Γιάννης Βαρουφάκης: Να σώσουμε τον καπιταλισμό!

του πάροικου

Ένας σύντομος σχολιασμός μιας προ μηνών ομιλίας του σημερινού υπουργού, με τίτλο
Yanis Varoufakis: Confessions of an Erratic Marxist /// 14th May 2013.

 

Αρχικά αναρωτηθήκαμε αν είναι σήμερα, εν όψει «διαπραγμάτευσης», η κατάλληλη στιγμή για έναν τέτοιο σχολιασμό. Και σκεφτήκαμε ότι μάλλον είναι πολύ κατάλληλη στιγμή, διότι είναι ενδεικτική του πραγματικού πλαισίου της σημερινής διαπραγμάτευσης που θέτουν όχι μόνο οι αρνητικές για τη χώρα συγκυρίες και οι απαιτήσεις των δανειστών αλλά και ο πολιτικός προσανατολισμός της ίδιας της ελληνικής κυβέρνησης.

 

Παρακολουθώντας την πιο πάνω ομιλία μπορεί κανείς εύκολα να συμφωνήσει με την επιλογή του τίτλου ως προς το "Erratic". Υπάρχουν σοβαρές επιφυλάξεις για το "Confessions", ενώ ψάχνουμε ακόμα να βρούμε την ουσία του "Marxist".

 

Διότι αυτό που μας λέει χωρίς περιστροφές ο κ. Βαρουφάκης είναι ότι πρέπει να σώσουμε τον καταρρέοντα καπιταλισμό από τον εαυτό του. Εδώ υπάρχουν ήδη τρεις κριτικές παρατηρήσεις:
Πρώτον, αν κάτι σχετικό με τον καπιταλισμό κινδυνεύει την περίοδο αυτή (ο όρος 'κατάρρευση' είναι υπερβολικός) δεν είναι, δυστυχώς, το ίδιο το καπιταλιστικό οικονομικό πλαίσιο, αλλά μόνο οι πιο επιθετικές και απάνθρωπες νεοφιλελεύθερες πρακτικές του των τελευταίων δεκαετιών που μετανάστευσαν στην Ευρώπη κυρίως μετά το 2008. Σε αυτές ακριβώς αφορά η διαπράγματευση που κάνει σήμερα ως υπουργός. Και μάλιστα, ακόμα και σε αυτές, συναντά τη λυσσαλέα αντίδραση των αρπακτικών, όπως ακριβώς αναμενόταν! Επομένως για ποια κατάρρευση του καπιταλισμού μας μιλάει; Ακόμα κι αν υποθέσουμε ότι οι πολιτικές ΣΥΡΙΖΑ κατάφερναν να οδηγήσουν σε απαλλαγή μας από τις πρακτικές αυτές, το αποτέλεσμα κατά Βαρουφάκη θα ήταν ακριβώς η διάσωση του καπιταλισμού. Θα προτείναμε λοιπόν να μην ανησυχεί. Ο καπιταλισμός δείχνει να τα καταφέρνει και χωρίς τη βοήθειά του!

Δεύτερον, αν όντως ήταν υπό κατάρρευση ο καπιταλισμός, αναρωτιόμαστε γιατί άραγε θα έπρεπε να τον σώσει ένας αριστερός, κι ένα αριστερό κόμμα, όταν μάλιστα υπάρχουν τόσοι άλλοι πρόθυμοι διασώστες του ανά τον κόσμο; Μας εξομολογείται, βέβαια, ο μαρξιστής ομιλητής ότι σε ένα από τα πανεπιστήμια που προσελήφθη, τον προσέλαβαν από λάθος, μιας και δεν κατάλαβαν ότι πρόκειται για αριστερό. Πώς να τους κατηγορήσει κανείς…

 

Κατά τις ναρκισσιστικές του «εξομολογήσεις», παραδέχεται ότι έσφαλε όταν προ δεκαετιών πίστευε ότι η αριστερά και το συνδικαλιστικό κίνημα θα ωφελούνταν από την άνοδο της Θάτσερ στην Βρετανία, μιας και ο βρετανικός καπιταλισμός θα κατέρρεε ως αποτέλεσμα του θατσερισμού, προφανώς συμπαρασύροντας και τον παγκόσμιο. Κάθε χρόνος που περνούσε τον βεβαίωνε, όπως ομολογεί, ότι είχε κάνει λάθος, καθώς αντί να αποδυναμώνεται, ο καπιταλισμός εδραιωνόταν.
Τον συγχωρούμε για το λάθος. Αλλά το πρόβλημα είναι ότι με την ίδια ακριβώς διορατικότητα, κάνει και σήμερα τις ίδιες ακριβώς προβλέψεις περί κατάρρευσης. Μας βεβαιώνει δε ότι ο ίδιος δεν βιάζεται καθόλου να τη δει, όπως δεν βιάζεται άλλωστε και όλη η ανέτοιμη να κυβερνήσει αριστερά (η οποία παρεμπιπτόντως, έστω στην εκδοχή ΣΥΡΙΖΑ καλείται να κυβερνήσει σήμερα).
Μαθαίνουμε δηλαδή ότι η αριστερά –τουλάχιστον προς το παρόν- είναι καλύτερα ή να μην κυβερνά καθόλου καθότι ανέτοιμη, ή να κυβερνά εντός καπιταλιστικού πλαισίου και περιβάλλοντος.

 

Κι όταν τέτοια λέγονται για τον καπιταλισμό, τότε γιατί να περιμένει κανείς διαφορετικές τοποθετήσεις για το ευρώ: Πρέπει κι αυτό, όπως μας λέει, να διασωθεί, αλλιώς θα μπορούσαμε να μπούμε σε πανευρωπαϊκή ή και παγκόσμια οικονομική κρίση μεγαλύτερη του ‘29. Αυτό που δεν μας λέει είναι τι θα γίνει με το βάθεμα της σημερινής κρίσης, η οποία δεν είναι καθόλου υποθετική και η οποία αν για την Ελλάδα παίρνει τραγικές διαστάσεις, είναι ακριβώς αξαιτίας του ευρώ και της Ε.Ε.! Τι μέλλει γενέσθαι με την ευρωπαϊκή και παγκόσμια οικονομία αν το ευρώ και η πολιτική της Γερμανίας διασωθούν, ας πούμε με τη βοήθεια της κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, και με αυτονόητη πλέον τη θέση της Ελλάδας εντός τους;  Διότι κι ο ίδιος παραδέχεται ότι ο μόνος πραγματικός συνομιλητής του στην Ε.Ε. είναι η Γερμανία της Μέρκελ. Δέχεται δηλαδή απερίφραστα ότι ουσιαστικά πλέον Ε.Ε. = Μέρκελ, με την πολιτική της οποίας όμως διαφωνεί!

 

Είναι δύσκολο να βρει κανείς άκρη με τον συγκεκριμένο "erratic Marxist", καθώς η παραδοξολογία είναι κυρίαρχη σε όλη τη διάρκεια της εξομολόγησης. Πώς συνάδει π.χ. αυτή η προσκόλληση στο ευρώ με την ομολογία του πως «αυτό που μας χωρίζει στην Ευρώπη είναι το κοινό μας νόμισμα»;

 

Σε άλλο σημείο μας λέει ότι η Ελλάδα, δυστυχώς δεν είναι η Αργεντινή των μεγάλων αγροτοκτηνοτροφικών εκτάσεων και ούτε μπορεί να γίνει μια Νότια Κορέα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Θέλει να πει ότι οι δυνατότητές μας είναι πιο περιορισμένες και η θέση μας πιο δύσκολη στην παγκόσμια οικονομική σκακιέρα, άρα δεν είναι εύκολο να γυρίσουμε σε δικό μας νόμισμα και να καθορίσουμε μόνοι μας τις οικονομικές μας προτεραιότητες και τις εμπορικές μας σχέσεις. Σύμφωνοι, αρκεί να μας πει τι, κατά την άποψή του, μπορεί επιτέλους να κάνει η Ελλάδα, άλλο από το να δανείζεται με ληστρικούς ή λιγότερο ληστρικούς όρους, (αφού δεν παράγει και δεν εξάγει σχεδόν τίποτα, με αναμφισβήτητη ευθύνη της Ε.Ε. και του ευρώ) και άλλο από το να ξεπουλάει ό,τι έχει και δεν έχει! Να επιδιώξει συμμαχίες και κατανόηση εντός της Ε.Ε. προφανώς... Αλλά ποιο είναι το Σχέδιο Β αν δεν τις βρει (και μέχρι στιγμής δεν τις βρίσκει) και τι θα κάνει αν η Μέρκελ εξακολουθήσει προκλητικά να λέει όχι ακόμα και στις ελάχιστες αξιώσεις της ελληνικής πλευράς, ακόμα κι όταν αυτές δεν αμφισβητούν το μνημονιακό πλαίσιο και την κυρίαρχη πολιτική της;

Μιλάει για μια καταστροφή που θα έρθει αν φύγουμε από το ευρώ, αλλά παραδέχεται ότι υπάρχουν τεράστια ανεπένδυτα κεφάλαια και θα πρέπει να πειστούν οι τραπεζίτες να τα επενδύσουν. Ναι, αλλά πρώτον αυτοί δεν φαίνονται να πείθονται. Και δεύτερον, γιατί αλήθεια η πρόταση αυτή  ισχύει μόνο στο περιβάλλον του ευρώ και όχι σε περιβάλλον εθνικών νομισμάτων; Εκεί δεν μπορούν να γίνουν επενδύσεις; Τι γινόταν πριν την σύλληψη-κατασκευή του ευρώ; Δεν υπήρχαν ελληνική και ευρωπαϊκές οικονομίες;

Έχουμε και δύο ακόμα παραδοχές του σχεδόν ειλικρινείς: Η μία είναι περίπου ότι ενώ η οικονομία είναι κάτι απλό, η οικονομική επιστήμη υπάρχει μόνο για να μπερδεύει τους αμύητους πολίτες και να εξασφαλίζει δουλειά στους οικονομολόγους. Η δεύτερη αφορά κάποιο περιστατικό σε ένα αεροδρόμιο, όπου παρακάπτοντας, λόγω ειδικών προνομίων και πρώτης θέσης, την ουρά στο check in, έκανε την αμαρτωλή σκέψη ότι εδικαιούτο την ειδική αυτή μεταχείριση. Δεν άργησε, όπως μας λέει, να συνειδητοποιήσει πόσο εύκολο είναι να διαφθαρεί κανείς όταν κοιμάται με την εξουσία.

Τελικά, αναρωτιόμαστε αν χρειάζονται τόσα χρόνια σπουδών, τόσα μεταπτυχιακά, τόσες πανεπιστημιακές έδρες, διαλέξεις και ταξίδια σε όλον τον κόσμο, ομιλίες σε κοινοβούλια και συνομιλίες με ισχυρούς και σοφούς, για να κάνει ένας άνθρωπος τόσο απλές διαπιστώσεις για το γνωστικό του αντικειμένο, και αν ύστερα από όλα αυτά χρειάζεται και μια ουρά σε ένα αεροδρόμιο για συνειδητοποιήσει ο ίδιος άνθρωπος ότι το να κοιμάσαι με την εξουσία σε κάνει ή πουτάνα ή πελάτη της.

Γ. Βαρουφάκης: Μνημονιακότερος των μνημονιακών;

του Κ.Μ.
 

Ο κ. Γ. Βαρουφάκης είναι ένας γνωστός αναλυτής των οικονομικών εξελίξεων, αν και ο ίδιος με χιούμορ ισχυρίζεται ότι απλά «προσποιείται έντεχνα τον οικονομολόγο» . [1] Διαθέτει ένα λόγο άμεσο και ‘‘σταράτο’’ και παίρνει σταθερά ‘‘αντιμνημονιακές’’ θέσεις, κυρίως υποστηρίζοντας το προφανές, ότι δηλαδή η ακολουθούμενη πολιτική δανεισμού με παράλληλη αύξηση των φόρων και συρρίκνωση της οικονομίας δε μπορεί να οδηγήσει σε καμία έξοδο από την κρίση χρέους. Στο παρελθόν είχε επίσης υποστηρίξει ότι η παραμονή μας στην Ευρωζώνη συνιστά παραλογισμό, θέση που τελευταία μοιάζει να έχει εγκαταλείψει στο όνομα μιας αιτούμενης συνολικότερης μεταβολής της Ευρωζώνης. Τα χαρακτηριστικά αυτά του προφίλ που προβάλλει τον έχουν κάνει συμπαθή σε ένα τμήμα της Αριστεράς και οι απόψεις του συχνά φιλοξενούνται σε ιστοσελίδες όπως η Iskra, το Contramee, το Ecoleft, κ.α.. Μάλιστα, πριν τις τελευταίες εκλογές, το όνομα του αναφερόταν ανάμεσα στα ονόματα εκείνων που θα αναλάμβαναν κυβερνητικές θέσεις στο οικονομικό επιτελείο, σε περίπτωση που ο ΣΥΡΙΖΑ σχημάτιζε κυβέρνηση.

Πρόγραμμα 24 ημερών

του Γιάννη Βαρουφάκη

Στις 20 Αυγούστου η κυβέρνηση θα πάρει την πιο σημαντική – ίσως την τελευταία σημαντική – απόφασή της. Είναι η μέρα που λήγει ένα ομόλογο από εκείνα που δεν κουρεύτηκαν επειδή τα είχε αγοράσει η ΕΚΤ (η οποία, ως γνωστόν, θεωρεί ότι τα δικά της ομόλογα, αντίθετα με των μικρο-ομολογιούχων και των ασφαλιστικών ταμείων, είναι κάτι σαν ιερές αγελάδες). Για να το αποπληρώσει, το ελληνικό δημόσιο πρέπει να δανειστεί από κάπου 3,2 δις ώστε να αποπληρώσει στο 100% την ΕΚΤ η οποία, σημειωτέον, τα είχε αγοράσει πέρσι προς 2,3 δις – άρα, η ΕΚΤ έχει λαμβάνειν κι ένα ουκ ευκαταφρόνητο κέρδος της τάξης των 900 εκατομμυρίων (*).

Δεν είναι τυχαίο ότι η τρόικα έφυγε για να επιστρέψει με την αξιολόγησή της τον Σεπτέμβρη – δηλαδή μετά την 20ή Αυγούστου. Χρειάζονται τρεις μήνες για να αποφανθούν ότι το «πρόγραμμα» έχει βουλιάξει; Ότι τα χρήματα από τις ιδιωτικοποιήσεις θα ανέλθουν στο 5% των (ανοήτως) υπεσχημένων; Ότι η «ανάπτυξη» θα κείται στον πυθμένα, όπου και θα παραμείνει τα επόμενα χρόνια τινάζοντας στον αέρα το χρονοδιάγραμμα αποπληρωμών των δανείων μας προς την τρόικα αρχικά και (μετά το 2020) στους τραπεζίτες του κ. Νταλάρα; Ότι η τραπεζική πίστη έχει εγκαταλείψει και τις πιο κερδοφόρες επιχειρήσεις, εγγυώμενη έτσι την πλήρη κατάρρευση της αγοράς εργασίας, των δημοσίων εσόδων και των ασφαλιστικών ταμείων; Υπάρχει κάποιος στο ΔΝΤ ή στην ΕΚΤ ή στην ΕΕ που να χρειαζόταν πάνω από 2 ώρες για να γράψει το πολυπόθητο κείμενο αξιολόγησης; Ή μήπως ο κ. Τόμσεν καίγεται να πάει διακοπές και αποφασίστε «Επιστροφή τον Σεπτέμβριο», μαζί με τους χειμερινούς κινηματογράφους;

Το πέπλο της σιωπής

του Γιάννη Βαρουφάκη

Προ ημερών, το Reuters έπιασε λαυράκι. Σε ιδιαίτερα προσεκτικό δημοσίευμά του που πήρε μεγάλη έκταση παγκοσμίως ανέδειξε κάποιες «συναλλαγές» μεταξύ τριών ελληνικών τραπεζών η οποία, αν το δημοσίευμα αληθεύει, τεκμηριώνει την ποινική δίωξη γνωστών τραπεζιτών της χώρας. Κι αν όχι την ποινική τους δίωξη, απαιτεί από την κυβέρνηση, το EFSF, την ΕΚΤ και την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τραπεζών (European Banking Authority), κατ’ ελάχιστον, την παύση του ΔΣ της Τράπεζας Πειραιώς και την δρομολόγηση διαδικασίας εξυγίανσης της. Ανάλογες κινήσεις θα έπρεπε να ξεκινήσουν για τον τραπεζικό όμιλο Marfin Popular Bank για κινήσεις της Marfin Egnatia Bank της οποίας αποτελεί μετεξέλιξη. 

Κι όμως: αντί για αυτά, ένα τεράστιο πέπλο σιωπής ξετυλίγεται και σκεπάζει την υπόθεση, με πρώτους υφαντές του τους δημοσιογράφους των «έγκυρων» εντύπων και sites οι οποίοι, κατά τα άλλα, συνεχώς καταγγέλλουν το κράτος και την ελληνική κοινωνία για ανοχή στην διαφθορά.

Ποια είναι η πέτρα του σκανδάλου, σύμφωνα με την αναφορά του Reuters; Όπως γνωρίζουμε, οι ελληνικές τράπεζες πάσχουν, από τότε που ξέσπασε η κρίση, από έλλειψη κεφαλαίων. 

Η διάσωση της Γερμανίας

του Γιάννη Βαρουφάκη  

Aπό την ίδρυση της ευρωζώνης μέχρι τον Δεκέμβρη του 2009, σύμφωνα με τη Διεθνή των Κεντρικών Τραπεζών (BIS), οι γερμανικές τράπεζες δάνεισαν τις χώρες του Νότου (Ισπανία, Πορτογαλία, Ιταλία και Ελλάδα) ποσά που ανέρχονται στα 570 δις.
Χρήματα που οι γερμανικές τράπεζες δεν είχαν και τα οποία, σε μεγάλο βαθμό, τα είχαν δανειστεί με τη σειρά από τους άλλους.

Άνευ ευρωζώνης, η Βundesbank (η Κεντρική Τράπεζα της Γερμανίας) θα τους είχε «βάλει χέρι», καθώς μια τέτοια φυγή κεφαλαίων θα είχε αρνητικό αντίκτυπο στο μάρκο και, μια αδυναμία των δανειζομένων να επιστρέψουν τα δανεικά, θα σήμαινε πως η ίδια η Βundesbank  θα έπρεπε να σηκώσει αυτό το δυσβάστακτο βάρος. Όμως, ελέω ευρωζώνης, μάρκο δεν υπήρχε πλέον και η  Βundesbank εποίησε τη νήσσαν για τον απλούστατο λόγο ότι το βάρος μιας πιθανής αποτυχίας των γερμανικών τραπεζικών κινήσεων θα το σήκωνε ολόκληρη ευρωζώνη. Όπερ και εγένετο.

Εάν λ.χ. η Ελλάδα χρεοκοπούσε πλήρως απέναντι στη Γερμανία (δηλαδή δημόσιο, ελληνικές τράπεζες, ιδιωτικές εταιρίες,Έλληνες πολίτες αρνούνταν να επιστρέφουν δανεικά που είχαν πάρει από γερμανικές τράπεζες και οργανισμούς), οι γερμανικές αυτές ζημίες θα μοιράζονταν μεταξύ των κεντρικών τραπεζών της ευρωζώνης, ανάλογα με το ποσοστό ιδιοκτησίας τους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, με την Βundesbank  να επωμίζεται μόνο το 28%. Εν συντομία, από τότε που ξέσπασε η κρίση, το ρίσκο που είχαν πάρει οι ανόητες γερμανικές τράπεζες στα χρόνια των παχιών αγελάδων (δανειοδοτώντας τους φίλους τους στις χώρες του Νότου) το μοιράστηκαν με την υπόλοιπη ευρωζώνη.

Ο Ματωμένος Γάμος της Ευρωζώνης

 του Γιάννη Βαρουφάκη

Καλά εμείς. Έστω ότι είμαστε φοροφυγάδες, διεφθαρμένοι, τεμπέληδες, ελλειμματικοί από την κούνια, Ελληνάρες που απαιτούμε να ζούμε από τον ιδρώτα των λαών που παράγουν. Οι Ισπανοί όμως; Εκείνοι τι φταίνε;  - Η Ισπανία δεν είχε πλεονασματικό προϋπολογισμό λίγο πριν ξεσπάσει η κρίση;  - Η Ισπανία δεν είχε χρέος κατά πολύ χαμηλότερο της Γερμανίας λίγο πριν ξεσπάσει η κρίση;

-  Η Ισπανία δεν ήταν εκείνη που πέτυχε να κάνει τους μόνους πλεονασματικούς Ολυμπιακούς Αγώνες της Ιστορίας, αφήνοντας πίσω τους μια Μπαρτσελόνα χάρμα ιδέσθαι;

- Η Ισπανία δεν ήταν εκείνη που, με παράδειγμα τη Ζάρα, απέδειξε ότι η Ευρώπη μπορεί να παράγει προϊόντα υφαντουργίας χωρίς να χρειάζεται να μεταφέρει τις θέσεις εργασίας στην Άπω Ανατολή;