμετοχικούς. Είναι – χρησιμοποιώντας τα λόγια του Καστοριάδη – μια διαρκής διαδικασία αυτό-θέσμισης που θα οδηγήσει στο ριζικό μετασχηματισμό της κοινωνίας. Αν οραματιζόμαστε μια πραγματικά δημοκρατική κοινωνία, οφείλουμε να αμφισβητήσουμε τους συλλογικούς θεσμούς και τις αξίες της κοινωνίας (το λεγόμενο κοινωνικό φαντασιακό) επαναπροσδιορίζοντας έννοιες όπως η εξουσία, η πρόοδος και η ανάπτυξη που από μέσον έχει εξελιχθεί σε αυτοσκοπός.

του Πάνου Πετρίδη (Ινστιτούτο Κοινωνικής Οικολογίας της Βιέννης)

panos.petridis[@]aau.at

Πόλωση, τρομοκρατία και κυριαρχία του οικονομισμού  

Η συνεχής τρομοκρατία των πολιτικών και οικονομικών ελίτ και των κυρίαρχων μέσων μαζικής ενημέρωσης έχει βάλει για τα καλά την ελληνική κοινωνία σε μια περίοδο διαρκούς έκτακτης ανάγκης, με αποτέλεσμα την άκρα πόλωση και τον ακρωτηριασμό κάθε επιχειρήματος και κριτικής σκέψης. Το επίπεδο του δημόσιου διαλόγου συνοψίζεται σε αφορισμούς του τύπου «μνημόνιο ή καταστροφή» που αρχικά ασπάζονταν «εκσυγχρονιστές» πολιτικοί και δημοσιογράφοι και πλέον αναπαράγεται από καλλιτέχνες, διανοούμενους και πολλούς άλλους που μην μπορώντας να εκφέρουν αντεπιχειρήματα υιοθετούν τη κυρίαρχη διαλεκτική ως τη μόνη εναλλακτική. Η γραμμή που ακολουθούν  τόσο τα κόμματα όσο και οι πολίτες ατομικά ορίζεται από την υποστήριξη ή απόρριψη του μνημονίου, γεγονός που τείνει να επισκιάσει σχεδόν κάθε προγενέστερη ιδεολογική αναφορά.

Για τα εκλογικά αποτελέσματα και τις μετεκλογικές εξελίξεις: Ας ξεκόψουμε οριστικά από το θίασο και το θέαμα της εξουσίας

Καμιά αναμονή, καμιά συμμετοχή!

Τα εκλογικά αποτελέσματα, η μεγάλη αποστοίχιση από τα κόμματα όπως και το υψηλό ποσοστό αποχής, καταδεικνύουν την αποσύνθεση του μεταπολιτευτικού πολιτικού συστήματος. Ένα σύστημα που ήταν έτσι κι αλλιώς ξεγυμνωμένο εδώ και χρόνια, αφού κατέρρευσαν και οι τελευταίες αυταπάτες περί αστικής διαχείρισης της κρίσης, και εγκαθίδρυσε ένα γενικευμένο «καθεστώς εξαίρεσης», είναι πλέον φανερά ξένο και εχθρικό προς τα συμφέροντα και τις ανάγκες του κόσμου της εργασίας.

Η αποσύνθεση αυτή δεν είναι, βέβαια, αποτέλεσμα των εκλογών ή των κομματικών εκλογικών τακτικών, αλλά το αποτέλεσμα μιας πολύχρονης πορείας αγώνων, συγκρούσεων, εγχειρημάτων αυτοοργάνωσης, και μαχητικής αντιπαράθεσης με το καθεστώς της κοινωνικής λεηλασίας. Οι ανατροπές των πολιτικών συσχετισμών γίνονται στο δρόμο, με την άμεση δράση, και την προσπάθεια κοινωνικής αυτοθέσμισης, και όχι με τις κάλπες και τις κομματικές εξαγγελίες.