Φασισμός/ναζισμός: Ιανός και κένταυρος της πολιτικής

Κρίση – εμπειρία – τάξη

Το «Σύστημα» δεν είναι αρραγές. Η πολιτισμική συνθήκη του υπαρκτού φιλελευθερισμού δεν είναι ολοκληρωτική. Όπου υπάρχει εξουσία υπάρχει και αντίσταση, πάντα κάτι διαφεύγει των μηχανισμών υποκειμενοποίησης, η αντίσταση είναι εμμενής στην εξουσία (Foucault)• υποκείμενο της δεν μπορεί παρά να είναι οι ίδιοι οι καταπιεζόμενοι-εκμεταλλευόμενοι, και όχι κάποιος που καθοδηγεί το βλέμμα τους απ' έξω. 

Οι περισσότεροι υποτελείς κραυγάζουμε ενάντια στο Σύστημα που μας κλέβει τη ζωή και την αξιοπρέπεια, αντιστεκόμαστε περισσότερο ή λιγότερο «παραμορφωμένα», συνειδητά ή ασυνείδητα (Holloway). Τα υποκείμενα πάντα σκέφτονται και κρίνουν όσα συμβαίνουν στους ίδιους και τον κόσμο γύρω τους (δεν σκέφτονται μόνο οι φιλόσοφοι και οι διανοούμενοι), ποτέ δεν φτάνουν σε μια κατά Arendt θεμελιώδη συνθήκη ακρισίας.

Η πρόσληψη της εμπειρίας δεν είναι μονόπλευρη, μονόμπαντη, αλλά γίνεται μέσα από «πολύχρωμους» πολιτισμικούς φακούς (π.χ. ένα υποκείμενο μπορεί να αντιλαμβάνεται την τωρινή κατάσταση στην Ελλάδα και με τα μάτια του έθνους που βάλλεται από εξωτερικούς εχθρούς, ταυτόχρονα όμως δεν «γουστάρει» στρατό - πειθαρχία - αυστηρή ιεραρχία).

Το σύστημα κι ο βάτραχος

του Γιάννη Κιμπουρόπουλου

Τι εννοούμε όταν λέμε «σύστημα»; 

Στην καθομιλουμένη ο όρος δηλώνει το καθεστώς, τον μηχανισμό εξουσίας, πολιτικής, οικονομικής, κοινωνικής. Σ’ αυτή τη χρήση του όρου, στον οποίο υποβόσκει και η αποδοκιμασία, οι περισσότεροι από μας κατά κανόνα εξαιρούμε τους εαυτούς μας. Ωστόσο, αν θέλαμε να είμαστε ακριβείς, θα έπρεπε να αντιμετωπίζουμε και τους εαυτούς μας ως μέρος του «συστήματος», όσο αντισυστημικοί κι αν νιώθουμε. Ακόμα και η πιο λυσσαλέα αντίθεσή μας στο «σύστημα» είναι μια σχέση που μας καθιστά αναγκαστικά μέρος του.

Επιστημολογικά, σύστημα είναι οποιοδήποτε σύνολο από οντότητες ή υλικά αντικείμενα καθένα από τα οποία βρίσκεται σε αλληλεξάρτηση και αλληλεπίδραση τουλάχιστον με ένα ακόμη στοιχείο του συνόλου. Ένα σύστημα μπορεί να απαρτίζεται από επιμέρους στοιχεία, αλλά και από υποσυστήματα. Σχεδόν όλες οι επιστήμες αντιμετωπίζουν τα πολυσύνθετα αντικείμενά τους ως συστήματα. Η βιολογία αντιμετωπίζει ως σύστημα κάθε σύνολο εμβίων και αβίων όντων, αλλά και ένα μεμονωμένο ον ή τα επιμέρους συστήματα του οργανισμού του.

Η στρατηγική της χειραγώγησης και ο βαθύς ύπνος των χειραγωγημένων

Ο Αμερικανός γλωσσολόγος Νόαμ Τσόμσκυ συνέταξε μία λίστα με τις 10 στρατηγικές χειραγώγησης από τα ΜΜΕ.

1. Η ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΤΗΣ ΑΠΟΣΠΑΣΗΣ ΤΗΣ ΠΡΟΣΟΧΗΣ

Το θεμελιώδες στοιχείο του κοινωνικού ελέγχου είναι η στρατηγική της απόσπασης της προσοχής που έγκειται στην εκτροπή της προσοχής του κοινού από τα σημαντικά προβλήματα και τις αποφασισμένες από τις οικονομικές και πολιτικές ελίτ αλλαγές μέσω της τεχνικής του κατακλυσμού συνεχόμενων αντιπερισπασμών και ασήμαντων πληροφοριών. Η στρατηγική της απόσπασης της προσοχής είναι επίσης απαραίτητη για να μην επιτρέψει στο κοινό να ενδιαφερθεί για απαραίτητες γνώσεις στους τομείς της επιστήμης, της οικονομίας, της ψυχολογίας, της νευροβιολογίας και της κυβερνητικής. «Διατηρήστε την προσοχή του κοινού αποσπασμένη, μακριά από τα αληθινά κοινωνικά προβλήματα, αιχμάλωτη θεμάτων που δεν έχουν καμία σημασία. Διατηρήστε το κοινό απασχολημένο, τόσο πολύ ώστε να μην έχει  καθόλου χρόνο για να σκεφτεί – πίσω στο αγρόκτημα, όπως τα υπόλοιπα ζώα» (απόσπασμα από το κείμενο: Αθόρυβα όπλα για ήρεμους πολέμους).


2. ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΠΡΟΣΦΟΡΑ ΛΥΣΕΩΝ

Αυτή η μέθοδος καλείται επίσης «πρόβλημα-αντίδραση-λύση». Δημιουργείται ένα πρόβλημα, μια προβλεφθείσα «κατάσταση» για να υπάρξει μια κάποια αντίδραση από τον κόσμο, με σκοπό αυτός ο ίδιος να ορίσει τα μέτρα που η εξουσία θέλει να τον κάνει να δεχτεί.