Τεχνητή αισιοδοξία - Κοινωνικός όλεθρος

του Κώστα Λαπαβίτσα

Βγαίνουμε από την κρίση; 
Φάνηκε φως στο τούνελ;  
Αυτό διατείνεται ο κ. Στουρνάρας και όλος ο επικοινωνιακός μηχανισμός της κυβέρνησης. 

Απομακρύνθηκε ο κίνδυνος της εξόδου από το ευρώ, σύντομα θα έχουμε πρωτογενές πλεόνασμα και από το δεύτερο μισό του 2013 θα περάσουμε σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Βρίθει ο τύπος με άρθρα για τις Κασσάνδρες - συμπεριλαμβανομένου του γράφοντος - που είχαν, λέει, προβλέψει την συντέλεια του κόσμου, αλλά υποτίμησαν την αποφασιστικότητα των πολιτικών να διασώσουν το ευρώ και την ΕΕ. Χώρια που πρότειναν ακραίες λύσεις που θα είχαν φέρει τον Αρμαγεδδώνα. Ενώ οι στιβαροί Μέρκελ και Σαμαράς μας έβαλαν τελικά στο δρόμο της ανάπτυξης μέσα στο ευρώ.

Αναρωτιέται κανείς για την σχέση όσων τα λένε αυτά με την πραγματικότητα. Τα τελευταία στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, για παράδειγμα, δείχνουν ότι ή αξία των λιανικών πωλήσεων τον Οκτώβριο του 2012 συρρικνώθηκε κατά 16.5%, δηλαδή με ρυθμό διπλάσιο από την προηγούμενη χρονιά. Ακόμη χειρότερα, συρρικνώθηκε και ό όγκος των πωλήσεων κατά 16.8%. Που σημαίνει ότι δεν πρόκειται για πτώση των τιμών, αλλά ότι συντρίβεται η ίδια η λαϊκή κατανάλωση.

Στη λογική των πραγμάτων

του Κώστα Λαπαβίτσα

Οι διαπραγματεύσεις για την έγκριση της πέμπτης δόσης του δανείου Ε.Ε./ΔΝΤ έφεραν στο προσκήνιο το κεντρικό παράδοξο της ελληνικής κρίσης. Όσο πιο βαθιά μπαίνει η Ελλάδα στο πρόγραμμα σταθεροποίησης, τόσο πιο έντονα ορθώνεται το φάσμα παύσης πληρωμών και εξόδου από το ευρώ.

Μια ερμηνεία που μπορεί να απορριφθεί αμέσως είναι ότι φταίμε εμείς γιατί δεν ήμασταν αυστηροί στην εφαρμογή του προγράμματος. Η κυβέρνηση Παπανδρέου μείωσε το δημοσιονομικό έλλειμμα κατά 5% του ΑΕΠ, ποσοστό τεράστιο δεδομένης μάλιστα της έλλειψης ρευστότητας στην αγορά. Εάν και όταν η κυβέρνηση εφαρμόσει τα απίστευτα μέτρα που τώρα φαίνεται να ζητάει η Ε.Ε., θα διαπιστώσει ότι η παύση πληρωμών και η έξοδος από το ευρώ θα έρθουν ακόμη πιο κοντά. Το πρόβλημα έγκειται στο πρόγραμμα, όχι στην ελλιπή εφαρμογή του.Δύσκολα επίσης μπορεί να δεχτεί κανείς ότι το παράδοξο πηγάζει από την αδιαφορία των Ευρωπαίων ηγετών μπροστά σε ενδεχόμενη ελληνική παύση πληρωμών. Τουλάχιστον 70 δισ. του ελληνικού χρέους παραμένουν στα χαρτοφυλάκια ευρωπαϊκών τραπεζών. Μεγάλο μέρος του (περίπου 95 δισ.) έχει ήδη μεταφερθεί στους δημόσιους δανειστές (Ε.Ε., ΕΚΤ και ΔΝΤ), αλλά ο κίνδυνος τραπεζικής κατάρρευσης παραμένει υπαρκτός. Πόσο μάλλον που και η Ιρλανδία είναι στην ουσία χρεοκοπημένη, μιας και το πρόγραμμα σταθεροποίησης θα διογκώσει το δημόσιο χρέος της, ίσως και πάνω από 250 δισ. το 2014. Παρόμοιες εξελίξεις συμβαίνουν και στην Πορτογαλία.