Φασισμός/ναζισμός: Ιανός και κένταυρος της πολιτικής

Κρίση – εμπειρία – τάξη

Το «Σύστημα» δεν είναι αρραγές. Η πολιτισμική συνθήκη του υπαρκτού φιλελευθερισμού δεν είναι ολοκληρωτική. Όπου υπάρχει εξουσία υπάρχει και αντίσταση, πάντα κάτι διαφεύγει των μηχανισμών υποκειμενοποίησης, η αντίσταση είναι εμμενής στην εξουσία (Foucault)• υποκείμενο της δεν μπορεί παρά να είναι οι ίδιοι οι καταπιεζόμενοι-εκμεταλλευόμενοι, και όχι κάποιος που καθοδηγεί το βλέμμα τους απ' έξω. 

Οι περισσότεροι υποτελείς κραυγάζουμε ενάντια στο Σύστημα που μας κλέβει τη ζωή και την αξιοπρέπεια, αντιστεκόμαστε περισσότερο ή λιγότερο «παραμορφωμένα», συνειδητά ή ασυνείδητα (Holloway). Τα υποκείμενα πάντα σκέφτονται και κρίνουν όσα συμβαίνουν στους ίδιους και τον κόσμο γύρω τους (δεν σκέφτονται μόνο οι φιλόσοφοι και οι διανοούμενοι), ποτέ δεν φτάνουν σε μια κατά Arendt θεμελιώδη συνθήκη ακρισίας.

Η πρόσληψη της εμπειρίας δεν είναι μονόπλευρη, μονόμπαντη, αλλά γίνεται μέσα από «πολύχρωμους» πολιτισμικούς φακούς (π.χ. ένα υποκείμενο μπορεί να αντιλαμβάνεται την τωρινή κατάσταση στην Ελλάδα και με τα μάτια του έθνους που βάλλεται από εξωτερικούς εχθρούς, ταυτόχρονα όμως δεν «γουστάρει» στρατό - πειθαρχία - αυστηρή ιεραρχία).

Φιλελευθερισμός – Ολοκληρωτισμός: Μια Ανομολόγητη Σχέση

του Γιώργου Π.

Ίσως μετά από έναν μεγάλο πόλεμο δούμε να αποκαθίστανται σε ορισμένες περιοχές οι παλαιές οικονομικές συνθήκες για μια σύντομη περίοδο. Αλλά τότε θα ξαναρχίσει η ίδια διαδικασία : ο φασισμός δεν γεννήθηκε τυχαία.
Max Horkheimer

Η νεότερη Δύση, εδώ και αιώνες, διέπεται από δύο κοινωνικές φαντασιακές σημασίες εντελώς αντίθετες μεταξύ τους, έστω και αν αλληλοεπηρεάζονται : το πρόταγμα της ατομικής και συλλογικής αυτονομίας, τον αγώνα για τη χειραφέτηση του ανθρώπου, χειραφέτηση διανοητική και πνευματική, αλλά και πρακτική, μέσα στην κοινωνική πραγματικότητα· και το παράφρον καπιταλιστικό πρόταγμα της απεριόριστης εξάπλωσης μιας ψευδοορθολογικής ψευδοκυριαρχίας πάνω στη φύση, που έχει πάψει εδώ και καιρό να αφορά μόνο τις παραγωγικές δυνάμεις και την οικονομία και έχει γίνει πρόταγμα συνολικό (και για αυτό ακόμη πιο τερατώδες), απόλυτης κυριαρχίας πάνω στα φυσικά, στα βιολογικά, στα ψυχικά, στα κοινωνικά και στα πολιτιστικά δεδομένα. Ο ολοκληρωτισμός είναι μονάχα το προκεχωρημένο φυλάκιο αυτού του προτάγματος κυριαρχίας –που άλλωστε αντιστρέφεται μέσα στην ίδια του την αντίφαση, αφού ακόμα και η περιορισμένη εργαλειακή ορθολογικότητα του κλασικού καπιταλισμού γίνεται στους κόλπους του ανορθολογικότητα και παραλογισμός, όπως έδειξαν ο σταλινισμός και ο ναζισμός.
Κορνήλιος Καστοριάδης

Ι. Μια νέα οπτική γωνία
Συνηθίζουμε να λέμε ότι η άνοδος του φασισμού/νεοναζισμού/ολοκληρωτισμού[1] τελεί σε μεγάλο βαθμό σε συνάρτηση με το υπάρχον καθεστώς και τις επιδιώξεις της κυρίαρχης τάξης. Συγκεκριμένα, προβάλλεται σταθερά η ερμηνεία εκείνη, σύμφωνα με την οποία, η δράση των φασιστικών ομάδων εξυπηρετεί τις πολιτικές και άλλες επιδιώξεις της άρχουσας τάξης κατά την διεξαγωγή της ταξικής πάλης.

Ασκήσεις ολοκληρωτισμού ΙΙΙ και IV: Η αισθητική διάσταση.

by tektenomena

Ο σχολιασμός των πολιτικών δομών με αισθητικούς όρους θα μπορούσε από την αρχή να κατηγορηθεί για αναγωγισμό. Και είναι αλήθεια πως δεν είναι καθόλου νόμιμο να συζητάς πολιτικά συμβάντα με αισθητικές επεξεργασίες. Υπάρχει όμως ένα ιστορικό γεγονός που θα ήταν λάθος να ξεφύγει της προσοχή μας: το γεγονός πως ο φασισμός είναι το πρώτο πολιτικό ρεύμα που αισθητικοποίησε την πολιτική σφαίρα. Ο σύγχρονος ολοκληρωτισμός, ως ο συνεπέστερος κληρονόμος του φασιστικού μαθήματος, τείνει σήμερα να άρει κάθε διάκριση αισθητικού και πολιτικού.

Και αν στο επαναστατικό κίνημα η συζήτηση για το αισθητικό ταλανίστηκε ανάμεσα στην πολυσήμαντη έννοια της πολιτικοποίησης της τέχνης και στο αίτημα για την κατάκτηση της καλλιτεχνικής αυτονομίας, στο αντίπαλο στρατόπεδο, ο ολοκληρωτισμός βρήκε στην ανάπτυξη των μαζικών μέσων την ευκαιρία να θεμελιώσει κολοσσιαίους μηχανισμούς πολιτικής χειραγώγησης. Πολιτικό μήνυμα με ψευδαισθητική μορφή. Με άλλα λόγια το ολοκληρωτικό κράτος αντιλήφθηκε πως πίσω από την ακατανίκητη έλξη του αισθητικού[1] κρύβεται μια χρυσή ευκαιρία για ανάπτυξη μηχανισμών καθυπαγόρευσης αναγκών και απόσπασης συναινέσεων.

Πασχαλιάτικος και προεκλογικός αυταρχικός εφιάλτης

Εισαγγελική επέμβαση στις καταλήψεις πανεπιστημίων - δημοσίων κτηρίων  

Την προεκλογική περίοδο, και μάλιστα εν μέσω της πασχαλιάτικης γιορτής, διάλεξε ο αντεισαγγελέας του Άρειου Πάγου για να στείλει έγγραφη παραγγελία στους συναδέλφους του ανά τη χώρα, με οδηγίες καταστολής των λαϊκών αγώνων.

Ο κ. Ιωάννης Τέντες παρήγγειλε στους συναδέλφους του να παρεμβαίνουν άμεσα στις περιπτώσεις καταλήψεων Πανεπιστημίων, υπουργείων και άλλων δημοσίων κτιρίων και να ακολουθείται η αυτόφωρη διαδικασία, σε περίπτωση που οι καταληψίες αρνούνται να εγκαταλείψουν τον χώρο ή παραμένουν σε αυτόν για μεγάλο χρονικό διάστημα ή έχουν προηγηθεί φθορές.

Μάλιστα, ο κ. Τέντες υπογραμμίζει ότι οι κατά τόπους εισαγγελείς πρέπει να αξιολογούν εάν οι πρυτανικές αρχές των Πανεπιστημίων, οι υπεύθυνοι των δημοσίων κτιρίων κτλ., δείχνουν ανοχή σε παρόμοιες καταστάσεις και εάν, εξ αυτού του λόγου, διαπράττουν το αδίκημα της παράβασης καθήκοντος.

Ιδιωτικές πόλεις στη ζούγκλα

Κωδικός: Charter city

«Καλώ το λαό μου να ονειρευτεί και να ζήσει σε ένα ιδανικό περιβάλλον, χωρίς εγκληματικότητα, σε ένα αυτόνομο έδαφος εφοδιασμένο με το καλύτερο σύστημα παιδείας και υγείας», λέει με μεγάλο ενθουσιασμό ο πρόεδρος Πορφίριο Λόμπο στις 18 Ιανουαρίου κατά τη διάρκεια μιας συνέντευξης τύπου. (1) Ο Πολ Ρόμερ επικροτεί. 

Ο Πρόεδρος Λόμπο αρχίζει να διαπραγματεύεται τη δημιουργία ειδικών οικονομικών ζωνών. Αυτό θα γίνει μ' ένα νέο μοντέλο, των charter cities. Οποιαδήποτε ομοιότητα με τα μελλοντικά σχέδια για την Ελλάδα είναι συμπτωματική. «Λαμπρός οικονομολόγος» (η έκφραση δεν είναι δική μας), καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ, οργώνει τον πλανήτη και κυρίως την Αφρική εδώ και πολλά χρόνια, αναζητώντας μια χώρα όπου θα μπορέσει να εφαρμόσει τη δικής του έμπνευσης θεωρία: «Αυτό που εμποδίζει την ανάπτυξη των φτωχών χωρών είναι οι "άσχημοι κανόνες" που επιβάλλουν τα κράτη στους επενδυτές, αποθαρρύνοντάς τους με αυτό τον τρόπο (2)». Αυτό που πρέπει να γίνει, επομένως, είναι να βρεθούν κάποιες παρθένες εκτάσεις για να στηθούν σε αυτές «charter cities», «πόλεις-πρότυπα» στις οποίες οι εν λόγω επενδυτές, εγχώριοι και ξένοι, θα στήσουν τα εργοστάσιά τους και τις βιοτεχνίες τους,