Τι είναι τα ανθρώπινα δικαιώματα;

Τα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν μόνο παράδοξα να προσφέρουν. Αν επιμείνουν στην παράδοση της αντίστασης, θα επιβιώσουν. Αν την εγκαταλείψουν, θα χάσουν σταδιακά τον λόγο ύπαρξής τους.

Εκείνοι που υπερασπίζονται τους μετανάστες χωρίς χαρτιά και τους άνεργους διασώζουν την αξία των ανθρώπινων δικαιωμάτων. Εκείνοι που χρησιμοποιούν τη ρητορική για να υπερασπιστούν τα «ανθρώπινα δικαιώματα» πανίσχυρων εταιρειών ή τους ψευδεπίγραφους «ανθρωπιστικούς» πολέμους, συμβάλλουν στον μαρασμό τους

του Κώστα Δουζίνα*

 
Το άρθρο αυτό είναι το πρώτο μιας σειράς με θέμα τα ανθρώπινα δικαιώματα. Η σειρά εξετάζει ένα κεντρικό παράδοξο. Οι μετανάστες που πνίγονται στη Μεσόγειο και το Αιγαίο, οι 300 της «Υπατίας», οι άνεργοι νέοι και ηλικιωμένοι ή οι έγκλειστοι στο Γκουαντάναμο Μπέι δεν έχουν σχεδόν κανένα δικαίωμα ή απαίτηση προς την εξουσία. Πώς γίνεται, λοιπόν, σ’ έναν κόσμο όπου, όπως λέγεται, θριάμβευσαν τα ανθρώπινα δικαιώματα πολλοί άνθρωποι να μην έχουν κανένα;

Η χρεοκοπία της νεοελληνικής ταυτότητας

Η χρεοκοπία της νεοελληνικής ταυτότητας

του Γιώργου Ν. Οικονόμου

Η χρεοκοπία που διέρχεται η χώρα δεν είναι μόνο οικονομική και πολιτική αλλά πρωτίστως και κυρίως χρεοκοπία «ταυτότητας». Τα στοιχεία που συγκρότησαν τη νεοελληνική ταυτότητα ήταν κυρίως εθνικά και θρησκευτικά, με έμφαση στον Έλληνα και στον πιστό.

Οι ιδέες και οι σημασίες στις οποίες στηρίχθηκε η ύπαρξη και η πορεία του νεοελληνικού μορφώματος ήταν: το «αναλλοίωτο» διαχρονικό έθνος, η «ανωτερότητα» της Ορθοδοξίας, η αυτοκρατορική δύναμη του χριστιανικού Βυζαντίου και η αίγλη της αρχαίας Ελλάδας. Οι ιδέες αυτές προσέδωσαν μία επίπλαστη συλλογική ταυτότητα, μία ψευδαίσθηση του συνανήκειν, διότι ήταν νεκρά παρελθοντικά στοιχεία και ως εκ τούτου δεν μπόρεσαν να στοιχειοθετήσουν πραγματικά στηρίγματα για πορεία στον σύγχρονο κόσμο.

Εφ’ όσον το «ένδοξο» παρελθόν θεωρείται δικαίωση, τότε συνεπάγεται αυτοϊκανοποίηση και επανάπαυση, άρα απουσία κάθε προσπάθειας για αξιόλογη δημιουργία στο παρόν. Η «δικαίωση» μέσα από το παρελθόν είναι το άλλοθι για το μίζερο παρόν και το άθλιο μέλλον, το άλλοθι για τη διαρκή πολιτική παρακμή και πολιτισμική μιζέρια, τη στεγανοποίηση των σημασιών, την έλλειψη κριτικής αντιμετώπισης και αμφισβήτησης της παράδοσης. Κατασκευάζει δηλαδή περίφραξη της σημασίας, κλειστότητα του νοήματος και κυριάρχηση ιδεολογημάτων και ιδεοληψιών.

Ζώντας σε έναν κόσμο δίχως μυστικά – Με αφορμή την υπόθεση Σνόουντεν

του Αντώνη Μπρούμα

Το καλοκαίρι που μας πέρασε ο Έντουαρντ Σνόουντεν (Edward Snowden), ένας μισθωμένος εργαζόμενος στην Εθνική Αρχή Πληροφοριών των ΗΠΑ (NSA), διέρρευσε απόρρητα έγγραφα της υπηρεσίας στις εφημερίδες, από τα οποία προκύπτει ως αδιαμφισβήτητο γεγονός η επιτήρηση όλων των ηλεκτρονικών επικοινωνιών (τηλεφωνία, διαδίκτυο) περισσότερου από ένα δις ανθρώπων.

Η NSA δεν επιτηρεί απλώς και μόνο τα δίκτυα επικοινωνιών αλλά έχει εγκαταστήσει κοριούς και στους κόμβους των μεγαλύτερων παρόχων επικοινωνίας και διαδικτυακού περιεχομένου.

Μετά την αποκάλυψη αυτή, ο Σνόουντεν απέστειλε βιντεοσκοπημένο πολιτικό μήνυμα προς τους πολίτες όλου του κόσμου, εξηγώντας τις αιτίες της κίνησής του, και στη συνέχεια κατέφυγε στη Ρωσία, για να σώσει τη ζωή του από τους μισθοφόρους του κράτους των ΗΠΑ.

Η ξεχασμένη κοινωνία

“ Το πραγματικό πρόσωπο και το βάθος της κρίσης ζωγραφίζονται ανάγλυφα στην απελπισία που καταπίνει ολοένα περισσότερα κοινωνικά στρώματα  ”

του Θέμη Τζήμα

Κάθε μέρα και ένα νέο κομμάτι της κοινωνίας αποκόπτεται από το κυρίως κοινωνικό σώμα και περιθωριοποιείται.

Με ιδιαίτερη ένταση στη χώρα μας αλλά και διεθνώς, μέσα στις γειτονιές μας, στις πόλεις μας, στα σχολεία μας, στους χώρους δουλειάς υψώνονται τείχη που τεμαχίζουν και διαλύουν την κοινωνία. 
Αυτό είναι το πραγματικό πρόσωπο της κρίσης. Όχι το διαρκώς διογκούμενο χρέος, ούτε οι μαύρες στατιστικές. 

Το πραγματικό πρόσωπο και το βάθος της κρίσης ζωγραφίζονται ανάγλυφα στην απελπισία που καταπίνει ολοένα περισσότερα κοινωνικά στρώματα. Μια κατατμημένη κοινωνία δεν μπορεί να βγει από την κρίση, όποια διαχείριση του δημοσίου χρέους κι αν επιλεχθεί. 

Η σταθεροποίηση και η ανάπτυξη δεν θα επέλθουν ποτέ με την ελληνική κοινωνία σε αποσύνθεση, μοιραία να οδηγείται σε εσωτερική σύγκρουση. Μια σύγκρουση που αν ξεσπάσει μπορεί να κλιμακωθεί χωρίς όριο.

Συλλέκτες χρέους: Η Οικονομία, η Πολιτική και η Ηθική του χρέους

Κάθε φιλοσοφική θεώρηση της πολιτικής του χρέους, ίσως θα πρέπει να αρχίσει με το γεγονός ότι το σύνολο της ρητορικής του χρέους, της κατοχής και της πληρωμής των χρεών, είναι ταυτόχρονα ένα λεξιλόγιο ηθικών και οικονομικών όρων. 

Αυτό το σημείο σχετίζεται μεν, αλλά σε αντίθεση, με το γνωστό επιχείρημα του Νίτσε στην Γενεαλογία της Ηθικής. 

Ενώ ο Νίτσε υποστήριξε ότι η ηθική, η ενοχή, ήταν κατά βάση της, χρεωστική, μια πληρωμή βασάνων για όσους δεν μπορούσαν να πληρώσουν το τίμημα, η εξέταση του χρέους αποκαλύπτει το πόσο η πληρωμή των χρεών του, η πληρωμή των λογαριασμών του, είναι τόσο μια ηθική επιταγή όσο και μια οικονομική σχέση.

Όπως υποστηρίζει ο David Graeber ακόμη και από τη σκοπιά της πρότυπης οικονομικής θεωρίας η τοποθέτηση του χρέους ως κάποιου είδους ηθικού καθήκοντος, σαν κάτι που δεν μπορεί ποτέ να καταργηθεί, έρχεται σε αντίθεση όχι μόνο με την αιτιολόγηση του τόκου, που υποτίθεται ότι είναι μια αποζημίωση με βάση το ρίσκο, αλλά παράλληλα είναι και μία τεράστια συσκευή που είναι αφιερωμένη στην εκτίμηση του ρίσκου, διακρίνοντας ανάμεσα σε καλό και κακό ρίσκο. 

Η ιδέα της αποπληρωμής του χρέους, δεν είναι τίποτα άλλο από μια ηθική ιδέα, και μάλιστα μία ιδέα απόλυτης ηθικής υποχρέωσης που μεταφέρεται στη σφαίρα της οικονομίας. 

Η μικροπολιτική της εξουσίας

Οι εκλογές θεωρείται ότι είναι η κορυφαία εκδήλωση της πολιτικής. Κι όμως, σήμερα αποδεικνύεται πόσο λάθος είναι να πιστεύεις ότι μια ψήφος μπορεί να αλλάξει τα πράγματα ή να δημιουργήσει ρωγμές στην εξουσία.
 

Πόσο λάθος είναι να πιστεύεις ότι το παιχνίδι παίζεται στο κοινοβούλιο. Δε θέλουμε, λοιπόν, να παίξουμε στο γήπεδο του αντίπαλου. Δεν αναγνωρίζουμε ούτε το γήπεδο, ούτε τη διαιτησία, ούτε τους κανόνες της. Η δική μας μπάλα είναι στα δικά μας χέρια και παίζουμε για να ανοίξουμε τα γήπεδα και να ξεχυθούν επιτέλους όλοι στις αλάνες. Παίζουμε γιατί μόνο έτσι ζούμε και χαιρόμαστε. Εκτός κανόνων και βλέποντας κατάματα την πραγματικά θλιβερή ζωή που μας επιβάλλουν. Τις πολλαπλές αυτοκτονίες που παραμερίζονται γρήγορα ..λόγω εκλογικής ενασχόλησης. Τις απολύσεις που συνεχίζουν με αμείωτο ρυθμό. Την πείνα που θερίζει ολοένα και περισσότερους.

Ανακοίνωση της Λαϊκής Συνέλευσης Πλατείας Συντάγματος, 10 Ιουλίου 2011

Θα συμμορφωθείτε στις υποδείξεις μιας κυβέρνησης βίας και αδικίας, την οποία προθύμως μέχρι σήμερα υπηρετείτε, και θα στραφείτε φανερά πια κατά των δημοτών σας;

 

Προς τον  κ. Καμίνη

Κατόπιν κυβερνητικής εντολής δηλώσατε ότι θα αδειάσετε την πλατεία Συντάγματος, αναλαμβάνοντας έτσι να εκτελέσετε μια αντισυνταγματική πράξη, αφού το Σύνταγμα στο άρθρο 11 προστατεύει ρητά το δικαίωμα του συνέρχεσθαι των πολιτών.

Σας θυμίζουμε ότι οι δημόσιοι χώροι του δήμου ανήκουν στους δημότες.
Επί 45 μέρες οι πολίτες της Αθήνας, της οποίας εσείς είσαστε δήμαρχος, συγκεντρώνονται και διαδηλώνουν ειρηνικά στους δημόσιους χώρους και τις πλατείες.

Αγωνιζόμαστε για δικαιοσύνη και αξιοπρέπεια, και αρνούμαστε υπακοή σε αντισυνταγματικούς και άδικους νόμους και μνημόνια, που καταστρέφουν τις ζωές μας.
Αλλά εσείς επί 45 μέρες μας αγνοείτε επιδεικτικά. Αντί να συμπαραταχτείτε μαζί μας στο κίνημα της πλατείας Συντάγματος, σπεύδετε να συμμορφωθείτε στις εντολές της κυβέρνησης εναντίον μας.

Ελλάδα, η υπερδύναμη της κρίσης

Ο Άτλας, κατά την εκδοχή του Ησιόδου, ήταν γιος του Ιαπετού και της Κλυμένης, αδελφός του Προμηθέα, του Επιμηθέα και του Μενοίτιου. Στην Τιτανομαχία, ως γνωστόν, ο Άτλας έχασε και ο Δίας τον καταδίκασε να φέρει για πάντα στους ώμους του τον ουράνιο θόλο. Υποθέτουμε ότι για να έχει αυτή την ικανότητα θα ήταν τεράστιος, αλλά οπωσδήποτε ασήμαντος σε σχέση με το μέγεθος του ουράνιου θόλου. Άρα, ήταν κυρίως υπόθεση δύναμης -υπερδύναμης για την ακρίβεια- και όχι όγκου αυτό το επίτευγμα.

Άλλωστε, ο πολύ μικρότερος το δέμας Ηρακλής, που τον φανταζόμαστε στις διαστάσεις κανονικού ανθρώπου, κατάφερε κι αυτός να σηκώσει για λίγο την ουράνια σφαίρα, μέχρι να πεταχτεί ο Άτλας να του φέρει τα χρυσά μήλα των Εσπερίδων.

Η Ελλάδα δεν είναι φυσικά ένας Άτλας. Το ειδικό της βάρος με όρους οικονομίας και δημογραφίας είναι ασήμαντο στον πλανήτη. Τα 11 εκατομμύρια κατοίκων της αντιστοιχούν μόλις στο 0,17% του παγκόσμιου πληθυσμού.