Τράπεζες σε ξένα χέρια

του Kώστα Λαπαβίτσα

Το 1994 το Μεξικό γνώρισε την επονομαζόμενη "κρίση της τεκίλα". Ήταν η δεύτερη δομική κρίση της χώρας, μετά από αυτήν του 1982, και εξίσου βαθιά. 

Η βασική αιτία και των δύο ήταν η χρηματοπιστωτική απελευθέρωση των προηγούμενων χρόνων. Η άρση των περιορισμών στις τράπεζες έφερε υπερδιόγκωση της πίστωσης, άρα συνέβαλε σε μεγάλο έλλειμμα στις εξωτερικές συναλλαγές, δημοσιονομικό έλλειμμα, συσσώρευση χρέους και τελικά κατάρρευση της ισοτιμίας του πέσο. 

Η "θεραπεία" σχεδιάστηκε από το ΔΝΤ, φυσικά σε αγαστή σύμπνοια με την Ουάσινγκτον. Γιατί, όπως λέει και το απόφθεγμα που αποδίδεται στον Πορφίριο Ντίαζ, "το Μεξικό είναι πολύ μακριά από τον θεό, αλλά πολύ κοντά στις Ηνωμένες Πολιτείες". Εφαρμόστηκε το γνωστό πακέτο – λιτότητα, ιδιωτικοποιήσεις, απελευθέρωση αγορών -  με τα γνωστά αποτελέσματα – ύφεση, ανεργία, και δυστοκία στην ανάπτυξη. 

Η "κρίση της τεκίλα" ήταν μια κλασική περίπτωση αποτυχημένης χρηματοπιστωτικής απελευθέρωσης, αλλά με μια λεπτομέρεια άκρως διδακτική για την Ελλάδα.

Νάνος Βαλαωρίτης: Δεν μπορούν να έχουν κοινό νόμισμα άνισες οικονομίες!

"Ο Κ. Σημίτης μας έσπρωξε λαθραία μέσα στο ευρώ!"

Νάνος Βαλαωρίτης

Παραθέτουμε ακολούθως κάποια χαρακτηριστικά αποσπάσματα από την ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συνέντευξη που έδωσε ο Νάνος Βαλαωρίτης, -μια εμβληματική μορφή των γραμμάτων και των τεχνών, τόσο στη χώρα μας όσο και στο εξωτερικό,  ποιητής και άνθρωπος του πνεύματος- στο περιοδικό ΕΠΙΚΑΙΡΑ, σχετικά με τα πολιτικά και οικονομικά προβλήματα που μαστίζουν τη χώρα .

- Κύριε Βαλαωρίτη, αλήθεια πως βιώνετε εσείς την ελληνική κρίσης;

Σαφώς με στεναχώρια και αγανάκτηση για τα δρακόντεια μέτρα που μας επιβάλλουν. Και με αγανακτεί βαθύτατα, επειδή είναι αυθαίρετα. Έχουν κάτι από γεύση τιμωρίας προς τον ελληνικό λαό. Φυσικά, η ιστορία του ΔΝΤ είναι γνωστή από όσες χώρες κι αν πέρασε. 

Βέβαια, το θέμα έχει δύο κατηγορίες: οικονομικό και υπαρξιακό. 

Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στα πυρά και των δύο αυτών κατηγοριών.

Το ευρώ και η ελληνική κρίση

Σημεία της ομιλίας του Κώστα Λαπαβίτσα, καθηγητή Πολιτικής Οικονομίας, στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου, στη Διεθνή Συνάντηση της Αθήνας «Χρέος και Λιτότητα: από τον παγκόσμιο Νότο στην Ευρώπη», που έγινε στις 6, 7 και 8 Μαΐου 2011, στη Νομική Σχολή.

1.Το ευρώ είναι ένα από τα κύρια αίτια της κρίσης σε ολόκληρη την περιφέρεια διότι:

α.Οδήγησε σε πτώση της ανταγωνιστικότητας στην περιφέρειας, άρα σε ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών.

β.Συνεπώς έφερε δανεισμό από το εξωτερικό, αλλά και παράλληλη διόγκωση του εγχώριου πιστωτικού συστήματος. Η περιφέρεια υπερχρεώθηκε.

2.Το ευρώ είναι ο κύριος λόγος της καταστροφικής πολιτικής αντιμετώπισης της κρίσης που περιλαμβάνει:

α.Άφθονη και φθηνή ρευστότητα για τις τραπεζες, περιορισμένη και ακριβή ρευστότητα για τις χώρες.

β.Γενικευμένη λιτότητα και το οξύμωρο της «ανάπτυξης μέσω λιτότητας».

γ.Όλα τα βάρη της κρίσης στους εργαζόμενους, με παράλληλη προστασία των μεγάλων ομολογιούχων και των τραπεζών.