Η Ευρωπαϊκή Ένωση παραπαίει. Και όχι μόνο λόγω της “ελαττωματικής αρχιτεκτονικής” του ευρώ, όπως λέγεται. Οι αποκλίσεις συμφερόντων μεταξύ των ανά χώρα κυρίαρχων δυνάμεων [το αποκαλούμενο “εθνικό συμφέρον”] εντείνονται με τις αλλαγές που συμβαίνουν στον σύγχρονο κόσμο και γίνονται πλέον έντονα αισθητές. Αφορούν δε και τα πολιτικά θεμέλιά της που οικοδομήθηκαν σε μια άλλη εποχή. Ενδεικτικό το άρθρο δύο Ιταλών πολιτικών ερευνητών.
Ο κόσμος αλλάζει ταχύτατα. Τα τελευταία χρόνια ακόμη πιο γρήγορα. Οι συστημικές κρίσεις (και οι “μεγάλες υφέσεις” που ακολουθούν) έχουν προκαλέσει ιστορικά επιτάχυνση της ήδη υφιστάμενης δυναμικής ανόδου και πτώσης των μεγάλων δυνάμεων: Το 1873 η κρίση διευκόλυνε την άνοδο των ΗΠΑ και της Γερμανίας σε σχέση με τη Μεγάλη Βρετανία, εκείνη του 1929 βοήθησε τη γερμανική ανάκαμψη και την ΕΣΣΔ να καλύψει το βιομηχανικό χάσμα της.
Η κρίση που άρχισε το 2008 επιταχύνει την άνοδο των αποκαλούμενων “αναδυόμενων δυνάμεων” (στην πραγματικότητα έχουν ήδη αναδυθεί) ιδίως των BRICS, και πάνω απ' όλα της Κίνας, ενώ το μέχρι στιγμής κυρίαρχο δυτικό σύστημα των ΗΠΑ, Ευρώπης και Ιαπωνίας υποχωρεί. Η σύντομη περίοδος του μονοπολικού κόσμου που συνέπεσε με τη δεκαετία του 1990 και τις αρχές αυτής του 2000 έχει πλέον παρέλθει: σήμερα μιλούμε συνήθως για έναν πολυπολικό κόσμο.
