Τα νομικά της διαγραφής του χρέους

Τα νομικά της διαγραφής του χρέους.

 

του Γιώργου Κατρούγκαλου

 

«Οι αλλοδαποί που δανείζουν χρήματα σε κάποιο κράτος δεν μπορούν (...) να περιμένουν από αυτό να κλείσει τα σχολεία, τα πανεπιστήμια και τα δικαστήρια, να διαλύσει την αστυνομία, να παραμελήσει τις δημόσιες υπηρεσίες και να εκθέσει το λαό του σε συνθήκες χάους και αναρχίας μόνο και μόνο για να ικανοποιήσει τους δανειστές του». Δήλωση της Νότιας Αφρικής στην Επιτροπή της Συνθήκης της Χάγης για την Κωδικοποίηση του Διεθνούς Δικαίου (1930).

 

Θεσμοί υπεράνω κάθε αντιμνημονιακής υποψίας, όπως το ΔΝΤ, ο ΟΟΣΑ, αλλά και το καθ' ημάς Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή βεβαιώνουν το αυτονόητο: ότι το χρέος δεν είναι βιώσιμο, χωρίς γενναίο κούρεμα, δηλαδή διαγραφή του μεγαλύτερου τμήματός του. Προφανώς ο προτιμότερος τρόπος για κάτι τέτοιο είναι, όπως σε όλα τα πράγματα, ο συναινετικός: να αποφασιστεί από μια Διεθνή Διάσκεψη με συμμετοχή της Ελλάδας και των δανειστών, όμοια με αυτή του Λονδίνου που απομείωσε το 1953 το χρέος της Γερμανίας. 

Η βία της υποκρισίας

του Γιώργου Κατρούγκαλου

Στη χώρα μας επιχειρείται τα τελευταία χρόνια ένα από τα μεγαλύτερα πειράματα κοινωνικής μηχανικής: η προσπάθεια να εφαρμοστούν σε ένα κράτος του «πρώτου κόσμου» οι πιο ακραίες συνταγές απεσταγμένου νεοφιλελευθερισμού, όπως δοκιμάστηκαν -και απέτυχαν- σε άλλα μέρη του πλανήτη.
Αντίθετα από ό,τι θα νόμιζε κανείς, το πείραμα αυτό δεν περιορίζεται μόνο στην επίθεση εναντίον των θεσμών του κοινωνικού κράτους και των εργασιακών δικαιωμάτων. Ο νεοφιλελευθερισμός αποτελεί μια συνολική «βιοπολιτική» ανασυγκρότησης όχι μόνον της οικονομίας και της κοινωνίας, αλλά της ίδιας της καθημερινής μας ζωής.

Η επίθεση στις ατομικές ελευθερίες συμπίπτει με μια συστηματική προσπάθεια διαστρέβλωσης της πραγματικότητας και καλλιέργειας φόβου.
Κατ' αρχάς στο οικονομικό επίπεδο: Οι τρεις σωματοφύλακες των μνημονιακών πολιτικών, Σαμαράς, Στουρνάρας και Βενιζέλος, εξ επαγγέλματος πλέον τρομολαγνούν για την «κατάρα» και την «κόλαση» που μας περιμένει, αν επιλέξουμε μιαν άλλη πολιτική, αντί για τη συνέχιση της αδιέξοδης υπερχρέωσης της χώρας.
Το σκιάχτρο αυτό, όμως, δεν είναι αρκούντως τρομακτικό.

Ο αντιφασισμός, το τελευταίο στάδιο του πολιτικαντισμού

του Γ. Κατρούγκαλου*

Ο βουλευτής της Χρυσής Αυγής, Γ. Γερμενής, το είπε καθαρά πριν από τη σύλληψη του στην ΓΑΔΑ: «Ξηλώσανε την Αστυνομία και την ΕΥΠ για να καταφέρουν να μας συλλάβουν». Ομολόγησε, έτσι, αυτό που όλοι γνωρίζαμε και που το επιβεβαιώνουν τόσο η πρόσφατη Έκθεση του Συνήγορου του Πολίτη όσο και το Πόρισμα του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου: η δράση της Χρυσής Αυγής δεν ήταν μόνο εγκληματική, αλλά και παρακρατική, εφόσον απολάμβανε όχι μόνον της ανοχής αλλά και της συνενοχής τμήματος του κρατικού μηχανισμού και των Σωμάτων Ασφαλείας.

Όσο και αν χαρήκαμε όλοι για το τέλος της ατιμωρησίας (δεν είναι δα και μικρό πράγμα για πρώτη, ουσιαστικά, φορά από το τέλος της κατοχής να μπαίνουν στη φυλακή ακροδεξιά εγκληματικά στοιχεία) πρέπει ψύχραιμα να δούμε τόσο τις πολιτικές όσο και τις συνταγματικές πλευρές του δράματος. 

Το πρώτο, προφανές συμπέρασμα είναι ότι το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο υπερεπαρκούσε για την αντιμετώπιση της παράνομης δράσης της Χρυσής Αυγής και, συνεπώς, οι ευθύνες της Κυβέρνησης για την μη έγκαιρη ενεργοποίηση του είναι πολύ μεγάλες. 

Η τελευταία παράσταση των σιαμαίων

Η τελευταία παράσταση των σιαμαίων 
 
του Γιώργου Κατρούγκαλου

ΝΔ και ΠΑΣΟΚ θα κυβερνήσουν μαζί για μια ακόμη φορά. Την τελευταία. Αποτελεί πράξη ποιητικής δικαιοσύνης ότι τα δύο κόμματα του πάλαι ποτέ δικομματισμού καταδικάσθηκαν να συνυπάρξουν σε μια παρωδία «μεγάλου συνασπισμού», στο πλαίσιο των τελικών σπασμών του πολιτικού συστήματος της μεταπολίτευσης.  Στην πραγματικότητα όμως μαζί κυβερνούσαν και τις τέσσερις προηγούμενες δεκαετίες. Παρά τις μεταξύ τους θεατρικές συγκρούσεις, τάχα φωτός-σκότους, συμπλήρωναν το ένα το άλλο σε μία συμβιωτική σχέση, βασισμένη στην εναλλαγή τους στην εξουσία. Μαζί δημιούργησαν το πλέγμα πελατειακών σχέσεων που ακόμη δυναστεύει τη χώρα. Και η πατρωνεία δεν περιορίζεται μόνον στην δημόσια διοίκηση, ούτε στους διορισμούς των εκλεκτών ή των δυστυχισμένων που αναζητούσαν και εύρισκαν «προστασία». 

Η βασικότερη εκδήλωση των πελατειακών σχέσεων εκδηλώνεται στην κορυφή, όπου πολιτικές και οικονομικές ελίτ συμφύρονται σε ένα τρίγωνο νόμιμης διαφθοράς που ενώνει κόμματα, μεγαλοεργολάβους και ΜΜΕ στο μέρισμα του δημόσιου χρήματος.

Επικίνδυνος «προκλητικός» αυταρχισμός

"Δεύτερη φύση της κυβέρνησης η παραβίαση του Συντάγματος"
 

της Βάνας Φωτοπούλου
 

Το άρθρο 22 του Συντάγματος απαγορεύει κατηγορηματικά οποιαδήποτε μορφή αναγκαστικής εργασίας.

Κατ' εξαίρεση μόνο επιτρέπεται η επιβολή επίταξης προσωπικού υπηρεσιών (πολιτική επιστράτευση) σε περιπτώσεις πολέμου ή στρατιωτικής επιστράτευσης ή για την αντιμετώπιση των αναγκών της άμυνας της χώρας ή επείγουσας κοινωνικής ανάγκης από θεομηνία ή ανάγκης που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία.
Η αόριστη επίκληση στην απόφαση του πρωθυπουργού για την επίταξη προσωπικών υπηρεσιών των εκπαιδευτικών της μέσης εκπαίδευσης «κινδύνων για την υγεία των υποψηφίων» των επικείμενων πανελλαδικών εξετάσεων από την ενδεχόμενη αναβολή τους δεν υπάγεται σε καμία από τις περιπτώσεις αυτές.

Απολύσεις και πατρωνεία στο δημόσιο τομέα

Απολύσεις και πατρωνεία στο δημόσιο τομέα -Το νέο ρουσφέτι, η μη απόλυση 

του Γιώργου Κατρούγκαλου

Η λογική των νέων, καταστροφικών μέτρων για τη δημόσια διοίκηση αποτελεί τη συνισταμένη δύο διαφορετικών θεσμικών στρατηγικών: της νεοφιλελεύθερης συνταγής για δραστικό περιορισμό του κράτους και της πελατειακής πρακτικής του παλαιοκομματισμού. Όπως έχουν δείξει με ενάργεια οι μελέτες του Κωνσταντίνου Τσουκαλά, το πελατειακό σύστημα αποτελεί  στη χώρα μας διαχρονική  σταθερά τόσο των κομμάτων όσο και της διοίκησης. 

Αυτό το δομικό χαρακτηριστικό γνώρισε ιδιαίτερη έξαρση κατά την διάρκεια της μετεμφυλιακής περιόδου. Τότε, οι πολιτικές διώξεις εναντίον των ηττημένων πήραν τη μορφή συστηματικών εκκαθαρίσεων, που κατέληξαν στην απόλυση του ενός τρίτου σχεδόν των δημοσίων υπαλλήλων. Προκειμένου να καλυφθούν οι κενές θέσεις, αλλά και να εξαγοραστεί η πολιτική νομιμοφροσύνη πλατύτερων στρωμάτων με μία «θεσούλα», εφαρμόσθηκε ένα σχέδιο εκτεταμένων προσλήψεων σε όλο το δημόσιο τομέα. Σύμφωνα με ορισμένους υπολογισμούς το ποσοστό των εργαζομένων σε αυτόν έφτασε σχεδόν το 50% του εργατικού δυναμικού.

Αυτή η εντυπωσιακή επέκταση του κρατικού μηχανισμού δεν συνέπεσε, όπως συνέβη στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης, με την επέκταση των δομών του κράτους πρόνοιας.

Μονόφθαλμη δικαιοσύνη

τoυ Γιώργου Κατρούγκαλου,

Καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου

 

«A los amigos todo, a los enemigos nada, al extrano la ley»

«Στους φίλους τα πάντα, στους εχθρούς τίποτα, για τους «απ' έξω» ο νόμος»

Αυτή ήταν η συνταγή εξουσίας και «δικαιοσύνης» στις μπανανίες της Νότιας Αμερικής, πριν από τους Κάστρο, τους Αλλιέντε και τους Τσάβες της υποηπείρου (και δυστυχώς, σε αρκετές περιπτώσεις και μετά από αυτούς). Αυτή είναι η συνταγή και του κυβερνώντος παλαιοκομματισμού. Και μάλιστα, όχι μόνο ως προς την εφαρμογή του νόμου, όπως στην Ιερισσό, όπου οι κάτοικοι της περιοχής αντιμετωπίζονται ως εχθρική δύναμη. Ή μάλλον χειρότερα. Γιατί ακόμη και εάν ενεργούσε ως κατοχικός στρατός, η αστυνομική δύναμη θα έπρεπε να σεβαστεί το Δίκαιο του Πολέμου που προστατεύει τους ανηλίκους και δεν επιτρέπει να είναι στόχος επίθεσης ένα σχολείο. (Το θλιβερότερο: Μπροστά σε αυτήν την κατάσταση ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της «υπεύθυνης αριστεράς» δήλωσε: «κανείς δεν μπορεί να πει αυτή τη στιγμή στον υπουργό αποσύρετε τα ΜΑΤ από εκεί. Ευχή μόνο μπορούμε να διατυπώσουμε. Εμείς σεβόμαστε τη διάκριση των εξουσιών»! Λες και δεν έχει ανακαλυφθεί ακόμη ο κοινοβουλευτικός έλεγχος στη χώρα μας ή σαν να μην συμμετέχει στην κυβέρνηση το συγκεκριμένο κόμμα.)

Διαθεσιμότητα-κινητικότητα = «απόλυση με φερετζέ»

του Γιώργου Κατρούγκαλου

Καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου ΔΠΘ

 

Στις 22 Αυγούστου οι υπουργοί κ.κ.Στουρνάρας και Μανιτάκης πανηγύρισαν τη συμφωνία τους για τη μείωση του προσωπικού του Δημοσίου με μια κοινή δήλωση: «Δεν μείναμε στις λέξεις που μας χωρίζουν, αλλά στις διαδικασίες που μας ενώνουν». Για να μην τους χωρίζουν πια οι λέξεις, αποκτήσαμε καινούργιες, οργουελικής διπλολαλιάς, όπως «εφεδρεία», «προσυνταξιοδοτική διαθεσιμότητα», «κινητικότητα», που σημαίνουν όλες ένα πράγμα: «απόλυση με φερετζέ», κατά τη γλαφυρή διατύπωση του συναδέλφου Α. Καζάκου.

Για να τις αποδεχθεί δε η κοινή γνώμη, στήθηκε μια υποδειγματική γκεμπελική εκστρατεία, βασισμένη σε μια σειρά από ψέματα. Η δικαιολογημένα κακή εικόνα που έχουμε όλοι μας, από το γενικότερο ξεχαρβάλωμα της διοικητικής μηχανής από τον παλαιοκομματισμό, διευκολύνει ιδιαίτερα την άκριτη υποδοχή των ψεμάτων αυτών.

Ψέμα 1ο: το κράτος είναι μεγάλο και πρέπει να μειωθεί.

Το ελληνικό Δημόσιο δεν πάσχει από υπερτροφία, εφ' όσον τόσο από πλευράς υπαλλήλων όσο και από πλευράς μισθολογικής δαπάνης βρίσκεται περίπου στο μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Αντιθέτως, πάσχει από ανισοκατανομή των ανθρώπινων πόρων, κυρίως λόγω των συνεχών πελατειακών πρακτικών του παλαιοκομματισμού, δηλαδή από υπερπληθυσμό στις «ευγενείς» θέσεις και υποστελέχωση των κοινωνικών και ελεγκτικών υπηρεσιών. Εάν η μείωση που επιβάλλουν τα Μνημόνια, ίση με το 22% του υπηρετούντος προσωπικού, υλοποιηθεί, τότε οι δημόσιες δαπάνες θα μειωθούν σε ποσοστό γύρω στο 9% του ΑΕΠ, μικρότερο και από τις χαμηλότερες δαπάνες των χωρών του ΟΟΣΑ.

Ιθαγένεια και ηγεμονία

του Γιώργου Κατρούγκαλου,
Καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου ΔΠΘ

Η σπουδή του κόμματος της Νέας Δημοκρατίας, να αξιοποιήσει την απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας για το «νόμο Ραγκούση», αποτελεί το τρίτο βήμα στην προσπάθεια εγκαθίδρυσης καθεστώτος «νόμου και τάξης».

Η πρώτη ήταν οι συμβολικές κινήσεις κατά της «ανομίας», με επιχειρήσεις τύπου Βίλα Αμαλία.

Η δεύτερη ήταν η επίθεση κατά της κοινωνικής αντίδρασης στα μνημονιακά μέτρα, με την επιστράτευση των απεργών του Μετρό και των ναυτεργατών. 

Η υπόθεση της ιθαγένειας φαίνεται εκ πρώτης όψεως να είναι κάτι διαφορετικό, εφόσον δεν αφορά τα «δικά μας» δικαιώματα, αλλά των περιθωριακών της κοινωνίας μας, των ξένων.

Και όμως, δεν είναι έτσι. Μπροστά στα μάτια μας ξετυλίγεται μία συνολική αντεπανάσταση, η οποία αμφισβητεί το σύνολο των αξιών και της θεσμικής προστασίας των ατομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων της τελευταίας τριακονταετίας. Επιδιώκει να δημιουργήσει στη θέση τους μια νέα ηγεμονία, βασισμένη στις παραδοσιακές αξίες της συντηρητικής παράταξης, όπως έχουν «εμπλουτιστεί» από την ατζέντα της Χρυσής Αυγής.

Οι ανθρακωρύχοι και το Μετρό

του Γιώργου Κατρούγκαλου

Σήμερα οι περισσότεροι θυμούνται τη μεγάλη απεργία των Βρετανών ανθρακωρύχων από την ταινία «Μπίλι Ελιοτ». Και όμως, ήταν ένας από τους σημαντικότερους κοινωνικούς αγώνες του περασμένου αιώνα. Κράτησε το μεγαλύτερο μέρος του 1984 έως τον Μάρτιο του 1985, και αποτέλεσε το βασικό πεδίο μάχης της βαρόνης Θάτσερ εναντίον του ισχυρού, ακόμη τότε, συνδικαλιστικού κινήματος.

Έφιπποι αστυνομικοί και πληρωμένοι κονδυλοφόροι επιστρατεύτηκαν εναντίον τους. Εννιά άνθρωποι πέθαναν κατά τη διάρκεια της απεργίας, εκατοντάδες τραυματίστηκαν, 11.291 συνελήφθησαν και 8.392 παραπέμφθηκαν στα δικαστήρια με διάφορες κατηγορίες. Δεν ήταν όμως μόνο, ούτε κυρίως, η αστυνομική βία που έκαμψε τους απεργούς. Ολόκληρο το νομικό οπλοστάσιο και οι ιδεολογικοί μηχανισμοί του κράτους κινητοποιήθηκαν εναντίον τους. Για παράδειγμα, η κυβέρνηση Θάτσερ τροποποίησε το άρθρο 6 του Κώδικα Κοινωνικής Ασφάλειας, ώστε τα παιδιά και οι γυναίκες των ανθρακωρύχων να μη δικαιούνται πλέον, όπως στο παρελθόν, προνοιακά επιδόματα κατά τη διάρκεια της απεργίας. Οι οικογένειες πείνασαν και ζούσαν με την αλληλεγγύη άλλων εργαζομένων και την ελεημοσύνη των συγγενών.

"Στην Ελλάδα λειτουργεί... παρασύνταγμα"

Γιώργος Κατρούγκαλος: "Στην Ελλάδα λειτουργεί... παρασύνταγμα"

Καταργείται η Βουλή, ανοίγει ο δρόμος για τη Χρυσή Αυγή - Υπεύθυνος και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας για την προστασία του Συντάγματος. 

Συνέντευξη στον Μάριο Διονέλλη

Για ουσιαστική κατάργηση της Βουλής και για παράδοση της νομοθετικής εξουσίας στην τρόικα και στο Εurogroup μιλά στον Δρόμο ο Γιώργος Κατρούγκαλος, συνταγματολόγος, καθηγητής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο της Θράκης. Τονίζει πως αυτή τη στιγμή εισάγονται μια σειρά από «παράλληλες» με το Σύνταγμα διατάξεις που περιορίζουν τα δικαιώματα των πολιτών και παραλληλίζει την περίοδο αυτή με σκοτεινά χρόνια της ελληνικής Ιστορίας. 

Επισημαίνει πως η καταπάτηση του Συντάγματος δίνει χώρο σε αντικοινοβουλευτικές στοχεύσεις και χαρακτηρίζει… χρυσή εφεδρεία του συστήματος τη Χρυσή Αυγή. Μιλά, επίσης, για την ανάγκη νέου Συντάγματος με περισσότερες εξουσίες στους πολίτες, που θα κατακτηθούν όμως με την ανατροπή των συσχετισμών όχι μόνο στη Βουλή, αλλά κυρίως στην κοινωνία.

Νέα δανειακή σύμβαση, νέος εμπαιγμός

του Γιώργου Κατρούγκαλου,  
Καθηγητή Συνταγματικού Δικαίου στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Φτάσαμε αισίως στην τρίτη δανειακή σύμβαση, μία για κάθε μνημόνιο. Η πρώτη, είχε κατατεθεί προς κύρωση στη Βουλή το Μάιο του 2010 αλλά αποσύρθηκε, χωρίς ποτέ να κυρωθεί. Η δεύτερη, το Φεβρουάριο του 2012 είχε κατατεθεί στη Βουλή ως σχέδιο όχι μία, αλλά τρεις φορές, την πρώτη ως παράρτημα 13 στο νόμο 4046/2012 σε νόμο, την δεύτερη ως Πράξη Νομοθετικού Περιεχόμενου (ΠΝΠ) και την τρίτη στον νόμο που κύρωσε την ΠΝΠ. Και η τρίτη, η οποία ενσωματώνει τις ρυθμίσεις του τρίτου μνημονίου, συμπεριλήφθηκε σε ΠΝΠ και κυρώθηκε με το πρόσφατο πολυνομοσχέδιο.

Σε όλες τις περιπτώσεις, η γελοιοποίηση του ελληνικού κοινοβουλίου να εγκρίνει συνεχώς χωρίς ποτέ να συζητά παραλλαγές του ίδιου κειμένου συνδυάζεται με τη συνέχιση της αντισυνταγματικής πρακτικής της μη κύρωσης. Και τούτο γιατί το Σύνταγμα μας δεν προβλέπει την έγκριση σχεδίων, αλλά την κύρωση ήδη ολοκληρωμένων και υπογεγραμμένων διεθνών συμβάσεων. Η πρόβλεψη ότι οι δανειακές αυτές συμβάσεις θα ισχύουν από την υπογραφή τους, χωρίς κύρωση από την Βουλή, παραβιάζει τα άρθρα 28 παρ. 2 και 36 παρ. 2 του Συντάγματος, καθώς και το διεθνές δίκαιο.

''Την επίθεση στα κοινωνικά δικαιώματα, ακολουθεί πάντα η επίθεση στα ατομικά''

του Γιώργου Σ-Π. Κατρούγκαλου*

"Οι πρόσφατες διώξεις συνδικαλιστών στη Θεσσαλονίκη επιβεβαιώνουν την διεθνή εμπειρία: μετά την επίθεση στα κοινωνικά δικαιώματα, ακολουθεί πάντα η επίθεση στα ατομικά.

Ο πολιτικός αυταρχισμός είναι ο αναγκαίος συνοδός της οικονομικής λιτότητας.
Για αυτό και δεν είναι παράδοξο ότι το Παρασύνταγμα του Μνημονίου συνοδεύεται πια και από την αναβίωση των δηλώσεων μετάνοιας.

Πρέπει να είναι σαφές για όλους μας: η τύχη των συνδικαλιστών της Θεσσαλονίκης συνδέεται στενά με την τύχη όχι μόνο του κοινωνικού κράτους, αλλά της δημοκρατίας της ίδιας στον τόπο μας.

Η όποια "δημοκρατία" υπήρχε, φθίνει ακόμη περισσότερο και υπονομεύεται εκ των έσω.

Μνημονιακές Δεσμεύσεις: Τίποτα δεν χρειάζεται να καταγγελθεί, όλα μπορούν να καταργηθούν

του Γιώργου Κατρούγκαλου, καθ. Δημοσίου Δικαίου ΔΠΘ

Οι μνημονιακές δεσμεύσεις της χώρας μπορεί να καταργηθούν χωρίς σημαντικά νομικά προβλήματα. (Εξυπακούεται ότι υφίστανται, προφανώς, πολύπλοκες πολιτικές και οικονομικές διαστάσεις του θέματος, για τις οποίες μερικές σκέψεις αναπτύσσονται στο τέλος του άρθρου.) Η επιχειρηματολογία που ακολουθεί συνοψίζεται στις εξής δύο κεντρικές θέσεις:
α) Τα μνημόνια καθ' εαυτά δεν αποτελούν διεθνείς συμβάσεις, συνεπώς από αυτά δεν απορρέουν διεθνείς υποχρεώσεις της χώρας, ούτε οι σχετικοί νόμοι που τα εφαρμόζουν έχουν τυπική ισχύ ανώτερη από το νόμο.
β) Δεδομένου ότι οι δανειακές συμβάσεις, που αποτελούν διεθνή συνθήκη, δεν έχουν κυρωθεί σύμφωνα με τη συνταγματική διαδικασία, οι σχετικές υποχρεώσεις που απορρέουν από αυτές δεν έχουν υπερνομοθετική ισχύ, ως κανόνες διεθνούς δικαίου.
Συνεπώς, όλοι οι μνημονιακοί νόμοι μπορεί να καταργηθούν με μεταγενέστερο νόμο, με απλή πλειοψηφία, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη καταγγελία οποιασδήποτε σύμβασης.

1. Τα μνημόνια αποτελούν πολιτικό πρόγραμμα και όχι διεθνείς κανόνες δικαίου
 

Στο ερώτημα για τη νομική φύση του μνημονίου η απάντηση που δόθηκε από το Συμβούλιο της Επικρατείας στην πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας 668/2012 είναι ορθή και συνοψίζεται στο ότι τα μνημόνια αποτελούν πολιτικό πρόγραμμα και όχι διεθνή σύμβαση.

Συναίνεση, συγκυβέρνηση και χρεοκοπία

του Γιώργου Κατρούγκαλου
Δικηγόρου, Αν. καθηγητή Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης

Όρη ντροπής εκοίταζα και μαύρης  καταισχύνης (...)

Έβλεπα τόσους εμπτυσμούς, ραπίσματα, κολάφους,

και μούντζες αναρίθμητες από προγόνων τάφους (...)

Γεώργιος Σουρής, «Ρωμιός», 29/8/1909

Οι «μούντζες», τα «ραπίσματα» και οι «εμπτυσμοί» απευθύνονταν, όπως και σήμερα, προς το σύνολο σχεδόν του πολιτικού συστήματος της χώρας, στο ανάλογο σκηνικό που είχε προκύψει μετά την «πτώχευση» του 1893 και τον (πρώτο) διεθνή οικονομικό έλεγχο. Τότε το παλαιό πολιτικό προσωπικό αναζήτησε τη λύτρωσή του (όχι τη λύτρωση του τόπου) μέσω της «συναίνεσης» μεταξύ των μερίδων του. Ακριβώς όπως στις μέρες μας κύκλοι της πολιτικής και μεγαλοπαράγοντες των ΜΜΕ και της οικονομίας απεργάζονται σενάρια «μεγάλου συνασπισμού» ΠΑΣΟΚ και Νέας Δημοκρατίας.