Ένα όχι ...δεν φέρνει την άνοιξη

του Κώστα Χαριτάκη

Το κυπριακό όχι στο κούρεμα των τραπεζικών καταθέσεων αποτελεί την πρώτη απόρριψη από ένα κράτος μέλος της ευρωζώνης μιας πλευράς της πολιτικής της ΕΕ, κι από αυτή την άποψη εξέφρασε τα αισθήματα πλατιών λαϊκών τμημάτων πέρα από σύνορα.

Ιδιαίτερα για την Ελλάδα των διαρκών ταπεινωτικών “ναί”, το κυπριακό όχι τροφοδοτεί μια έντονη συγκινησιακή φόρτιση και ταύτιση καθώς καταρρίπτει την τρομοκρατία του μονοδρόμου και δείχνει ότι πάντοτε υπάρχουν εναλλακτικές.
Από κει και πέρα όμως, το όχι αυτό δεν αποτελεί σε καμιά περίπτωση κάποια κοινωνική, λαϊκή, εργατική ανατροπή αλλά μια καθαρά αστική επιλογή (όπως αποδεικνύει άλλωστε και η ψηφοφορία στη Βουλή). Δεν έγινε, εξάλλου, και καμιά ιδιαίτερης έντασης και έκτασης λαϊκή κινητοποίηση. Η επιλογή του όχι από το κυρίαρχο πολιτικό προσωπικό της Κύπρου έγινε για την υπεράσπιση της θέσης της αστικής τάξης απέναντι σε μια σχεδόν θανατηφόρα για αυτήν επιλογή της ΕΕ.

Οι ''ανοιχτές φλέβες'' του Δεκέμβρη...

του Κώστα Χαριτάκη

Όσο κι αν προσπαθούν να ακυρώσουν τη μνήμη του Δεκέμβρη 2008, το φάντασμα της εξέγερσης είναι διαρκώς παρών και στοιχειώνει τους χειρότερους εφιάλτες της καθεστηκυίας τάξης. Ο τρόμος που σπέρνει, ωστόσο, δεν προέρχεται τόσο από την απειλή μιας επανάληψης όσο από την αδυναμία ταξινόμησής του και αρχειοθέτησής του μέσα στα κυρίαρχα πολιτικά λεξικά. Και κυρίως από τη μη προβλεψιμότητά του, το αναπάντεχο του ξεσπάσματος, την πρωτοτυπία και πολυμορφία των δρόμων σύγκρουσης και έκφρασης που διάνοιξε. Έτσι που ο μεγαλύτερος φόβος τους είναι πια ότι αν ξανασυμβεί θα συμβεί διαφορετικά...

Γιατί, όπως κάθε γνήσια εξέγερση, πριν απ' όλα ανέτρεψε τα δεδομένα ρεπερτόρια της διαμαρτυρίας και τα προβλέψιμα σχέδια της αντίστασης. Το μεγαλύτερο σκάνδαλο του Δεκέμβρη ήταν αυτό που δεν μπορούσαν να χωνέψουν με τίποτα όλες οι οργανωμένες πολιτικές δυνάμεις, η έλλειψη αιτημάτων και συγκεκριμένων διεκδικήσεων. Αυτή η «τυφλότητα», όπως έσπευσαν πολλοί να τη χαρακτηρίσουν, σε συνδυασμό με μια «ανεξέλεγκτη βία», όπως επίσης έσπευσαν πολλοί να καταγγείλουν, ήταν μια πρωτόγνωρη «παρέκκλιση» από κάθε «ορθοδοξία». 

Μια διάρρηξη του πολιτικού πεδίου από κάποια ασύμμετρη προς αυτό δύναμη που δεν αναγνωρίζει κανένα κανόνα, κανένα από τα διαθέσιμα στην πολιτική αγορά σχέδια, και κυρίως καμία αρχή για να διεκδικήσει από αυτήν.

Επρόκειτο για μια πραγματική στιγμή αυτοθέσμισης και αυτοοργάνωσης πέρα από το καθιερωμένο τόξο του πολιτικού. Εξ ου και το δεύτερο σκάνδαλο, η άρνηση της αντιπροσώπευσης, αυτή η «βλασφημία» προς τον κοινοβουλευτικό καθωσπρεπισμό, την κομματική και κρατική μορφή της πολιτικής, που τόσο πολύ ενόχλησε ιδιαίτερα την αριστερά ώστε να την χαρακτηρίσει «αντιπολιτική».