Κανένας δεν είναι ασφαλής απέναντι στο Τρίτο Μνημόνιο

του Λεωνίδα Βατικιώτη

(Unfollow #5 Απρίλιος 2012)

Θα χάσουν όσοι βιαστούν να δώσουν την προφανή απάντηση στην ερώτηση αν το πολεμικό Ιράκ έχει σχέση με την σύγχρονη Ελλάδα. Προς επίρρωση πιθανά ενός από τα πιο πνευματώδη και προφητικά συνθήματα που κοσμούν εδώ και χρόνια τους δρόμους της Αθήνας («μωρό μου έχουμε πόλεμο») πρόσφατη μελέτη της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας αποκάλυψε ότι το άγχος που βιώνουν οι έλληνες πολίτες είναι παρόμοιο με το άγχος στρατιωτών που συμμετέχουν σε πολεμικές επιχειρήσεις! Έχοντας προφανώς ξεπεράσει προ πολλού το στάδιο της κατάθλιψης, της παραίτησης, ακόμη και της απόγνωσης όσοι συμμετείχαν στην έρευνα (που παρουσιάστηκε στο 9^ο Πανελλήνιο Συνέδριο Δημόσιας Υγείας) βρέθηκε ότι πάσχουν από μετατραυματική διαταραχή η οποία απαντάται συστηματικά σε στρατιώτες που επιστρέφουν από το Ιράκ, το Αφγανιστάν κι επίσης στα παιδιά της Παλαιστίνης που ακούν αβοήθητα τις ισραηλινές βόμβες να σφυρίζουν πάνω από τα κεφάλια τους, ελπίζοντας να τη γλιτώσουν μια φορά ακόμη! Αυτή είναι η Ελλάδα δύο σχεδόν χρόνια μετά την εφαρμογή του πρώτου Μνημονίου και την υιοθέτηση ενός μπαράζ μέτρων άγριων περικοπών σε μισθούς, ημερομίσθια, συντάξεις και κοινωνικές παροχές, με την ευθύνη της «Τρόικας εσωτερικού»: ΠΑΣΟΚ, ΝΔ και ΛΑΟΣ. 

Ιρλανδική ΕΛΕ: μια καλή αρχή!

του Λεωνίδα Βατικιώτη

Σημαντική ώθηση στο διεθνές κίνημα συγκρότησης Επιτροπών Λογιστικού Ελέγχου έδωσε το πόρισμα της Επιτροπής από την Ιρλανδία που δόθηκε στη δημοσιότητα στις 15 Σεπτέμβρη 2011. (Ολόκληρο το κείμενο υπάρχει στην εξής ηλεκτρονική διεύθυνση: http://www.debtireland.org/resources/publications/an-audit-of-irish-debt/)

Το πόρισμα, που συντάχθηκε από ανεξάρτητους επιστήμονες του πανεπιστημίου Λίμερικ και με την υποστήριξη των οργανώσεων Afri (Action from Ireland) και επίσης Debt and Development Coalition όπως και του συνδικάτου UNITE δικαίωσε πλήρως τα επιχειρήματα όσων υποστηρίζουμε ότι μεγάλο μέρος του δημόσιου χρέους είναι προϊόν δόλιων ενεργειών και κατ’ επέκταση παράνομο. Επομένως δεν πρέπει να πληρωθεί!

Απο μηχανής θεός η κερδοσκοπία

του Λεωνίδα Βατικιώτη

Αιχμή του δόρατος οι οίκοι αξιολόγησης

ΥΠΟΒΑΘΜΙΣΗ ΗΠΑ

Όλα στο κόκκινο, ακόμη και καταμεσής του Αυγούστου όταν εκ παραδόσεως η θερινή ραστώνη δίνει προτεραιότητα στα πιο αγνά πάθη. Πού να δοξαστεί σε τέτοια κοσμοχαλασιά ο Θεός όπως τον ορίζει η Μαργκερίτ Γιουρσενάρ: «Η σάρκα που κουνιέται, αυτά τα γυμνά κορμιά για τα οποία δεν υπάρχουν ούτε η φτώχεια ούτε τα πλούτη, αυτός ο μεγάλος χείμαρρος της ζωής που σέρνει μαζί του επίσης το θάνατο και κυλάει σαν αίμα αγγέλου». Παν’ αυτά…

Τρία σχεδόν χρόνια, παρά έναν μήνα, μετά την κατάρρευση της αμερικανικής τράπεζας Λίμαν Μπράδερς, τα δαιμόνια που απελευθερώθηκαν δεν λένε να κοπάσουν σαρώνοντας με ολοένα και μεγαλύτερη βιαιότητα ό,τι ήταν γνωστό και οικείο, ότι θεωρούταν προφανές και αυτονόητο.

Η υποβάθμιση της αμερικανικής οικονομίας από τον οίκο αξιολόγησης πιστοληπτικής ικανότητας Standard & Poor’s αποτελεί σημείο τομής. Όχι πως αγνοούσαμε τα τρωτά σημεία της αμερικανικής οικονομίας και το αστρονομικό δημόσιο χρέος της που υπερβαίνει τα 14,2 τρισ. δολάρια. Ή, την εξάρτηση της «αυτοκρατορίας» από την Κίνα που χρηματοδοτεί αδιαλείπτως τα ελλείμματά της (με τα οποία πληρώνονται οι εισαγωγές από την Κίνα) διατηρώντας αυτή τη στιγμή αμερικανικά ομόλογα αξίας άνω του 1 τρισ. δολ. Όλα αυτά ήταν γνωστά εδώ και χρόνια, πολύ πριν σκάσει η φούσκα των υποβαθμισμένων στεγαστικών δανείων που μετέτρεψε την κτηματική αγορά των ΗΠΑ σε ναρκοπέδιο. Η επίσημη αιτιολογία όμως που πρόβαλλε ο οίκος αξιολόγησης δεν αφορούσε το ύψος του αμερικανικού δημόσιου χρέους, αλλά την απουσία ενός σχεδίου που θα μειώσει το δημοσιονομικό έλλειμμα και θα επαναφέρει το δημόσιο χρέος σε ανεκτά επίπεδα. Καλά το καταλάβατε: Οι οίκοι αξιολόγησης υπαγορεύουν και αξιολογούν την πολιτική των ΗΠΑ. Η Ουάσιγκτον δηλαδή καταδικάσθηκε επειδή, παρά τις περικοπές που θα γίνουν στα δημόσια έσοδα ύψους 2,4 δισ. δολ. με δικομματική μάλιστα συναίνεση, συνεχίζει να ασκεί επεκτατική, «χαλαρή» δηλαδή νομισματική πολιτική, στο πλαίσιο μιας πιο πραγματιστικής προσέγγισης (σε σύγκριση με την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα για παράδειγμα) που δεν συμβαδίζει όμως με τη σύγχρονη (μονοθεϊστική) ορθοδοξία: άγριες περικοπές παντού, μειώσεις μισθών και συντάξεων, λιτότητα διαρκείας, ελαστικοποίηση των εργασιακών σχέσεων.

Παύσεις πληρωμών και απεχθές χρέος: Κανόνας και όχι εξαίρεση

(Ουτοπία, Μάρτης Απρίλης 2011)

του Λεωνίδα Βατικιώτη 

Χωρίς πρόσφατο προηγούμενο σε ολόκληρη την μεταπολεμική περίοδο είναι η κρίση χρέους που αντιμετωπίζει η ευρωζώνη, όπως εμφανίστηκε με τα ασυνήθιστα υψηλά επιτόκια που έπρεπε να πληρώσουν χώρες όπως η Ελλάδα αρχικά και στη συνέχεια η Ιρλανδία, η Πορτογαλία κ.α. για να αντιμετωπίσουν τις δανειακές τους ανάγκες. Παρά τη σφοδρότητα της ωστόσο η τρέχουσα κρίση δεν αποτέλεσε κεραυνό εν αιθρία.

 

Οι απαρχές της εντοπίζονται στην κρίση των αρχών της δεκαετίας του ’70 όταν η πτώση του ποσοστού κέρδους σηματοδοτεί το τέλος της μεταπολεμικής περιόδου ταχύρυθμης ανάπτυξης. Έκτοτε όλες οι προσπάθειες που έγιναν για να ξεπερασθεί η κρίση (νεοφιλελευθερισμός τη δεκαετία του ’80, καπιταλιστική παγκοσμιοποίηση και «Νέα οικονομία» τη δεκαετία ’90 και πιστωτική επέκταση στη συνέχεια) ως αναγκαίο συνοδευτικό μαζί με την αφαίρεση εργατικών δικαιωμάτων και τη συρρίκνωση του κοινωνικού κράτους είχαν τον περιορισμό της φορολογίας του κεφαλαίου[1].

Διατεταγμένη η αλλαγή σκυτάλης στην Υεμένη

(Επίκαιρα, 31/3-7/4/2011)

του Λεωνίδα Βατικιώτη

Μια ματιά να ρίξει κανείς στον χάρτη φαίνεται πεντακάθαρα η στρατηγική σημασία της Υεμένης στην εξασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας μεταξύ της Αραβικής Θάλασσας και του Ινδικού Ωκεανού από τη μια και της Ερυθράς Θάλασσας που οδηγεί στην Μεσόγειο από την άλλη. Η σημασία της Υεμένης υπογραμμίζεται πολύ περισσότερο μετά την κατάρρευση του καθεστώτος της Σομαλίας και την κυριαρχία των πειρατών που έχουν μετατρέψει το πέρασμα από τον Κόλπο του Άντεν σε περιπέτεια, εκτοξεύοντας τα ναύλα στα ύψη. Γίνεται έτσι εμφανές ότι καμιά δυτική χώρα δεν θα άφηνε να προσλάβουν ανεξέλεγκτο χαρακτήρα οι εξελίξεις στην Υεμένη.

Η πτώση του τελευταίου Φαραώ και οι αϋπνίες ΗΠΑ – Ισραήλ

του Λεωνίδα Βατικιώτη

(Επίκαιρα 3-9/2/2011)

Ποιος θυμάται άραγε το όραμα του Μπους και των Αμερικάνων νεοσυντηρητικών; Ένα απέραντο ντόμινο που θα ξεκίναγε από το Αφγανιστάν και το Ιράκ, με τη βοήθεια των αμερικανικών επεμβάσεων που έγιναν με πρόσχημα την αντιμετώπιση της λεγόμενης τρομοκρατικής απειλής, για να καταλήξει στη δυτική Αφρική που βρέχεται από τον Ατλαντικό, παρασέρνοντας όλα τα αραβικά καθεστώτα. Σχεδόν δέκα χρόνια μετά, τα όνειρα παίρνουν την εκδίκησή τους και το ντόμινο ξεκίνησε. Με δύο διαφορές όμως: η πρώτη, και λιγότερη σημαντική, αφορά την κατεύθυνση του. Σημείο εκκίνησης δεν ήταν το Ιράκ ή το Αφγανιστάν αλλά η Τυνησία στη δυτική Αφρική όπου στις 14 Ιανουαρίου σημειώθηκε η πιο εκπληκτική «αλλαγή καθεστώτος» (regime change για να θυμηθούμε και την Μπουσική ορολογία) των τελευταίων ετών.

ΕΕ: Εφιάλτης, η δεύτερη φάση της κρίσης

(Πριν, 30.1.2011)

του Λεωνίδα Βατικιώτη

Μετά τις αντι-ασφαλιστικές μεταρρυθμίσεις που έγιναν στην Ελλάδα και την Γαλλία το 2010, με την είσοδο του καινούργιου χρόνου ήρθε η σειρά των ισπανών εργαζομένων να αποχαιρετίσουν το δικαίωμα στην σύνταξη. Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Χοσέ Λουίς Θαπατέρο, αφού εξασφάλισε την στήριξη του δεξιού Λαϊκού Κόμματος (καθώς δεν έχει την απαραίτητη κοινοβουλευτική πλειοψηφία) και την συναίνεση των δύο σημαντικότερων συνδικάτων (UGT και CCOO) πέρασε προχθές το βράδυ από το υπουργικό συμβούλιο τον αντι-ασφαλιστικό νόμο που αυξάνει τα ηλικιακά όρια συνταξιοδότησης από τα 65 στα 67 χρόνια.

Ξεχωριστή σημασία έχει πως η χρηματοοικονομική κατάσταση του ισπανικού ασφαλιστικού συστήματος είναι πραγματικά αξιοζήλευτη καθώς πέρυσι ήταν η πρώτη φορά που θα εμφάνιζε έλλειμμα! Τα χρόνια πλεονάσματα οφείλονται στο ότι τα όρια ηλικίας είναι ήδη υψηλά, με αποτέλεσμα οι εισροές να είναι μεγάλες και τα έξοδα για συντάξεις μικρά. Παρόλα αυτά η κυβέρνηση του Θαπατέρο δεν πτοήθηκε. Εκβίασε τα συνδικάτα να δεχτούν την συμφωνία (δίνοντάς τους για αντάλλαγμα ορισμένες εξαιρέσεις από την αύξηση των ορίων ηλικίας και μεταβατικές διατάξεις) απειλώντας μάλιστα, σε μια επίδειξη αυταρχισμού, ότι διαφορετικά θα επιβάλει την μεταρρύθμιση με προεδρικό διάταγμα. Δεν έλειψαν δε και οι συνήθεις κινδυνολογίες. Οι γνωστές δηλαδή προβολές στο χρόνο που στερούνται κάθε σοβαρότητας: ότι οι Ισπανοί άνω των 64 ετών θα διπλασιαστούν σε 40 χρόνια, το κονδύλι των συντάξεων από 9% των δημοσίων δαπανών το 2010 θα φθάσει 14% το 2050 και άλλα τέτοια…

Το ευρω-ομόλογο βασιλική οδός για τη νέα λιτότητα

(Πριν, 16/1/21010)

wolfgang-schauble

Καμία συζήτηση για τους όρους!  

Με την προσοχή στραμμένη στην ατζέντα της 4^ης Φεβρουαρίου, όταν στην έκτακτη σύνοδος κορυφής της ΕΕ θα ανοίξει τα χαρτιά της η Γερμανία, συνέρχεται αύριο, Δευτέρα, το συμβούλιο υπουργών της ευρωζώνης. Το επίμαχο θέμα δεν είναι άλλο από τα μέσα που θα τεθούν στη διάθεση των 17 κρατών – μελών της ευρωζώνης και των ίδιων των μηχανισμών της ΕΕ για να ανακοπεί η κρίση χρέους. Η Γερμανία αυτή τη στιγμή φαίνεται να συναινεί στην αύξηση των διαθέσιμων πόρων (440 δισ. ευρώ σήμερα) ώστε να υπάρχουν τα κατάλληλα μέσα για την αντιμετώπιση της κρίσης ρευστότητας. Επίσης φαίνεται να συζητά την έκδοση του ευρω-ομολόγου που θα επιτρέψει τον φθηνό δανεισμό των χωρών – μελών που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της επίθεσης της κερδοσκοπίας. Αποτελούν αυτά τα μέσα έστω μια κάποια λύση;

Το Βερολίνο οξύνει την κρίση στην ΕΕ

 του Λεωνίδα Βατικιώτη (Πριν, 24 Δεκέμβρη 0210)

Γερμανία: «Γιατί μας μισούν;»

ΟΡΓΗ ΚΑΤΑ ΒΕΡΟΛΙΝΟΥ

Πριν εννιά χρόνια ακριβώς ήταν οι Αμερικάνοι που αναρωτιόνταν «γιατί μας μισούν», υποκρινόμενοι ότι δεν ξέρουν τίποτε. Τώρα με το ίδιο ακριβώς ύφος είναι η Γερμανία που απορεί και εξίσταται. Το ερώτημα μάλιστα τέθηκε ορθά κοφτά, με μια ασυνήθιστη ωμότητα ακόμη και για τους Γερμανούς, στο περιοδικό Σπίγκελ την προηγούμενη εβδομάδα. Συγκεκριμένα την Δευτέρα, όταν είχαν ήδη γίνει γνωστά τα αποτελέσματα της διήμερης συνόδου κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες, με τα οποία θα ασχοληθούμε παρακάτω. Το γερμανικό περιοδικό κατέγραφε τις αντιδράσεις από την μια γωνιά της Ευρώπης ως την άλλη, επιλέγοντας καθόλου τυχαία στην Ελλάδα να αφιερώσει μόνο λίγες λέξεις.

Ε.Ε Tο Τέταρτο Ράιχ δοκιμάζει τις αντοχές του ευρώ

Oλοι, αν και για διαφορετικούς λόγους, κατηγορούν την Ευρώπη. Υπάρχει μια ισχυρή φυγόκεντρη τάση αυτή τη στιγμή! Τα λόγια του Όλι Ρεν (όσο και αν αφήνουν ασχολίαστες τις αιτίες που αφορούν αποκλειστικά και μόνο τη λιτότητα) δεν αφήνουν καμιά αμφιβολία για τη σύγκρουση που μαίνεται στο εσωτερικό της ΕΕ και την πρωτοφανή κρίση νομιμοποίησής της στη συνείδηση των λαών της γηραιάς ηπείρου.

Του Λεωνίδα Βατικιώτη

Η διαμάχη, που αναμένεται να κορυφωθεί την επόμενη εβδομάδα με αφορμή τη Σύνοδο Κορυφής την Πέμπτη και Παρασκευή 16 και 17 Δεκέμβρη στις Βρυξέλλες, πήρε απρόσμενη διάσταση από τη Δευτέρα κιόλας με αφορμή ένα άρθρο που δημοσιεύτηκε στους Φαϊνάνσιαλ Τάιμς. Συγγραφείς του ήταν ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ, πρωθυπουργός και υπουργός Οικονομικών του Λουξεμβούργου και επίσης επικεφαλής των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης (Γιούρογκρουπ) και ακόμη ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών της Ιταλίας, Τζιούλιο Τρεμόντι. Με το άρθρο τους έθεταν και επίσημα προς τη Γερμανία ένα αίτημα που

Εξαθλίωση και ταπείνωση στην Ιρλανδία

του Λεωνίδα Βατικιώτη


«Τους μήνες που ακολούθησαν τον Σεπτέμβρη του 2008, όταν η ιρλανδική κυβέρνηση μετά από μια συνάντηση για την κρίση που διήρκεσε όλη τη νύχτα αναγκάστηκε να δώσει εγγυήσεις για περίπου 400 δις. ευρώ – χρήματα που δεν έχουμε καμιά ελπίδα ποτέ να αποκτήσουμε – για να σωθούν οι ιρλανδικές τράπεζες από την κατάρρευση λέγαμε ότι θα έπεφτε στα παιδιά μας να πληρώσουν για τον οικονομικό μας παραλογισμό. Τώρα ξέρουμε πως θα είναι τα παιδιά μας και τα παιδιά των παιδιών μας και τα παιδιά των παιδιών των παιδιών μας μέχρι τη νιοστή γενιά που θα επωμιστούν τα βάρη των δανείων μας, περιλαμβανομένου του “σημαντικού δανείου” από τους διεθνείς δανειστές που οι αξιωματούχοι τώρα αναγνωρίζουν πως είναι αναγκαίο». Με αυτά τα λόγια ο διεθνούς φήμης ιρλανδός συγγραφέας Τζον Μπάνβιλ εξέφρασε τη θλίψη που επικρατεί στη νησιώτικη χώραμετά την υποχώρησή της το προηγούμενο Σαββατοκύριακο στις πιέσεις των Βρυξελλών και του Βερολίνου.

Η αλήθεια ωστόσο είναι ότι η Ιρλανδία αντιστάθηκε. Αντίθετα με την Ελλάδα που σύσσωμο το υπουργικό συμβούλιο εκλιπαρούσε τους Γερμανούς και το ΔΝΤ κάνοντας ταυτόχρονα ότι μπορούσε

Λιτότητα ή αθέτηση πληρωμών

του Λεωνίδα Βατικιώτη

ΠΗΓΗ: (ΕΠΙΚΑΙΡΑ, 16-22/9/10)

Άπλετο φως στην οικονομική κρίση που ταλανίζει την ευρωζώνη και τις προκλήσεις με τις οποίες είναι αντιμέτωπη η οικονομική της πολιτική ρίχνει η νέα έκθεση του ερευνητικού κέντρου Research on Money and Finance, με έδρα το Λονδίνο, που παρουσιάστηκε χθες, Τετάρτη 15 Σεπτέμβρη, στην Αθήνα. Η έκθεση, με τίτλο «Η ευρωζώνη μεταξύ λιτότητας και αθέτησης πληρωμών», συντάχθηκε από πολυπληθή ομάδα οικονομολόγων με επικεφαλής τον Κώστα Λαπαβίτσα.

Η Γερμανία ξαναγράφει τους κανόνες της ευρωζώνης

Αποφασισμένη να αναθεωρήσει τους όρους συμμετοχής στην ευρωζώνη, στην κατεύθυνση περαιτέρω αυστηροποίησης του πλαισίου, εμφανίζεται για μια ακόμη φορά η Γερμανία. Οι προθέσεις του Τέταρτου Ράιχ κατέστησαν σαφείς στη σύνοδο των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες.

του Λεωνίδα Βατικιώτη

Εκεί, ο γερμανός υπουργός Οικονομικών, Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, κατέθεσε εκ νέου και επιχειρηματολόγησε υπέρ των προτάσεων που είχε θέσει ξανά τον Μάιο η Γερμανία σχετικά με τις χώρες που εμφανίζουν δημοσιονομικό έλλειμμα μεγαλύτερο του 3%. Συγκεκριμένα, ζήτησε την αναστολή των χρηματοδοτήσεων από τα διαρθρωτικά ταμεία και του δικαιώματος ψήφου που διαθέτουν στα διάφορα σώματα αποφάσεων. Οι γερμανικές θέσεις τονίσθηκαν επίσης και λίγες μέρες νωρίτερα, την 1η Σεπτέμβρη, από το Βερολίνο, με αφορμή την επίσκεψη στη γερμανική πρωτεύουσα της φινλανδής πρωθυπουργού. Κατά τη διάρκεια των κοινών δηλώσεων που ακολούθησαν τη συνάντηση, η Άνγκελα Μέρκελ υπογράμμισε την ανάγκη λήψης μέτρων για όσα κράτη παραβιάζουν τους κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας. Το θέμα θα τεθεί ξανά από τον πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Βαν Ρομπέι, στη Σύνοδο Κορυφής που θα γίνει την Πέμπτη στις Βρυξέλλες, ενώ οι οριστικές αποφάσεις θα ληφθούν στις 29 Σεπτέμβρη.

Απέναντι στις γερμανικές προτάσεις καταγράφηκαν μόνο δύο διαφοροποιήσεις. Η πρώτη από την Ισπανία, που μέσω της υπουργού Οικονομικών της Έλενα Σαλγάδο, απέρριψε τις νέες προτάσεις υποστηρίζοντας ότι στο Σύμφωνο Σταθερότητας υπάρχουν ποινές για τις χώρες με υψηλά ελλείμματα, οι οποίες πρέπει να εφαρμοστούν κι όχι να θεσμοθετηθούν νέες. Η δεύτερη αντίρρηση κατατέθηκε από την γαλλίδα υπουργό Οικονομικών, Κριστίν Λαγκάρ, η οποία ζήτησε η ποινή για κάθε χώρα να συζητιέται και να ψηφίζεται κατά περίπτωση, απορρίπτοντας με αυτό τον τρόπο ένα «ημι-αυτόματο» σύστημα κυρώσεων που εισηγήθηκε το Βερολίνο, βάση του οποίου οι ποινές θα επιβάλλονται χωρίς καμία συζήτηση! «Είναι σαν τους ποδοσφαιρικούς αγώνες», δήλωσε ο επίτροπος Όλι Ρεν, μιλώντας σε δημοσιογράφους. «Το σύστημα δεν θα αποδώσει αν κάθε φορά που οι παίκτες κάνουν ένα φάουλ, αρχίσουν να συζητούν και να αντιμάχονται για τους κανόνες του παιχνιδιού με τον διαιτητή».

Οι κανόνες του παιχνιδιού όμως αλλάζουν εκ βάθρων! Οι προτάσεις της Γερμανίας συνιστούν ένα τόσο ριζικά διαφορετικό πλαίσιο λειτουργίας της ευρωζώνης που κανονικά θα έπρεπε να τεθεί στην κρίση των ευρωπαίων πολιτών. Όπως συνέβη με την περιβόητη συνταγματική συνθήκη. Παρόλα αυτά το επιβάλλουν δια της πλαγίας οδού, γιατί γνωρίζουν ότι αν τεθεί σε ψηφοφορία θα αποδοκιμαστεί από τη συντριπτική πλειοψηφία. Μόνο οι γερμανοί τραπεζίτες θα το ψηφίσουν και κάτι τοπικοί τους αντιπρόσωποι, όπως ο Παπανδρέου και ο Παπακωνσταντίνου. Το σημαντικότερο όμως δεν είναι η δημοκρατική οπισθοδρόμηση που συνοδεύει τους νέους κανόνες του δημοσιονομικού παιχνιδιού. Το σημαντικότερο είναι πρώτο, ότι καθιερώνεται μια ευρωζώνη δύο ταχυτήτων με τα μικρότερα κράτη μέλη, που ξεχειλίζουν από δημοσιονομικές ανισορροπίες, να είναι συνεχώς στην κόψη του ξυραφιού της τιμωρίας και ενίοτε χωρίς δικαίωμα ψήφου. Η δεύτερη συνέπεια, άμεση συνέπεια της προηγούμενης θα είναι η επιβολή μιας εξοντωτικής λιτότητας δίχως τέλος, την οποία οι πολιτικές ηγεσίες θα δικαιολογούν επικαλούμενοι τον κίνδυνο επιβολής προστίμων. «Πεινάστε για να μην φάμε πρόστιμο», θα είναι το μότο των επόμενων χρόνων, με την πείνα να διαδέχεται τα πρόστιμα σε έναν φαύλο κύκλο φτώχειας των πολλών και ύφεσης της οικονομίας.

Με το νέο σύστημα, οι τεράστιες ευθύνες της Γερμανίας για την δημοσιονομική ανισορροπία των κρατών του νότου σχεδόν εξαφανίζονται και η κάθε μία από αυτές τις χώρες θα ενοχοποιείται, διαιωνίζοντας ένα σύστημα οικονομικής ολοκλήρωσης που θα παράγει στο διηνεκές ανισότητες και λιτότητα. Γιατί, οι αιτίες των χρόνιων δημοσιονομικών ελλειμμάτων και της εκτόξευσης του δημόσιου χρέους, εξαιρουμένων των συγκυριακών αιτιών που σχετίζονται με την τρέχουσα κρίση, βρίσκονται στην ίδια την ευρωζώνη. Επομένως η έξοδος από το ευρώ αποτελεί όρο εκ των ων ουκ άνευ για την άρση των δημοσιονομικών στρεβλώσεων. Τα δυσθεώρητα επιτόκια με τα οποία συνεχίζουν να δανείζονται μια σειρά χώρες ακόμη και τώρα, που έχουμε απομακρυνθεί από την κορύφωση της κρίσης, επιβεβαιώνει του λόγου το αληθές. Το σπρεντ των ελληνικών ομολόγων, για παράδειγμα, εκτινάχθηκε στις 957 μονάδες βάσης, μόλις 16 μονάδες χαμηλότερα από το ύψος ρεκόρ που έφθασε στις 7 Μαΐου. Το ίδιο συνέβη στην Ιρλανδία, όπου την προηγούμενη εβδομάδα το σπρεντ άγγιξε τις 380 μονάδες που αποτελεί ύψος ρεκόρ, και στην Πορτογαλία όπου έφθασε στις 355 μονάδες, πάλι επίπεδο ρεκόρ! Και αυτό παρά την πρωτοφανή λιτότητα και τις άγριες περικοπές. Ποια μεγαλύτερη απόδειξη χρειάζεται για να φανούν οι καταστρεπτικές συνέπειες της συμμετοχής στο ευρώ και την ΕΕ;


Πηγή: http://www.prin.gr/2010/09/alemannia-uber-alles.html

Ρεσιτάλ υποκρισίας από τον πρωθυπουργό στα εγκαίνια της ΔΕΘ

Αντιλαϊκές εξαγγελίες και πομπώδεις κενολογίες

Νομοσχέδιο σκούπα για ξένες επενδύσεις μετατρέπει την Ελλάδα σε μπανανία

του Λεωνίδα Βατικιώτη

Καταφέραμε να κρατήσουμε την Ελλάδα όρθια στις πιο δύσκολες συνθήκες των τελευταίων δεκαετιών», είπε σε μια αποστροφή του λόγου του ο Γ. Παπανδρέου μιλώντας στο νέο υπουργικό συμβούλιο που έκανε την παρθενική του συνεδρίαση την Παρασκευή στη Θεσσαλονίκη. Και μόνο αυτά τα λόγια είναι αρκετά για να δείξουν το μέγεθος της υποκρισίας της κυβέρνησης.

Θαυμάστε πώς κρατιέται η Ελλάδα όρθια: Η βιομηχανική παραγωγή τον Ιούλιο μειώθηκε κατά 8,6% σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους. Το επτάμηνο δε Ιανουαρίου – Ιουλίου ο δείκτης μειώθηκε κατά 6,3% όταν το αντίστοιχο περυσινό διάστημα μειώθηκε πάλι κατά 10,3%. Τον ίδιο μήνα, τον Ιούλιο, οι εισαγωγές (που μας ενδιαφέρουν μόνο και μόνο γιατί δείχνουν την πτώση της καταναλωτικής ζήτησης) μειώθηκαν κατά 31% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους. Το 15% στην Αθήνα και το 10% στη Θεσσαλονίκη των εμπορικών καταστημάτων έχουν βάλει λουκέτο, ενώ το ΑΕΠ το δεύτερο τρίμηνο μειώθηκε κατά 3,7%, με τις ακαθάριστες επενδύσεις πάγιου κεφαλαίου να σέρνουν το χορό της ύφεσης έχοντας μειωθεί κατά 18,6% σε σχέση με πέρυσι. Μια μείωση που προοιωνίζεται τις χειρότερες εξελίξεις για την απασχόληση.

Η Ελλάδα επομένως δεν είναι όρθια, με πιθανή εξαίρεση την Ελλάδα των τραπεζιτών που αποτελεί το πρωταρχικό μέλημα του ΠΑΣΟΚ. Μάρτυρας η  ανακοίνωση από την Εθνική Τράπεζα μιας αύξησης μετοχικού κεφαλαίου – μαμούθ ύψους 2,8 δισ., από την οποία ας ελπίσουμε να βρει τα λεφτά για να επιστρέψει στο δημόσιο και τα 350 εκ. ευρώ που ακόμη χρωστάει. Η άλλη Ελλάδα όμως εδώ και μήνες είναι στην εντατική, με τους εργαζόμενους, τους άνεργους και τα λαϊκά στρώματα να πληρώνουν το πιο βαρύ τίμημα, ως αποτέλεσμα της πολιτικής κυβέρνησης – ΔΝΤ – ΕΕ. Μια πολιτική που ο Παπανδρέου την υπερασπίστηκε μέχρι τέλους. «Αυτοί οι άνθρωποι ήρθαν να συμβληθούν μαζί μας, εμείς τους καλέσουμε να συμβληθούν μαζί μας, για να ξεπεράσουμε αυτή τη δύσκολη φάση όπου είχαμε μια σκληρή κερδοσκοπική επίθεση απέναντι στην Ελλάδα», ήταν τα λόγια του μιλώντας στους λεγόμενους παραγωγικούς φορείς της Θεσσαλονίκης την Πέμπτη. «Δεν θα είχαμε να πληρώσουμε ούτε μισθούς ούτε συντάξεις», συμπλήρωσε. Πίσω από αυτή την κινδυνολογία ο πρωθυπουργός επιχείρησε να αποκρύψει τον πολιτικό χαρακτήρα της απόφασής του να οδηγήσει τους έλληνες εργαζόμενους στο σφαγείο του ΔΝΤ. Γιατί η προσφυγή δεν αποτελούσε μονόδρομο, ούτε – το χειρότερο – αποτρέπει την χρεοκοπία. Η εκτίναξη του δημόσιου χρέους στο 149% του ΑΕΠ, όπως προβλέπεται στο μνημόνιο, καθιστά βεβαιότητα την επαναδιαπραγμάτευση του χρέους, αφήνοντας ανοικτό μόνο το θέμα των όρων: αν θα γίνει με όρους που θα επιβάλουν οι γερμανοί τραπεζίτες ή με όρους λαϊκού κινήματος και εις βάρος των γερμανών τραπεζιτών, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης πολιτικής λύσης, που στην προμετωπίδα της θα έχει την σημαντική βελτίωση των όρων ζωής και εργασίας της κοινωνικής πλειοψηφίας. Αυτή είναι η διαχωριστική γραμμή σήμερα.

Από την άλλη μεριά, οι «αντιεξουσιαστές» του Γ. Παπανδρέου κάθε μέρα που περνά στρέφουν τα πυρά τους σε ολοένα και καινούργιους τομείς. Μαζί με τον ΟΣΕ σειρά φαίνεται να παίρνει η παιδεία και δη η τριτοβάθμια, με αφορμή το νέο νόμο πλαίσιο που εξήγγειλε η υπουργός Παιδείας, Ά. Διαμαντοπούλου. «Θα ρίξουμε όλο και πιο πολύ το βάρος της προσπάθειάς μας στο ανθρώπινο δυναμικό και στην παιδεία. Είναι χρονιά μεγάλων αλλαγών στην παιδεία» τόνισε μιλώντας στο υπουργό συμβούλιο, ενώ μια μέρα πριν μιλώντας στους επαγγελματοβιοτέχνες επέκρινε τα ΤΕΙ και τα πανεπιστήμια «που δεν έχουν σχέση με τον επιχειρηματικό κόσμο της περιοχής». Σαφές το υπονοούμενο: εξάλειψη και των τελευταίων ιχνών αυτοτέλειας των ΑΕΙ και ΤΕΙ στο βωμό υποστήριξης της ιδιωτικής κερδοφορίας.

Τα εγκώμια στις επιχειρήσεις και τις επενδύσεις κατέλαβαν άλλωστε το μεγαλύτερο μέρος της ομιλίας του. Έσπευσε μάλιστα να διευκρινίσει σε ένα κρεσέντο κοροϊδίας ότι «εμείς ως σοσιαλιστές δεν πρέπει να φοβόμαστε την έννοια του επιχειρείν, της επιχειρηματικότητας»! Το κόμμα που σε τρεις μήνες κατάργησε δικαιώματα και κατακτήσεις ενός αιώνα, ο πιο καλός μαθητής του ΔΝΤ, νιώθει την ανάγκη να ξεκαθαρίσει ότι δεν είναι εχθρικό προς τις επιχειρήσεις…

Πέρα από τα εγκώμια υπήρξαν ωστόσο και συγκεκριμένες πρωτοβουλίες, όπως αυτές που αφορούν τις μεγάλες επενδύσεις. Νομοσχέδιο – σκούπα, που θεωρητικά θα έρθει να αντιμετωπίσει τη  γραφειοκρατία, την πολυνομία και τη διαφθορά, στην πράξη όμως θα σαρώνει κάθε είδος δημόσιου ελέγχου και προστατευτικού πλαισίου για να διευκολυνθούν οι ξένες επενδύσεις. Μεταμοντέρνα αποικία θα γίνει η Ελλάδα, την ίδια μάλιστα ώρα που επιχειρήσεις οι οποίες βρίσκονταν στην αιχμή του δόρατος του ελληνικού καπιταλισμού για δεκαετίες πνέουν τα λοίσθια ή ψάχνουν τον χάρτη για να βρουν πού θα μεταφέρουν την έδρα τους.

Οι αναστατώσεις που δημιουργεί η λιτότητα (η αντιμετώπιση «του τέρατος του ελλείμματος», με τα λόγια του Γιωργάκη) σε όλη την έκταση της κοινωνίας και στον επιχειρηματικό χάρτη οξύνουν την πάλη για την πολιτική ηγεμονία στο πλαίσιο του πολύμορφου ρεύματος που αντιμάχεται το μνημόνιο. Σε αυτό το πλαίσιο τα εργατικά, λαϊκά συμφέροντα μπορούν να διεκδικήσουν την ηγεμονία στην πάλη ενάντια στην επικείμενη πτώχευση, έχοντας όμως στην προμετωπίδα τους το στόχο της ουσιαστικής βελτίωσης της θέσης τους. Διαφορετικά η απαλλαγή από μνημόνιο και την τρόικα, θα σημάνει την επιστροφή στα προηγούμενα χρόνια λιτότητας και περικοπών, στα χρόνια του «μνημονίου με ανθρώπινο πρόσωπο».

Πηγή: Λεωνίδας Βατικιώτης

Οδηγίες φωτιά άφησε πίσω της η τρόικα

Νέο μνημόνιο και έκτακτα μέτρα περικοπών από φθινόπωρο


Ποτέ άλλοτε από ιδρύσεως του καπιταλισμού δεν έχει ηγηθεί της οικονομικής μεγέθυνσης κλάδος που να είναι τόσο βαθιά χρεοκοπημένος, τόσο ανήμπορος να πορευτεί από μόνος του χωρίς κρατικά δεκανίκια και τελικά τόσο παρασιτικός όσο οι τράπεζες!

του Λεωνίδα Βατικιώτη


Μάρτυρας τα 25 δισ. που θα λάβουν από την κυβέρνηση μέσω τροπολογίας, όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Οικονομικών, Γ. Παπακωνσταντίνου, την Πέμπτη. Αν δε σε αυτά τα χρήματα προσθέσουμε και τα άλλα δώρα που έχουν λάβει μέχρι στιγμής οι τράπεζες (από τη ΝΔ 28 δισ., κι από το ΠΑΣΟΚ 15 δισ. μέσω του «μνημονίου» κι άλλα 10 δισ. μέσω του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας) τότε το συνολικό ποσό που έχουν πάρει φτάνει τα 78 δισ., που ισοδυναμεί με το ένα τρίτο του ΑΕΠ, της αξίας δηλαδή των προϊόντων και υπηρεσιών που παράγει η χώρα σε μια χρονιά. Από μια άλλη σκοπιά, το ποσό αυτό πλησιάζει τα χρήματα που θα δανειστεί το ελληνικό δημόσιο από το μηχανισμό ΔΝΤ - ΕΕ. Καρατομούνται δηλαδή ένα ένα τα εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα εργαζομένων, νεολαίας και συνταξιούχων για να βρούν λεφτά οι τράπεζες να καλύψουν τις μαύρες τρύπες.
Για την κυβέρνηση η προκλητική αυτή ένεση προς τους χρεοκοπημένους τραπεζίτες (που με βάση τα αποτελέσματα των πρόσφατων στρες τεστ χαίρουν κατά τ’ άλλα... άκρας υγείας) «αποτελεί αναγκαία κίνηση για να μπορέσει να στηριχθεί και η πραγματική οικονομία». Έτσι αναφέρει η ανακοίνωση του υπουργείου Οικονομικών. Μα τα ίδια έγραφαν και τις άλλες φορές που άνοιγαν τα ταμεία του Δημοσίου για τους Σάιλοκ των τραπεζών. Και το αποτέλεσμα ήταν ο ρυθμός επέκτασης των δανείων να ακολουθεί βήματα χελώνας. Σιγά που θα αύξαναν τις δανειοδοτήσεις στα νοικοκυριά ή τις επιχειρήσεις οι τραπεζίτες! Αυτό που έκαναν ήταν να μπαλώσουν όπως όπως τα ανοίγματά τους. Το ίδιο θα κάνουν και τώρα, το ίδιο θα κάνουν και την επόμενη φορά που η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ θα τους ανοίξει τα κρατικά ταμεία.

Αν κάτι αποδεικνύει όμως περίτρανα η κρατική απλοχεριά, είναι ότι λεφτά υπάρχουν! Λεφτά μπορούν να βρεθούν! Όλα αυτά τα επιχειρήματα που ακούμε από τους κορυφαίους υπουργούς της κυβέρνησης και τον ίδιο τον πρωθυπουργό όταν κόβουν τις συντάξεις, μειώνουν τους μισθούς και αυξάνουν τους έμμεσους φόρους, είναι φθηνές δικαιολογίες για να περάσει χωρίς κραδασμούς η πολιτική τους. Κι αυτή η πολιτική αποτελεί το αναγκαίο συμπλήρωμα των δανεικών κι αγύριστων που παίρνουν κάθε τρεις και λίγο οι τραπεζίτες. Η μείωση δηλαδή των συντάξεων και των μισθών κι η αύξηση του ΦΠΑ από το 19% στο 23% ήταν ο λογαριασμός που πλήρωσε η κοινωνία για να μπορεί ο κάθε Παπακωνσταντίνου και η τρόικα να κόβουν λευκές επιταγές στους τραπεζίτες.
Πώς μπορεί άλλωστε να παραβλέψει κανείς τη χρονική σύμπτωση του ελέγχου της τρόικας με την ανακοίνωση για τη στήριξη των τραπεζών – τυχαίο είναι; Φάνηκε δηλαδή ότι η τρόικα την ίδια ώρα που έδινε τις οδηγίες - φωτιά για τους εργαζόμενους, από την άλλη υποδείκνυε στην κυβέρνηση να δώσει τα 25 δισ. στους τραπεζίτες, επιβεβαιώνοντας έτσι την αποστολή της και το βαθύτερο ζητούμενο της προσφυγής στο μηχανισμό εξόντωσης ΔΝΤ - ΕΕ: Η διάσωση με κάθε μέσο του χρεοκοπημένου χρηματοπιστωτικού συστήματος και η επιστροφή στο μεσαίωνα για όλους εμάς.

Η καυτή ατζέντα που άφησε πίσω της η τρόικα περιλαμβάνει: Την ιδιωτικοποίηση του ΟΣΕ και άλλων ζημιογόνων ΔΕΚΟ, ευρείες ιδιωτικοποιήσεις με απώτερο ζητούμενο τη στήριξη κάθε αεριτζή - απατεώνα που θέλει να βγάλει λεφτά εκμεταλλευόμενος τη δημόσια περιουσία (κι εδώ είναι ενδεικτικά όσα προβλέπονται για τη ΔΕΗ και περιγράφονται επαρκώς στο άρθρο του Στέφανου Πράσσου στη σελίδα 17), το άνοιγμα των λεγόμενων κλειστών επαγγελμάτων, περικοπές στην υγεία, μείωση στις αποδοχές των δημόσιων υπαλλήλων μέσω του ενιαίου μισθολογίου κ.ά.

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι ακόμη και τα παραπάνω μέτρα δεν αρκούν για να καλυφθούν οι στόχοι που έχουν τεθεί στο μνημόνιο οικονομικής κατοχής! Τα καθαρά έσοδα το πρώτο εξάμηνο του έτους αυξήθηκαν κατά 7,2% σε σχέση με το αντίστοιχο εξάμηνο του 2009, έναντι στόχου για αύξηση κατά 13,7%. Ο στόχος της συγκράτησης των δαπανών έχει υλοποιηθεί λόγω της άτυπης παύσης πληρωμών που έχει επιβάλλει το Δημόσιο στις δαπάνες του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (που εμφανίζονται μειωμένες κατά 2,5 δισ. περίπου ευρώ το πρώτο εξάμηνο του 2010 ή κατά 40% περίπου σε σχέση με πέρυσι όταν ο στόχος ήταν 4%) και στις καθυστερήσεις των επιστροφών φόρου προς τις επιχειρήσεις και τους ιδιώτες. Η αποτυχία δηλώνεται επίσης από την εκτίναξη του πληθωρισμού στο 5,5% τον Ιούλιο, που αποτελεί ρεκόρ για τα τελευταία 13 έτη και την παραμονή των σπρεντ στα ύψη και ειδικότερα στις 8 μονάδες!

Από το φθινόπωρο επίσης οι εισπρακτικοί μηχανισμοί θα βρεθούν αντιμέτωποι με τις αλυσιδωτές επιπτώσεις της ύφεσης και της ανεργίας. Αυτοί οι παράγοντες θα καταστήσουν αναγκαία την αναθεώρηση του «μνημονίου» είτε άμεσα είτε έμμεσα (διά του προϋπολογισμού που θα το υπερκεράσει σε αυστηρότητα) και την επιβολή νέων εξοντωτικών μέτρων ως απαραίτητο όρο ώστε τον Δεκέμβρη να μπορέσει η κυβέρνηση να πάρει την επόμενη... δόση της. Η επίσκεψη επομένως της τρόικας τον Οκτώβρη πρέπει να τύχει της δέουσας υποδοχής. Σε αυτό το πλαίσιο που το ένα αντιλαϊκό μέτρο θα φέρνει το άλλο, οι στόχοι ανατροπής του «μνημονίου» σε συγκερασμό με την κρατικοποίηση των τραπεζών που έχουν ούτως ή άλλως φαλιρίσει, την παύση πληρωμών του δημοσίου χρέους και την έξοδο από την ευρωζώνη, αποτελούν κοινωνική αναγκαιότητα και όρο για την εφαρμογή μιας φιλολαϊκής πολιτικής με γενναίες και άμεσες αυξήσεις στους μισθούς, τις συντάξεις και τα επιδόματα ανεργίας. Αιτήματα που συνιστούν τους ακρογωνιαίους λίθους μια σύγχρονης αριστερής, εργατικής πολιτικής.

Πηγή: http://www.prin.gr/2010/08/troicas-orders.html

Παγκόσμιος εφιάλτης η ανεργία

του Λεωνίδα Βατικιώτη

Ζοφερό διαγράφεται το μέλλον για τους εργαζόμενους στην Ελλάδα και όλο τον κόσμο, σύμφωνα με τις προβλέψεις που περιλαμβάνονται στην τελευταία έκθεση του ΟΟΣΑ για την απασχόληση. Με βάση τις δηλώσεις που έκανε ο επικεφαλής του διεθνούς οργανισμού, μεξικανός Άνχελ Γκουρία, την Τετάρτη 7 Ιουλίου η ανεργία στην Ελλάδα από 8% που ήταν τον Δεκέμβρη του 2008 και 9,5% το 2009, φέτος αναμένεται να εκτιναχθεί στο 12,1% και το 2011 στο 14,3%. Δραματικές θα είναι οι εξελίξεις και στο επίπεδο των αμοιβών καθώς φέτος αναμένεται να μειωθούν κατά 3,3% σε σχέση με πέρυσι και το 2011 κατά 0,8%.

Ίδια απογοητευτική κατάσταση επικρατεί και στις χώρες του ΟΟΣΑ. Τον Δεκέμβρη του 2007 η ανεργία έπληττε το 5,8% του εργατικού δυναμικού στις 31 ανεπτυγμένες οικονομικά χώρες του ΟΟΣΑ. Τον Μάρτιο που μας πέρασε το ποσοστό της ανεργίας έφθασε το 8,7% και με βάση όλες τις προβλέψεις η ανεργία θα συνεχίσει να αυξάνεται και το τρέχον και το επόμενο έτος. Συνολικά οι άνεργοι στις χώρες που συμμετέχουν στον οργανισμό φθάνουν επισήμως τα 47 εκ. Στην πραγματικότητα, αν δηλαδή συμπεριληφθούν οι υποαπασχολούμενοι κι όσοι απογοητεύτηκαν κι έπαψαν πλέον να αναζητούν εργασία, οι άνεργοι ξεπερνούν τα 80 εκ.! Πρόκειται για μια χαίνουσα πληγή στο σώμα των ανεπτυγμένων οικονομιών που τορπιλίζει την κοινωνική συνοχή.
Τα συμπεράσματα του ΟΟΣΑ που θέτουν σε ευθεία αμφισβήτηση τα κοινωνικά οφέλη της – τυπικής όπως αποδεικνύεται – εξόδου από την ύφεση επιβεβαιώνονται κι από τις επιμέρους στατιστικές που δημοσιεύουν οι διάφορες κρατικές υπηρεσίες. Για παράδειγμα, στην ευρωζώνη των 16 κρατών η Eurostat ανακοίνωσε την Παρασκευή 2 Ιούλη πως η ανεργία τον Μάη έφθασε σε νέα υψηλά επίπεδα αγγίζοντας το 10% του οικονομικά ενεργού πληθυσμού της ή 15,789 εκ. άτομα. Στην πρώτη θέση των χωρών της ΕΕ βρίσκεται η Λετονία με την ανεργία στο επίπεδο του 20%, που έχει κι αυτή προσφύγει στο ΔΝΤ κι είδε το ΑΕΠ της να καταποντίζεται, και στη δεύτερη θέση η Ισπανία, που η ανεργία έφθασε στο 19,9%. Στη νεολαία δε, η επίσημη ανεργία πλήττει το 40%. Πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα όμως έχουν οι εξελίξεις στις ΗΠΑ για πολλούς λόγους – επειδή προηγήθηκε της εξόδου από την ύφεση σε σχέση με άλλες ανεπτυγμένες χώρες ή οικονομικά μπλοκ, επειδή αποτελεί την μεγαλύτερη αγορά και δίνει τον παλμό κ.λπ. Με μια πρώτη ματιά η μείωση της ανεργίας τον Ιούνη από 9,7% σε 9,5% προσφέρει μια μικρή ελπίδα. Μια προσεκτικότερη όμως εξέταση δείχνει ότι η κατάσταση είναι πολύ πιο ζοφερή απ’ αυτή στην Ευρώπη, καθώς η μείωση της ανεργίας επιτεύχθηκε επειδή 625.000 άνεργοι έπαψαν πια να αναζητούν εργασία, νιώθοντας σίγουροι ότι δεν πρόκειται να βρουν! Καθόλου τυχαία δεν είναι η επιδείνωση όλων σχεδόν των ποιοτικών παραμέτρων που περιγράφουν το δράμα των 15 εκ. αμερικανών ανέργων. Για παράδειγμα, η μέση διάρκεια της ανεργίας αυξήθηκε από 23,2 εβδομάδες τον Μάη σε 25,5 εβδομάδες τον Ιούνη. Αξίζει δε να ειπωθεί πως η πραγματική ανεργία, όταν δηλαδή συνυπολογίσουμε κι όσους παραιτούνται από την αναζήτηση εργασίας ή τους περιθωριοποιημένους εργάτες, αγγίζει 16,5 εκ. Αμερικανούς, σύμφωνα μάλιστα με μετριοπαθείς υπολογισμούς.

Η ανεργία ήρθε για να μείνει

Αναμφισβήτητα, η εντύπωση η οποία δημιουργείται από τις στατιστικές που δημοσιεύονται σε όλο τον κόσμο είναι πως η ανεργία ήρθε για να μείνει. Πως η αύξηση της ανεργίας που καταγράφεται αποτελεί ενδημικό χαρακτηριστικό της νέας οικονομικής τάξης όπως αργά και βασανιστικά μορφοποιείται εδώ και μερικούς μήνες. Τρεις είναι οι αιτίες για την παρατηρούμενη αύξηση της ανεργίας, που με βεβαιότητα θα μετατρέψει σε μακρινή ανάμνηση το βιοτικό επίπεδο των τελευταίων δεκαετιών.
Η πρώτη αιτία που αυξάνει τον εφεδρικό στρατό της εργασίας είναι τα μέτρα ελαστικοποίησης και απορύθμισης των εργασιακών σχέσεων που εφαρμόζονται. Η Ελλάδα και η Ισπανία, με ευθύνη των σοσιαλδημοκρατικών κυβερνήσεων του Παπανδρέου και του Θαπατέρο, αποτελούν τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα. Ειδικότερα οι νόμοι με τους οποίους μειώνεται το ύψος της αποζημίωσης και αυξάνεται το όριο των απολύσεων που μπορεί να ανακοινώσει κάθε επιχείρηση λειτουργούν σαν λάδι στη φωτιά καθώς άρουν όλα τα αντικίνητρα που είχαν οι επιχειρήσεις για να απολύσουν τμήμα του προσωπικού τους. Από τη στιγμή επομένως που οι απολύσεις γίνονται πιο φθηνές και πιο εύκολες, τι πιο φυσιολογικό από την έκρηξη της ανεργίας;
Η δεύτερη αιτία, που είναι και η σημαντικότερη, σχετίζεται με την ακολουθούμενη πολιτική άγριας λιτότητας και περικοπής κρατικών δαπανών. Τους τελευταίους μήνες αρχής γενομένης από την ΕΕ, όλες σχεδόν οι κυβερνήσεις έχουν θέσει ως απόλυτη προτεραιότητα τους την μείωση των ελλειμμάτων και την ισοσκέλιση στην πάροδο λίγων χρόνων των κρατικών προϋπολογισμών. Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο στην Ελλάδα αναμένεται να απολυθούν δεκάδες χιλιάδες συμβασιούχοι από τους δήμους, μέχρι το τέλος του έτους με οδηγό την εφαρμογή του προγράμματος «Καλλικράτης», ήδη από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης απολύθηκαν εκατοντάδες κακοπληρωμένοι εργαζόμενοι, ενώ τα κενά στα νοσοκομεία και τα σχολεία ήδη παρασύρουν την δημόσια υγεία και την παιδεία στο κενό προς όφελος των ιδιωτών. (Από τις απολύσεις, όπως ήταν φυσικό, εξαιρούνται τα τέκνα κορυφαίων πολιτικών όπως για παράδειγμα του αντιπροέδρου της κυβέρνησης, Θόδωρου Πάγκαλου, ο οποίος σε ένα χαρακτηριστικό δείγμα κατάχρησης και διαφθοράς της εξουσίας διόρισε την κόρη του σε μόνιμη θέση του δημοσίου).

Αμόκ περικοπών δημοσίων δαπανών

Ίδια κατάσταση παρατηρείται και στο εξωτερικό: Στην Αγγλία η νέα κυβέρνηση συνεργασίας ανακοίνωσε προγράμματα περικοπών δημοσίων εσόδων και αύξησης φόρων ύψους 171 δισ. δολ. για την επόμενη πενταετία, ταυτόχρονα με την μείωση των αποζημιώσεων για όσους απολύονται από το δημόσιο – εκεί η απουσία καθεστώτος μονιμότητας λύνει τα χέρια στους κυβερνώντες... Κοινή συνισταμένη των δύο μέτρων είναι να δοθεί η δυνατότητα στη Ντάουνιγκ Στριτ να περιορίσει τον αριθμό των δημοσίων υπαλλήλων με το ελάχιστο δυνατό κόστος. Στη Γερμανία η απόφαση της κυβέρνησης της Μέρκελ να επιβάλλει περικοπές ύψους 80 δισ. δολ. πριν απ’ όλους θα πλήξει την απασχόληση που προσφέρει ο δημόσιος τομέας. Στις ΗΠΑ η κατάσταση είναι πιο δραματική καθώς η σταδιακή εξάντληση του δημοσιονομικού πακέτου στήριξης ύψους 862 δισ. δολ. που εκταμιεύτηκε πέρυσι απειλεί όχι μόνο δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας δασκάλων, ιατρών και αστυνομικών, αλλά ακόμη και μεγάλες πολιτείες. Τραπεζικό στέλεχος δήλωνε στους Financial Times στις 6 Ιούλη πως ο κίνδυνος είναι στο δεύτερο εξάμηνο του έτους η προσοχή των επενδυτών να στραφεί από την Ευρώπη στις αμερικανικές πολιτείες κι ειδικότερα στην Καλιφόρνια, το Ιλινόις, το Μίτσιγκαν και τη Νέα Υόρκη που ήδη βρίσκονται σε δεινή θέση.
Η πιο αρνητική όμως επίδραση της άγριας λιτότητας δεν αφορά στην κατάργηση των θέσεων εργασίας στο δημόσιο, αλλά στην μείωση της καταναλωτικής δαπάνης που στερεί από την αγορά τα χρηματικά εκείνα μέσα που θα υποκινούσαν μια νέα άνοδο της βιομηχανικής παραγωγής και της προσφορά υπηρεσιών. Η λιτότητα είναι επομένως η αιτία πίσω από την εξασθένιση της βιομηχανικής παραγωγής τον Ιούνη, που παρατηρήθηκε στις ΗΠΑ, την Ευρώπη και την Ασία, ωθώντας την Wall Street Journal να βγάλει τον ακόλουθο τίτλο στο φύλλο του Σαββατοκύριακου 2-4 Ιούλη: «Η παγκόσμια παραγωγή χάνει την ορμή της, εγείρει ανησυχίες»!

Υπό το παραπάνω πρίσμα είχαν πέρα για πέρα δίκιο οι New York Times που ξεκίναγαν άρθρο της σύνταξης την Τρίτη 6 Ιούλη γράφοντας πως «αν η αμερικανική οικονομία ήταν ορυχείο, η αγορά εργασίας θα ήταν καναρίνι που θα προειδοποιούσε πως η ανάκαμψη ξεμένει από οξυγόνο». Στη συνέχεια δε τόνιζαν πως το σημαντικότερο εμπόδιο για την ανάκαμψη δεν είναι οικονομικό, αλλά πολιτικό, υποδεικνύοντας έτσι τις ευθύνες που έχουν τα νομοθετικά σώματα των ΗΠΑ για την μη επέκταση των επιδομάτων ανεργίας. Μια απόφαση που θα πλήξει 3,2 εκ. ανέργους, με δραματικές επιπτώσεις στην ικανότητα αποπληρωμής των δανείων τους, στην καταναλωτική τους ζήτηση, ακόμη και την ψυχική τους υγεία! Στην Ιαπωνία για παράδειγμα είναι κοινό μυστικό ότι πίσω από την εκτίναξη των αυτοκτονιών στον ασύλληπτο μέχρι πριν λίγα χρόνια αριθμό των 30.000 ανθρώπων κατ’ έτος κρύβεται η γενικευμένη εργασιακή ανασφάλεια.

Ευρωπαίοι «λαθρεπιβάτες» των ελλειμμάτων

Επιστρέφοντας στο ζήτημα της οικονομίας έχουν ξεχωριστή σημασία οι επικρίσεις που δέχονται κυρίως οι Ευρωπαίοι ότι έχουν μετατραπεί σε «λαθρεπιβάτες» των αμερικανικών ελλειμμάτων. Η κατηγορία που διατυπώνεται όλο και συχνότερα (και ισχύει στον βαθμό που οι ΗΠΑ συνεχίσουν να μην στοιχίζονται πίσω από την γραμμή μείωσης των ελλειμμάτων και δημοσιονομικής πειθαρχίας) ξεκινάει από τα δρακόντεια μέτρα περιορισμού της εσωτερικής ζήτησης που έχουν επιβληθεί στην ΕΕ. Μέτρα, τα οποία συμπληρώνονται από την ανάδειξη των εξαγωγών σε ατμομηχανή της οικονομικής μεγέθυνσης, βοηθούσης και της πτώσης της συναλλαγματικής ισοτιμίας του ευρώ. Το αποτέλεσμα όμως είναι η Γερμανία να επωφελείται των μέτρων στήριξης της ζήτησης που λαμβάνονται στις ΗΠΑ για παράδειγμα, τη στιγμή που η αγορά της – ελέω λιτότητας – δεν συμβάλει καθόλου ή συμβάλει ελάχιστα στην άνοδο της παγκόσμιας ζήτησης.

Ως αποτέλεσμα η λιτότητα δημιουργεί μια καμένη γη συμβάλλοντας ώστε η τρέχουσα κρίση πτώσης του μέσου ποσοστού κέρδους αρχικά και του χρηματοπιστωτικού τομέα στη συνέχεια, όταν προσέλαβε εκρηκτικές διαστάσεις, να μετατραπεί σε κρίση υποκατανάλωσης, αποκτώντας νέα ορμή.

Τέλος, μια πολύ σημαντική αιτία πίσω από την άνοδο της ανεργίας σχετίζεται με τις υποκείμενες τεχνολογικές μεταβολές που συντελούνται στο έδαφος της κρίσης τις οποίες μπορούμε να θεωρήσουμε ως την δημιουργική, κατά Γιόζεφ  Σουμπέτερ πλευρά της, προετοιμάζοντας το σχήμα και την μορφή που θα έχει η οικονομία την επόμενη μέρα. Οι μεταβολές αυτές ήρθαν στην επιφάνεια μέσω της αναντιστοιχίας προσφοράς και ζήτησης στην αγορά εργασίας, την αδυναμία δηλαδή των επιχειρήσεων να καλύψουν τις εξελιγμένες ανάγκες τους σε ανθρώπινο δυναμικό. Έγραφε η International Herald Tribune το Σαββατοκύριακο 3-4 Ιούλη: «Κατά τη διάρκεια της ύφεσης οι εγχώριες βιομηχανίες φαίνεται να επιτάχυναν την μακροχρόνια στροφή τους προς τον μεγαλύτερο αυτοματισμό, απολύοντας όλο και περισσότερους από τους λιγότερο εξειδικευμένους εργάτες τους και αντικαθιστώντας τους με λιγότερη ακριβή εργασία από το εξωτερικό. Τώρα προσπαθούν να προσλάβουν ανθρώπους που μπορούν να λειτουργήσουν εξελιγμένο μηχανολογικό εξοπλισμό στη βάση υπολογιστών, να ακολουθήσουν σύνθετα προσχέδια και να επιδείξουν υψηλότερη μαθηματική επάρκεια απ’ αυτή που απαιτούταν προηγουμένως από έναν μέσο βιομηχανικό εργάτη. Κατασκευαστές καινοτόμων προϊόντων όπως προηγμένες ιατρικές συσκευές και ανεμογεννήτριες είναι μεταξύ αυτών που αναπτύσσονται γρήγορα και ζητούν προσλήψεις κι αυτοί είναι που ζητούν ανώτερες ειδικότητες».
Κυρίως όμως… λιγότερο προσωπικό, με αποτέλεσμα ακόμη κι η πιο φωτεινή πλευρά της σημερινής κρίσης, η ανάδυση μιας νέας γενιάς βιομηχανιών, να συνοδεύεται από αύξηση και σταθεροποίηση της ανεργίας. Ήρθε λοιπόν για να μείνει, οδηγώντας σε παροξυσμό στο άμεσο μέλλον το κοινωνικό ζήτημα. 

Ο Λεωνίδας Βατικιώτης είναι δημοσιογράφος - οικονομικός αναλυτής και μέλος της πρωτοβουλίας No Money No Debt

Πηγή: NO MONEY NO DEBT