Το χρέος ως εργαλείο κυριαρχίας

Ντέιβιντ Γκρέιμπερ: Το χρέος ως εργαλείο κυριαρχίας

 

Η Ιστορία καταδεικνύει ότι το καλύτερο μέσο για να δικαιολογούν σχέσεις που βασίζονται στη βία, για να τις κάνουν να θεωρούνται ηθικές, είναι να τις μεταφράζουν με όρους χρεών. Έτσι δημιουργείται η αυταπάτη ότι είναι το θύμα εκείνο που διαπράττει το αδίκημα. 

Το χρέος είναι το πιο αποτελεσματικό πολιτικό εργαλείο που επινοήθηκε ποτέ από τους πλούσιους και τους ισχυρούς: διακοσμεί τις πιο βίαιες ανισότητες μεταξύ πιστωτών και οφειλετών με ένα επίστρωμα ηθικότητας και φιλοδωρεί τα θύματα, τους οφειλέτες, με το συναίσθημα ότι είναι ένοχοι. 

Είναι η γλώσσα που χρησιμοποιούσαν πάντοτε οι κατακτητικοί στρατοί: μας χρωστάτε τη ζωή επειδή σας έχουμε δανείσει και, καθώς είμαστε γενναιόδωροι, δεν θα οφείλετε τίποτα τον πρώτο χρόνο, αλλά θα πληρώνετε στη συνέχεια.

από τον Θανάση Γιαλκέτση

Κυκλοφόρησε πρόσφατα και στη γλώσσα μας το βιβλίο του Αμερικανού ανθρωπολόγου Ντέιβιντ Γκρέιμπερ «Χρέος. Τα πρώτα 5.000 χρόνια» (Στάσει Εκπίπτοντες, 2013). Γεννημένος το 1961, ο Γκρέιμπερ ήταν καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Γέιλ από το 1998 ως το 2007, ενώ σήμερα διδάσκει στο London School of Economics. Παραγωγικός συγγραφέας, πολιτικός ακτιβιστής και θεωρητικός του αναρχισμού, ο Γκρέιμπερ συμμετείχε ενεργά στο κίνημα Occupy Wall Street. Η ακόλουθη συνέντευξή του δημοσιεύτηκε στο γαλλικό περιοδικό «Le Nouvel Observateur».

Εντοπίζοντας την ακαθόριστη εξουσία – Προς μια ανθρωπολογική προσέγγιση του Δεκέμβρη

του Αντώνη Αγγελή

Το βράδυ της 6ης Δεκεμβρίου του 2008 στα Εξάρχεια ο δεκαπεντάχρονος μαθητής Αλέξης Γρηγορόπουλος από την «τυχαία εκπυρσοκρότηση» του όπλου του αστυνομικού, που περιπολούσε στην περιοχή των Εξαρχείων, πέφτει νεκρός. 

Ένας πολίτης με την κάμερα του κινητού του τηλεφώνου καταγράφει τη σκηνή της δολοφονίας και το βίντεο μέσα σε λίγη ώρα γνωστοποιεί το συμβάν σε ολόκληρη την Ελληνική κοινωνία μέσα από το διαδίκτυο και τα έκτακτα δελτία ειδήσεων. 

Το τραγικό γεγονός οδηγεί έναν πολύ μεγάλο αριθμό πολιτών να ξεχυθεί στους δρόμους της πρωτεύουσας και των επαρχιών διαδηλώνοντας την οργή του ενάντια σε κάθε μορφή εξουσίας.

Οι βιτρίνες των μεγάλων κυρίως, εμπορικών καταστημάτων καταρρέουν, οι παχιές θωρακισμένες τζαμαρίες των τραπεζών ξεχύνονται κι αυτές στους δρόμους μαζί με τους διαδηλωτές και τα κρατικά κτήρια γίνονται ο κύριος στόχος των συγκεντρώσεων διαμαρτυρίας.
Μέσα σ’ αυτά τα πλαίσια της έκρυθμης κατάστασης, της θολής και αποπνικτικής από τα δακρυγόνα και τις μολότοφ ατμόσφαιρας, η εξέγερση του Δεκέμβρη είχε αρχίσει.

Ναι, έχετε δίκιο, είμαστε τεμπέληδες και θα παλέψουμε για το δικαίωμά μας στην τεμπελιά

Η ομιλία του Χόλογουεη στο Left Forum στη Νέα Υόρκη

Για μένα είναι πραγματικά ευχάριστο αλλά και λίγο τρομακτικό να βρίσκομαι εδώ μαζί σας, επειδή στην πραγματικότητα είναι η πρώτη φορά που μιλάω στην καρδιά της σατανικής αυτοκρατορίας. Θέλω επίσης να ευχαριστήσω θερμά τους φρουρούς της πύλης στο αεροδρόμιο χτες που με άφησαν να μπω και να σας επισκεφθώ σ’ αυτή τη γη της «ελευθερίας», που μου επέτρεψαν να έρθω να σας δω στη φυλακή σας. Ίσως με άφησαν να περάσω επειδή δεν έχουν συνειδητοποιήσει ότι υπάρχει μια ανταρσία στη φυλακή, μια εξέγερση στην καρδιά της αυτοκρατορίας.

Κιλελέρ

Η 6η Μαρτίου είναι η επέτειος του Κιλελέρ, η ηρωική εξέγερση των Θεσσαλών αγροτών ενάντια στο κράτος καταστολής και τους τσιφλικάδες. Η επέτειος αυτή, που τιμάται κάθε χρόνο και αποτελεί την κορυφαία εκδήλωση της ελληνικής αγροτιάς, είναι ταυτόχρονα ημέρα μνήμης και αγώνων.

Η κατάσταση στην Ελλάδα τότε, είχε πολλές ομοιότητες με τη σημερινή. Από τα τέλη του προηγούμενου αιώνα, η οικονομική καπιταλιστική κρίση αύξησε την ανεργία και τις τιμές των αγαθών (στασιμοπληθωρισμός).  Η χαώδης πολιτική κατάσταση, η βαριά φορολογία, η διαφθορά, αναγκάζουν τους νέους σε μετανάστευση. Από το 1900-1910, 200.000 γεωργοί και εργάτες εγκαταλείπουν τη χώρα. Όπως και σήμερα, οι πολιτικοί αρνούνταν βασικά δικαιώματα, δείχνοντας αλαζονεία. Ο Χ. Τρικούπης πχ ήταν αντίθετος με την απαλλοτρίωση για να μη χάσει, όπως έλεγε, ξένους επενδυτές. Η χώρα στέναζε από τις συνέπειες της πτώχευσης και την υποταγή στους ξένους (τότε ήταν οι Εγγλέζοι σήμερα οι Γερμανοί).

Η ιμπεριαλιστική Δύση, ο Μπιν Λάντεν και η αριστερά!

Οι επαναστατικές εξελίξεις στον αραβικό κόσμο και οι προοπτικές τους

Για μια νέα μεσογειο συνάντησης του ευρωπαϊκού νότου με τον αφρικανικό βορά. μακριά από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ, ενάντια στην οικονομική χειραγώγηση της ΕΕ και την ισραηλινή θηριωδία!

Δεν ξέρουμε πόσες είναι οι αλήθειες από όσα μας αφηγούνται για τη στυγερή δολοφονία του Μπιν Λάντεν!

Δεν ξέρουμε, επίσης, αν είναι τυχαία ή σχεδιασμένη η στιγμή που έγινε ή ανακοινώθηκε η δολοφονία του αρχιτέκτονα της Αλ – Κάϊντα.

Εξεγέρσεις και Χούντες

Για τον αξέχαστο φίλο και αγωνιστή Αντρέα Τσούμπο

(Ελευθεροτυπία, 12 Φλεβάρη 2011)

του Τάκη Φωτόπουλου 

Ενώ ο Αραβικός κόσμος, από τη Τυνησία μέχρι την Αίγυπτο και από την Υεμένη μέχρι την Ιορδανία, με μεγαλειώδεις λαϊκές εξεγέρσεις αγωνίζεται να ανατρέψει τα διεφθαρμένα καθεστώτα  (και όχι απλά τα πρόσωπα) που είχαν επιβάλλει οι ξένες μαζί με τις ντόπιες ελίτ, η κοινοβουλευτική Χούντα στη χώρα μας, επίσης σε σύμπνοια με τις ξένες και ντόπιες ελίτ, προχωρά αδίστακτα  στην κατεδάφιση των κοινωνικών κατακτήσεων πολλών δεκαετιών. Έτσι, αντιμετωπίζει άνετα τις μεν αποσπασματικές συνδικαλιστικές ενέργειες με την δοκιμασμένη τακτική του «διαίρει και βασίλευε», τα δε κινήματα ανυπακοής τύπου «δεν πληρώνω» με την ποινικοποίηση της μη πληρωμής—έχοντας συνείδηση ότι είναι  μύθος πως η τακτική Γκάντι θα μπορούσε να ανατρέψει Χούντες, όπως δήθεν έδιωξε τους Άγγλους! Όλα αυτά βέβαια συνοδευόμενα από την άγρια κρατική καταστολή, είτε αυτή παίρνει τη μορφή των «παράνομων και καταχρηστικών» απεργιών, είτε των επιτάξεων, ή, τέλος, της ωμής φυσικής βίας που σήμερα οδηγεί στην μερική εφαρμογή του στρατιωτικού Νόμου (Σέρρες), τη στρατοκράτηση περιοχών (Κερατέα) κ.λπ. και, αύριο, σε περίπτωση εξέγερσης, στη μετατροπή της σε «στρατιωτική Χούντα με κοινοβουλευτικό μανδύα», μέσα από την επιβολή «κατάστασης ανάγκης»...

ΕΕ-ΗΠΑ τρέμουν τη μετάδοση των εξεγέρσεων από τη Β. Αφρική στον ευρωπαϊκό νότο

Οι κυρίαρχοι ιμπεριαλιστικοί κύκλοι της ΕΕ και οι βρώμικες εγχώριες ελίτ της ευρωπεριφέρειας ζουν με τον εφιάλτη της εξάπλωσης των εξεγέρσεων από την Βορ. Αφρική και τον Αραβικό κόσμο, στον ευρωπαϊκό Νότο.

Όσο και αν οι συνθήκες στις νότιες ευρωπαϊκές χώρες και οι αναλογίες είναι πολύ πιο διαφορετικές, η κρίση και οι πολιτικές κοινωνικής λεηλασίας που εφαρμόζονται εξωθούν τις κοινωνίες του ευρωπαϊκού νότου, ιδιαίτερα τις νέες γενιές, σε καταστάσεις αξαθλίωσης και αδιεξόδου όλο και πιο συγγενικές με εκείνες της Βόρειας Αφρικής. 

Οι πλέον επιρρεπείς σε εξεγερσιακές εξελίξεις θεωρούνται χώρες όπως η Πορτογαλία, η Ισπανία, η Ελλάδα αλλά και Ιταλία και στο Βορρά η Ιρλανδία, ενώ πολλοί μιλάνε για το γεγονός ότι η Αγγλία κυριολεκτικά «βράζει» όπως καταδεικνύουν και οι πρωτοφανείς για τα Αγγλικά δεδομένα φοιτητικές κινητοποιήσεις, οι οποίες κλιμακώνονται αυτές τις μέρες.