Οι πολιτικές της ζωής και του θανάτου στην εποχή της οικονομικής κρίσης.

Η νέα σταυροφορία του Λοβέρδου

του Κώστα Κ.

Πριν από καμιά ογδονταριά χρόνια ο Γκράμσι διαπίστωνε ότι στις δυτικές κοινοβουλευτικές δημοκρατίες η κυριαρχία της άρχουσας τάξης δεν οργανώνεται με την καταστολή, αλλά μέσα από ένα ολόκληρο πλέγμα μηχανισμών θεσμών και λειτουργιών, με το οποίο εξασφαλίζεται η ιδεολογική και πολιτική συναίνεση των κυριαρχούμενων. 

Οι κατασταλτικοί μηχανισμοί μετατοπίζονται σε δεύτερο πλάνο, σε μια διακριτική παρουσία, πάντοτε όμως σε πλήρη ετοιμότητα να παρέμβουν, εάν αποτύχουν οι “ήπιοι” μηχανισμοί του αστικού κράτους να παίξουν το ρόλο τους.

Ο Γκράμσι έκανε αυτές τις πολύ σημαντικές διαπιστώσεις μέσα στη φυλακή. Στην Ιταλία η αστική δημοκρατία είχε αποτύχει να διαμορφώνει και να αναπαράγει τη συναίνεση των υποτελών τάξεων στην κυριαρχία της αστικής τάξης. Οι φασίστες ανέλαβαν τότε τη διαχείριση του αστικού κράτους, για να ξαναφέρουν σε πρώτο επίπεδο τους κατασταλτικούς μηχανισμούς, ως το βασικό και ορατό εργαλείο με το οποίο εξασφαλίζεται η εξουσία των καπιταλιστών. Ο Γκράμσι ήταν ένα από τα πιο γνωστά θύματα αυτής της πολιτικής.

Περί ηγεμονίας

του Γιώργου Ρούση

 

(από την "Ελευθεροτυπία" 31/7/2011)
 

Μια κομβική για την ανατροπή της κυρίαρχης τάξης πραγμάτων έννοια είναι η γκραμσιανή έννοια της ηγεμονίας.

Για την επικρατούσα στη συλλογιστική του Γκράμσι θέση, η διατήρηση της αστικής εξουσίας δεν οφείλεται μόνον, ούτε ίσως κυρίως, στην άσκηση άμεσης βίας εκ μέρους του κράτους της αστικής τάξης, αλλά στο γεγονός ότι αυτή έχει κατορθώσει να κατακτήσει την ιδεολογική ηγεμονία-διεύθυνση στο επίπεδο της κοινωνίας των ιδιωτών.

Με αυτόν τον τρόπο η αστική τάξη, παρά το ότι είναι μια σαφώς μειοψηφούσα κοινωνικά τάξη, κατορθώνει να διευρύνει την κοινωνική της βάση, με το να προσεταιρίζεται και άλλες τάξεις και στρώματα και να τα οδηγεί να ενστερνίζονται την ιδεολογία της, με αποτέλεσμα να αποδέχονται συναινετικά την εξουσία της.

Η διάλεξη του Σλάβοϊ Ζίζεκ στο ΕΜΠ

Επανάσταση σημαίνει νέα τάξη πραγμάτων


Σλαβόι Ζίζεκ: «Ζώντας στην εποχή των τεράτων» from ThePressProject on Vimeo.

Εκπληκτική επιτυχία σημείωσε η διάλεξη του Σλάβοϊ Ζίζεκ στο ΕΜΠ, την Κυριακή, 19 Δεκεμβρίου 2010, με θέμα "Ζώντας στην εποχή των τεράτων- Η κρίση, η Ευρώπη, ο Κομμουνισμός". Επί τρεις ώρες, περίου δύο χιλιάδες άνθρωποι άκουσαν και συζήτησαν με τον Σλοβένο φιλόσοφο καίρια ζητήματα που αφορούν την κρίση του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού και της πολυπολιτισμικότητας, τη σύγχρονη δικτατορία των ειδικών και την επίθεση του κεφαλαίου εναντίον της κριτικής σκέψης, τη συστημική βία και το νόημα της κοινωνικής επανάστασης, ως διεργασίας που δεν αρνείται απλώς το υπάρχον, αλλά θεμελιώνει μια νέα κοινωνική τάξη πραγμάτων. Στη συζήτηση συμμετέσχε, με εισηγητική παρέμβαση και ο καθηγητής του πανεπιστημίου του Λονδίνου Κώστας Δουζίνας, ο οποίος διατύπωσε ένα τριπλό "κατηγορώ" εναντίον της συστημικής ελληνικής διανόησης, της κατεστημένης δημοσιογραφίας και των σεχταριστικών τάσεων στις αριστερές ηγεσίες. Τη συζήτηση στο κατάμεστο αμφιθέατρο του Μ.Α.Χ. (η οποία θα επιδιώξουμε να παρουσιαστεί σε βίντεο από την ιστοσελίδα μας τις επόμενες μέρες) συντόνισε ο καθηγητής του πανεπιστημίου Αθηνών, Γιώργος Μανιάτης. Ακολουθεί το (κατά προσέγγιση) κείμενο της ομιλίας του Σλάβοϊ Ζίζεκ.


Η ΔΙΑΛΕΞΗ ΤΟΥ ΣΛΑΒΟΪ ΖΙΖΕΚ ΣΤΟ ΕΜΠ (ή κάτι παρόμοιο)

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Αθήνα, 19 Δεκεμβρίου 2010

Λέγεται ότι στην Κίνα, αν πραγματικά μισούν κάποιον, η κατάρα που του εκτοξεύουν είναι: «Είθε να ζήσεις σε ενδιαφέροντες καιρούς»! Στην ανθρώπινη ιστορία, «ενδιαφέροντες καιροί» είναι, στην πραγματικότητα, εποχές αναταραχών, πολέμων και σύγκρουσης για την εξουσία, με βαριές συνέπειες για εκατομμύρια αθώους. Σήμερα, είναι φανερό ότι πλησιάζουμε μια νέα εποχή για την οποία θα αρμόζει η περιγραφή «ενδιαφέροντες καιροί».