Η κρίση αναδεικνύει τα αδιέξοδα του καπιταλισμού, κορυφώνει αντιθέσεις και επαναφέρει… αλήθειες.
του Γιάννη Κιμπουρόπουλου.
Το ζοφερό έτος 2010, κατά κάποιον τρόπο, άρχισε τρία χρόνια πριν. Την άνοιξη του 2007. Όταν ο Αμερικανός πολίτης κ. Τζόνσον (ή ο ιρλανδικής καταγωγής κ. Ο’Μπράιαν ή ο Αφροαμερικανός κ. Γουίνστον, δεν έχει τόση σημασία) πήρε ειδοποίηση κατάσχεσης του ενυπόθηκου ακινήτου του για τις δόσεις του δανείου που καθυστερούσε να πληρώσει. Άλλο ένα ακίνητο εντάχθηκε στα χιλιάδες, στα εκατομμύρια ακίνητα που είχαν συσσωρεύσει οι αμερικανικές τράπεζες. Ακίνητα που έμειναν αζήτητα και απούλητα για μήνες, με αποτέλεσμα να καταρρεύσουν οι τιμές τους.
Μαζί τους, όμως, κατέρρεαν και οι τιμές των τοξικών ομολόγων, με τα οποία οι αμερικανικές τράπεζες είχαν «ασφαλίσει» τα επισφαλή στεγαστικά δάνεια που αφειδώς χορηγούσαν μέχρι τότε. Αντιθέτως, δικαιώθηκαν τα κερδοσκοπικά κεφάλαια που στοιχημάτιζαν στην κατάρρευση της αγοράς στεγαστικών δανείων υψηλού ρίσκου -τα περίφημα subprime. Το επενδυτικό χαρτοφυλάκιο του Τζον Πόλσον, που έπαιξε (αν δεν προκάλεσε) σ’ αυτή την κατάρρευση, είχε απόδοση 590%! Ο ίδιος λέγεται ότι αποκόμισε από την καταστροφή εκατομμυρίων αμερικανικών νοικοκυριών, χιλιάδων μικροεπενδυτών και εκατοντάδων τραπεζών ένα προσωπικό κέρδος που κυμαίνεται μεταξύ 4 και 15 δισ. δολαρίων.
Σώστε τις τράπεζες…
Η συνέχεια είναι μάλλον γνωστή. Ο καπιταλισμός καζίνο, που στην εντελώς απορυθμισμένη αμερικανική χρηματιστική οικονομία είχε φτάσει στο απόγειό του, αποκαλύφθηκε ότι είχε καταλάβει τον παγκοσμιοποιημένο καπιταλισμό μέχρι μυελού των οστών.
Το Σάββατο έγινε μεγάλη διαδήλωση δεκάδων χιλιάδων Ιρλανδών στο κέντρο του Δουβλίνου, οι οποίοι βροντοφώναξαν την αντίθεσή τους στο τροϊκανό σχέδιο υποδούλωσης της χώρας και στα βάρβαρα μέτρα λιτότητας που το συνοδεύουν.