Ένας απολογισμός μιας τραγωδίας, που δεν έχει τέλος

Απ’ τη Λαμπεντούζα και την Παγανή ως τη Μόρια

Λίγο έξω απ’ το νησάκι της Λαμπεντούζα στην Ιταλία, η θάλασσα «ξέβρασε» διακόσια έντεκα ανθρώπινα πτώματα προσφύγων, ενώ την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, εκατό πενήντα ακόμα ψυχές αγνοούνται. 

Ένας απολογισμός μιας τραγωδίας, που δεν έχει τέλος. Σήμερα στη Λαμπεντούζα, χθες στη Λέσβο, στη Σάμο, στον Έβρο... Μια ατέλειωτη σειρά χιλιάδων θανάτων στους τσιμεντένιους φράκτες-τείχη, στα σαπιοκάραβα των σύγχρονων δουλεμπόρων και στις φουρτουνιασμένες θάλασσες της Μεσογείου.

Στην ταινία «Welcome» του Γάλλου σκηνοθέτη Philippe Lioret, που διαπραγματεύεται την προσπάθεια ενός μετανάστη «Χωρίς Χαρτιά» να περάσει από το Καλαί στο Ντόβερ διασχίζοντας τη Μάγχη κολυμπώντας, είναι τόσο μεγάλη η δίψα του πρωταγωνιστή μετανάστη για να ζήσει με την αγαπημένη του στην Αγγλία, που ο εκπαιδευτής και προστάτης του στη Γαλλία, που υποδύεται ο Vincent Lindon, λέει σε μια σκηνή του έργου στην εν διαστάσει σύζυγό του: «Σκέψου πως θέλει να πάει κοντά στην κοπέλα του περνώντας τη Μάγχη κολυμπώντας, ενώ εγώ δεν είμαι διατεθειμένος να σε διεκδικήσω ούτε περνώντας στο απέναντι πεζοδρόμιο».

Το νόημα της εργατικής πρωτομαγιάς σήμερα

της Λίας Φράγκου*

 

Το σκηνικό στα φραουλοχώραφα της Μανωλάδας δεν αφορά μόνο τους μετανάστες εργαζόμενους και την απάνθρωπη υπερεκμετάλλευσή τους, αλλά φωτογραφίζει το νέο καθεστώς δουλοπαροικίας και σκλαβιάς που ετοιμάζουν για όλη τη μισθωτή εργασία.

Στους χώρους εργασίας, οι εργοδότες μπορεί να μην χρησιμοποιούν ακόμη πραγματικά πυρά, αλλά έχουν επιβάλει εδώ και καιρό, με τη συνδρομή των μνημονιακών κυβερνήσεων, τα πυρά της τρομοκρατίας, της αυθαιρεσίας, των συνδικαλιστικών διώξεων, των μειώσεων αποδοχών, των απειλών της απόλυσης, για να καθυποτάξουν τους εργαζόμενους.

Ο νόμος του εργοδότη δεν κυριαρχεί μόνο έναντι των δικαιωμάτων των εργαζομένων και των κανόνων λειτουργίας της αγοράς εργασίας, αλλά καταπατά κάθε έννοια αξιοπρέπειας του εργαζόμενου, που όλο και πιο πολύ, παραιτείται από την υπεράσπιση των δικαιωμάτων του, σκύβει το κεφάλι στην αυθαιρεσία και στην απειλή, ανέχεται να ζει και να εργάζεται με κατεβασμένο το κεφάλι, παραχωρώντας κάθε μέρα κάτι ακόμη από τα όρια επιβίωσης και αξιοπρέπειας.

Η «εθνική καταστροφή»

Η χθεσινή κίνηση του προέδρου της Βουλής να προσφέρει στον ΥΠΕΞ της Τουρκίας αντίγραφο κυκλαδίτικου καραβιού, «που μπορεί», σύμφωνα με τον Μεϊμαράκη, «να κινείται με ελευθερία στο Αιγαίο μας», έδωσε μια απίστευτη ευκαιρία στον Αχμέτ Νταβούτογλου να διακηρύξει: «Επιθυμούμε το Αιγαίο, ως μία θάλασσα ειρήνης και φιλίας, να είναι ανοικτό σε κάθε είδους συνεργασία». 

Πολλοί θα ήθελαν αυτό το περιστατικό να είναι απλώς μια γκάφα. Δυστυχώς είναι αντίληψη.

Ύστερα από πολλά χρόνια άσκησης της πολιτικής «κατευνασμού της Τουρκίας», μπορούμε να μιλάμε για εδραιωμένη υποχωρητική εξωτερική πολιτική έναντι μιας χώρας που συστηματικά και εμπράκτως αμφισβητεί εθνικά κυριαρχικά δικαιώματά μας. 

Όμως, μια χώρα που ζητιανεύει τον κατευνασμό ενός επεκτατικού γείτονα δεν έχει μοίρα.

Μια µέρα νωρίτερα η Άνγκελα Μέρκελ ήλθε στην Αθήνα για να στηρίξει την κυβέρνηση. Και όντως... τη στήριξε. Όχι για να ανορθώσει τη χώρα ύστερα από τη συντελούμενη οικονομική και ανθρωπιστική καταστροφή, αλλά για να εντείνει τη διάλυση. Απειλώντας μάλιστα με «ακόμη πιο δραματικές» ημέρες και επικυρώνοντας ότι χώρα και κυβέρνηση δεν ασκούν κυριαρχικά δικαιώματα. Αυτά είναι αρμοδιότητα του «αφεντικού».

Η επιστροφή στο εθνικό νόμισμα επείγει

Δυο ιστορικά αποτυχημένα πειράματα νομισματικής ένωσης με συμμετοχή της Ελλάδας

του Σπύρου Μαρκέτου, 

επίκουρου καθηγητή της Ιστορίας των Ιδεών, Σχολή Νομικών, Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών ΑΠΘ

Όσοι υποστηρίζουν σήμερα το ευρώ συνήθως αγνοούν ότι δεν είναι η πρώτη φορά που δέθηκε η Ελλάδα σε μια νομισματική ένωση. Δύο προηγούμενα τέτοια πειράματα, το πρώτο στα τέλη του 19ου αιώνα και το δεύτερο στο Μεσοπόλεμο, είχαν οικτρή κατάληξη. Το τρίτο και χειρότερο, όπως αποδεικνύεται, είναι το ευρώ.

Για να κρατήσει σταθερό το νόμισμα, όπως απαιτούσε η φιλελεύθερη ορθοδοξία της εποχής, η Αθήνα είχε προσχωρήσει από το 1868 στη Λατινική Ένωση, μια συμφωνία της Γαλλίας, της Ιταλίας, του Βελγίου και της Ελβετίας –και άλλων χωρών αργότερα– να διατηρούν νομίσματα σταθερής ισοτιμίας και συνδεδεμένα με τον χρυσό. Διευκολύνθηκε έτσι ένας κύκλος δανεισμού, που χρηματοδότησε έργα υποδομής, τα οποία, ωστόσο, ελάχιστα ωφέλησαν τους φτωχότερους.