του Θανάση Μπαντέ
Η υπόθεση της κύκλησης του κεφαλαίου είναι λίγο – πολύ γνωστή.
Ο κεφαλαιοκράτης επενδύει
το χρήμα του στην παραγωγή, το μετατρέπει δηλαδή σε εμπόρευμα, και στη συνέχεια,
με την πώληση του εμπορεύματος, ξαναμαζεύει το χρήμα που επένδυσε, κερδίζοντας
φυσικά την υπεραξία, που δεν αποτελεί επιπλέον αξία του προϊόντος, αλλά
προκύπτει από την εκμετάλλευση του εργαζόμενου, από την υπερεργασία που μένει
απλήρωτη.
Το χρήμα με δυο λόγια δεν αποτελεί κεφάλαιο αν παραμένει ανενεργό με
τη μορφή θησαυρισμού, αλλά μόνο αν μπει στην παραγωγική διαδικασία που θα
γεννήσει περισσότερο χρήμα.
Προηγείται η εξασφάλιση των παραγωγικών υποδομών (κτίρια, μηχανήματα κλπ) που ο
Μαρξ ονομάζει πάγιο κεφάλαιο και που φυσικά απαιτεί χρήμα, ακολουθεί η αγορά πρώτων υλών
(ανάλογα με το προϊόν που παράγεται) κι η διαδικασία ολοκληρώνεται με την αγορά
της εργατικής δύναμης, που βαφτίζεται μεταβλητό κεφάλαιο. Όλος αυτός ο
χρηματικός όγκος προκαταβάλλεται από τον κεφαλαιοκράτη ως πάγιο, σταθερό και
μεταβλητό κεφάλαιο στην εξελικτική πορεία της παραγωγής και μετατρέπεται σε
εμπορεύματα. Τα εμπορεύματα είναι η μεταμόρφωση του παραγωγικού κεφαλαίου σε
εμπορευματικό κεφάλαιο.
