Με αφορμή το πρόσφατο δημοψήφισμα στην Ελβετία…

Άμεση δημοκρατία: τί είναι και τί δεν είναι

Με αφορμή το πρόσφατο δημοψήφισμα στην Ελβετία…

Ένα από τα βασικότερα χαρακτηριστικά του Ελβετικού πολιτεύματος είναι η δυνατότητα που παρέχει στους πολίτες της χώρας να εγκρίνουν μαζικά – υποχρεωτικά ή προαιρετικά – νομοσχέδια και τροποποιήσεις που αφορούν διάφορα θέματα, όπως η στρατιωτική θητεία, η οπλοκατοχή, η διοίκηση και άλλα ποινικά ή πολιτικά ζητήματα. 

Έτσι, μετά από δημοψήφισμα που προωθήθηκε από το λαϊκιστικό δεξιό Ελβετικό Λαϊκό Κόμμα, οι πολίτες που προσήλθαν στις κάλπες αποφάσισαν με ποσοστό 50,4% να θέσουν τέλος στην μαζική εισροή μεταναστών ακόμα και από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, επαναφέροντας το αυστηρό καθεστώς των ποσοστώσεων που ίσχυε παλιότερα. 

Με αφορμή το γεγονός αυτό όχι μόνο οι γνωστοί και αναμενόμενοι γραφικοί δεξιοί δημαγωγοί αλλά και διάφοροι οπαδοί της λεγόμενης «άμεσης δημοκρατίας» (ή μάλλον όσοι προσεγγίζουν την άμεση δημοκρατία απλουστευτικά και λαϊκιστικά, αναγνωρίζοντας δηλαδή την πλειοψηφική στάση ως μοναδική εγγυητήρια δύναμη για την κοινωνική και πολιτική σωτηρία) ξεσπούν σε πανηγυρισμούς κάνοντας λόγο για νίκη της λαϊκής βούλησης και της δημοκρατίας έναντι κάποιας τεχνοκρατικής ελίτ η οποία (όπως λένε) με συνωμοτικό τρόπο καταστρατηγεί βασικά πολιτικά δικαιώματα. 

Δεκάδες άνθρωποι σέρνονται σε δίκες επειδή συμμετείχαν στις εκδηλώσεις διαμαρτυρίας της τελευταίας διετίας

Καταιγισμός διώξεων στα Χανιά 

Ανησυχητικές διαστάσεις έχει λάβει ο «ζήλος» με τον οποίο, στο πλαίσιο της πολιτικής ποινικοποίησης των αγώνων, η Υποδιεύθυνση Ασφαλείας Χανίων, μέσα στους λίγους (πρόσφατους) μήνες, έχει σχηματίσει δικογραφίες και προχωρά σε ποινικές διώξεις εναντίον 31 Χανιωτών που συμμετείχαν σε διάφορες εκδηλώσεις διαμαρτυρίας, τα δύο τελευταία χρόνια.

Συγκεκριμένα, οι υποθέσεις οι οποίες έχουν πλέον παραπεμφθεί στις εισαγγελικές Αρχές, αφορούν μια πορεία το καλοκαίρι του 2011, από πολίτες του κινήματος των Αγανακτισμένων, τη συγκέντρωση διαμαρτυρίας κατά την 28η Οκτωβρίου του 2011, την κατάληψη του κτιρίου της Αντιπεριφέρειας Χανίων, στο πλαίσιο δράσεων για τη 48ωρη απεργία τον Φλεβάρη του 2012, και τη συγκέντρωση διαμαρτυρίας την 25η Μαρτίου 2012.

Έντονο προβληματισμό προκαλεί η κυνικότητα της διαδικασίας με την οποία η τοπική Ασφάλεια ενοχοποιεί τους πολίτες. Έτσι, η αναγνώριση των «δραστών» είναι έργο των ίδιων πάντα αστυνομικών, ενώ η ενοχοποίησή τους στηρίζεται σε «καρμπόν» ένορκες καταθέσεις γεμάτες ψέματα (πολλές φορές αυταπόδεικτα, χάρη στα καταγεγραμμένα από τους τηλεοπτικούς σταθμούς πλάνα των γεγονότων).

Η υπακοή στους νόμους κατά τον Αριστοτέλη και η πολιτική ανυπακοή

H υπακοή στους νόμους κατά τον Αριστοτέλη

του Ζήνωνα Πετράκη

Απόπειρα διερεύνησης της σχέσης νομιμότητας και δικαιοσύνης με άξονα την αριστοτέλεια πολιτεία.

«Ουκ έστι δε ευνομία το ευ κείσθαι τους νόμους, μη πείθεσθαι δε. Διό μίαν μεν ευνομίαν υποληπτέον είναι το πείθεσθαι τοις κειμένοις νόμοις» (Πολιτικά, 1294a).

Δηλαδή «Δεν είναι ευνομία το να υπάρχουν σωστοί νόμοι αλλά να μην τους υπακούει κανείς. Γι’ αυτό πρέπει να παραδεχτούμε ότι ευνομία είναι η υπακοή στους υπάρχοντες νόμους».

Ο Αριστοτέλης μας παρακατέθεσε ένα θεωρητικό οικοδόμημα της δημοκρατικής πολιτείας, το οποίο μας βοηθά να διαγνώσουμε τις αιτίες της πολιτικής ανυπακοής σήμερα, αλλά και έμμεσα μας υποδεικνύει πως μπορούμε να αμβλύνουμε τις κοινωνικές διαφωνίες και συγκρούσεις οι οποίες δεν διεξάγονται πάντα aequo animo.

Μία πρόταση που εντάσσεται στη φιλοσοφική και πολιτική μεθοδολογία του Αριστοτέλη για την ατομική αρετή και την ιδανική πολιτεία, συνδεόμενη με τη μεσότητα και το έθος ως τρόπους πραγμάτωσης της αρετής, τη δικαιοσύνη ως αρετής εκδηλούμενης προς τους άλλους με βάση τον νόμο και την αρχή της επιείκειας και την ευδαιμονία ως σκοπό του ατόμου και της πολιτείας.

 “Η δικαιοσύνη λοιπόν είναι τέλεια αρετή, κι όχι καθ’ αυτήν, αλλά σε αναφορά προς άλλους. Γι’ αυτόν το λόγο,  πολλές φορές θεωρείται η δικαιοσύνη ως η ύψιστη αρετή, έτσι που να μή θαυμάζονται τόσο πολύ ούτε το δειλινό ούτε η αυγή και για να μιλήσουμε επιγραμματικά, θα πούμε ότι στη δικαιοσύνη συσσωρεύεται όλη η αρετή.”

"Κοινοβουλευτική δικτατορία"

του Μενέλαου Γκίβαλου

Η αγνόηση και η παραβίαση διατάξεων του Συντάγματος, ο ευτελισμός της Νομοθετικής Εξουσίας, η περιφρόνηση της λαϊκής βούλησης η προκλητική αγνόηση δικαστικών αποφάσεων εξελίσσονται τα τελευταία χρόνια σε μια διαδικασία «πολιτικού μιθριδατισμού», σε ένα πείραμα -αντίστοιχο και παράλληλα προς εκείνο στο οποίο υποβάλλεται συνολικά η χώρα και ο λαός από το 4ο Ράιχ και το ΔΝΤ- το οποίο «δηλητηριάζει» συστηματικά και μεθοδευμένα τους δημοκρατικούς θεσμούς και τις συνειδήσεις των πολιτών.

Σύμφωνα με τις αντιλήψεις των εξουσιαστών μας το πείραμα της «λιτότητας» των μνημονιακών προγραμμάτων δεν αφορά μόνο την καταστροφή του παραγωγικού δυναμικού και την εξαθλίωση του λαού. Για να πετύχει το «πείραμα» αυτό, απαιτείται ταυτόχρονα η άμβλυνση των συνειδήσεων και των δημοκρατικών ευαισθησιών, τόσο των πολιτών όσο, κυρίως, των βουλευτών και των στελεχών των κομμάτων που «νομιμοποιούν» τις επιταγές των Μνημονίων…
Αυτήν τη διαδικασία παρακολουθούμε εδώ και τρία χρόνια.

Ώρες που σφραγίζουν τις ζωές μας

του Γιώργου Δελαστίκ

Θα περάσουν ή όχι τα νέα μέτρα την Τετάρτη; Το ερώτημα αυτό απασχολεί εκατομμύρια Έλληνες, των οποίων οι ζωές θα πεταχτούν στα Τάρταρα σε περίπτωση υπερψήφισης του ολέθριου πακέτου. Μακάρι να διαψευστούμε, αλλά η εικόνα που έχουμε μέχρι στιγμής δείχνει ότι ΝΔ και ΠΑΣΟΚ, βοηθούμενοι από τη θέση της ΔΗΜΑΡ, θα κατορθώσουν να περάσουν τα μέτρα.

Αμέσως μετά θα επακολουθήσουν σοβαρές πολιτικές εξελίξεις σε κυβερνητικό επίπεδο και πιθανότατα θα επισημοποιηθεί το νέο ρήγμα στο ΠΑΣΟΚ, αλλά τα μέτρα θα έχουν περάσει. 
Άλλο αν θα υπάρχει κυβέρνηση που να θέλει και να μπορεί να τα εφαρμόσει.

Ας θυμηθούμε λιγάκι τους κοινοβουλευτικούς συσχετισμούς. Στη ΝΔ έχουν απομείνει 127 βουλευτές από τους 129 που εξέλεξε. Στο ΠΑΣΟΚ 31 από τους 33, αλλά εδώ η κατάσταση είναι εξαιρετικά ρευστή και είναι βέβαιο ότι την Πέμπτη θα μιλάμε για άλλα νούμερα. Στη ΔΗΜΑΡ έμειναν 16 από τους 17 που είχε βγάλει. Από τις 179 έδρες, δηλαδή που είχε η συγκυβέρνηση ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΔΗΜΑΡ τώρα έχει 174 βουλευτές, καθώς συνολικά 5 έχουν ανεξαρτητοποιηθεί. 

Η εποχή της μεταδημοκρατίας

Παναγιώτης Σωτήρης

 

Στη μυθολογία του καπιταλισμού, η αγορά, τα ατομικά δικαιώματα και η δημοκρατία είναι έννοιες αλληλένδετες. Υποστηρίζουν οι απολογητές του ότι μόνο μια οικονομία που στηρίζεται στην ανταγωνιστική επέκταση των οικονομικών πρακτικών και την αναζήτηση καινοτομιών διαμορφώνει ένα κοινωνικό κλίμα που ευνοεί την ελεύθερη πολιτική δράση και έκφραση και την δημοκρατική – κοινοβουλευτική διαχείριση της πολιτικής εξουσίας

Τίποτα δεν απέχει περισσότερο από την ιστορική πραγματικότητα. Ο καπιταλισμός μπόρεσε να αναπτυχθεί μέσα σε ένα πλήθος από ιδιαίτερα αυταρχικές πολιτικές μορφές, συνυπάρχοντας άνετα με την απολυταρχία από τον 16^ο μέχρι και τον 19^ο αιώνα, με αυταρχικά αυτοκρατορικά συστήματα στην προεπαναστατική Ρωσία και στην προπολεμική Ιαπωνία, με άγριες στρατιωτικές δικτατορίες στη Λατινική Αμερική, αλλά με το σημερινό αυταρχικό σύγχρονο Κινεζικό σύστημα.