Δημόσια Παιδεία και Υγεία. Όχι ελεημοσύνες του αυτοκράτορα.

Δημόσια Παιδεία και Υγεία. Όχι ελεημοσύνες του αυτοκράτορα.

του Θάνου Ανδρίτσου 

«Με εντολή του πρωθυπουργού Α. Σαμαρά, 17.7 εκατομμύρια από «μίζες» επιστρέφουν στον ελληνικό λαό», έγραφε η αφίσα που εξέδωσε η ΝΔ. Ο αυτοκράτορας Σαμαράς μας λυπήθηκε. Δίνει 17.7 εκατομμύρια για την περίθαλψη ανασφάλιστων πολιτών, τη στέγαση άπορων φοιτητών και την εκπαίδευση τυφλών μαθητών. Όποιος είναι τυχερός θα ευεργετηθεί από την εύνοια του ευγενικού άρχοντα.

17.7 εκατομμύρια. Όσο ακριβώς κόστισε το φόρεμα που σχεδίασε πέρυσι η βρετανίδα Ντέμπι Γουίνγκαμ γεμάτο διαμάντια και ρουμπίνια. Το 0,07% των 25 δις που χαρίζονται από το κράτος στις τράπεζες με την επανιδιωτικοποίησή τους.

Είναι φιλεύσπλαχνη η αστική τάξη και οι κυβερνήτες μας....

Τα εδάφη εξαίρεσης και η οικονομική γεωγραφία του καπιταλισμού

Τα εδάφη εξαίρεσης και η οικονομική γεωγραφία του καπιταλισμού: μια ερευνητική υπόθεση για τον χώρο στην Ελλάδα της κρίσης

του Θάνου Ανδρίτσου

Η παρακάτω εισήγηση ανακοινώθηκε στο συνέδριο: “Μεταβολές και Ανασημασιοδοτήσεις του Χώρου στη Εποχή της Κρίσης”, Βόλος, Τμήμα Αρχιτεκτόνων Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, 1-3/11/2013, σσ.24-31

Τα τελευταία χρόνια, μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι αναφορές και οι προβληματισμοί γύρω από την «κατάσταση εξαίρεσης». Συχνά μελετώνται και οι χωρικές μορφές στις οποίες υλοποιείται, σε περιπτώσεις όπως τα στρατόπεδα συγκέντρωσης, τα κέντρα κράτησης κ.ά. Η παρούσα εργασία θα επιδιώξει τη διεύρυνση και ανανοηματοδότηση του «εδάφους εξαίρεσης» μέσα από την εστίαση σε φορολογικούς παραδείσους και Ειδικές Οικονομικές Ζώνες, καταθέτοντας μια ερευνητική υπόθεση για τη σημασία και την εφαρμογή που έχει στην κατανόηση των οικονομικών γεωγραφιών του σύγχρονου καπιταλισμού, η έννοια της «εξαίρεσης». Υπό αυτό το πρίσμα θα κατατεθούν σκέψεις για την άνιση ανάπτυξη και την κατάτμηση σε ζώνες στην εποχή της κρίσης, θέτοντας υπό διερεύνηση τους μετασχηματισμούς του χώρου στην Ελλάδα.

1. ΕΙΣΑΓΩΓΗ.  Για τη χρήση του όρου «έδαφος εξαίρεσης».

Ο στρατηγός Γκιάπ και τα παιχνίδια της μνήμης

Old memory / Régi emlék

Ο στρατηγός Γκιάπ και τα παιχνίδια της μνήμης

του Θάνου Ανδρίτσου

«Ο θρυλικός στρατηγός Γκιάπ πέθανε σε ηλικία 102 ετών». Έτσι περιέγραψε το περιοδικό Time το θάνατο του «Κόκκινου Ναπολέοντα» την περασμένη βδομάδα. Το ίδιο περιοδικό, μεσούσης της πολεμικής αναμέτρησης του Βιετνάμ με τις ΗΠΑ – για την ακρίβεια μόλις λίγες μέρες μετά την πρωτοχρονιάτικη επίθεση του Τετ – τον χαρακτήριζε έναν «επικίνδυνο και πανούργο εχθρό».

Είναι ο σεβασμός στο νεκρό και την αξία του, είναι και τα δεκάδες χρόνια που έχουν περάσει και οι έχθρες που καταλάγιασαν που κάνουν δημοσιεύματα σαν κι αυτά να μην μας προκαλούν εντύπωση. Όπως και να χει, είναι περίεργα τα παιχνίδια της μνήμης.

 

Η International Herald Tribune του αφιέρωσε ένα αναλυτικό αφιέρωμα, αναδεικνύοντας τις διαχρονικές αρετές του και τη σημασία των επιτευγμάτων του, ενώ χαρισματικό τον αποκάλεσαν και οι Times της Νέας Υόρκης. Όλα τα δημοσιεύματα αναφέρονται στα στοιχεία του χαρακτήρα του, αυτός είναι άλλωστε ο τρόπος που αντιλαμβάνονται την ιστορία. Έτσι ο στρατηγός περιγράφεται σαν ένας πανέξυπνος στρατιωτικός που κατόρθωσε να κατατροπώσει τις πολύ ισχυρότερες ιμπεριαλιστικές δυνάμεις, θυσιάζοντας όμως στο βωμό της νίκης εκατομμύρια Βιετναμέζους.

Ειδικές Οικονομικές Ζώνες Υπερεκμετάλλευσης

Ειδικές Οικονομικές Ζώνες Υπερεκμετάλλευσης

του Θάνου Ανδρίτσου

Το κοινό χαρακτηριστικό των Ειδικών Οικονομικών Ζωνών από την Ασία μέχρι την Λατινική Αμερική είναι ότι δημιουργήθηκαν μετά τηνκρίση του ’70, δείχνοντας την σημασία που είχε για τον καπιταλισμό η υπέρβαση των προηγούμενων εργατικών διεκδικήσεων, κι επίσης το γεγονός ότι αποτελούσαν μια εξαίρεση απέναντι στα ισχύοντα (εργατικό και φορολογικό δίκαιο, πχ) στη χώρα φιλοξενίας.

Με τις οδηγίες του Μάρτιν Σουλτς

Συμπληρώνεται σχεδόν ένας χρόνος από τη συνέντευξη που έδωσε στα τέλη του περασμένου καλοκαιριού στο Σπίγκελ, ο Γερμανός πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Μάρτιν Σούλτς, στην οποία παρουσίασε τη θέση του υπέρ της δημιουργίας Ειδικών Οικονομικών Ζωνών (ΕΟΖ) στην Ελλάδα, καθώς «οι περικοπές από μόνες τους δε φέρνουν ανάπτυξη». Μάλιστα, ανέφερε ότι η νεοεκλεγείσα τότε κυβέρνηση έχει καταθέσει πρόταση στην ΕΕ για συγκεκριμένες περιφέρειες που θα μπορούσαν να υιοθετήσουν συγκεκριμένα κίνητρα για επενδύσεις των οποίων τα προϊόντα θα πήγαιναν στην ευρωπαϊκή αγορά. Λίγες μέρες αργότερα, ο υπουργός Ανάπτυξης Κ. Χατζηδάκης, επισημοποίησε τη θέση της ελληνικής κυβέρνησης κάνοντας λόγο για «Ζώνες με ειδικά φορολογικά και διοικητικού χαρακτήρα κίνητρα» οι οποίες μάλιστα δε χρειάζεται να είναι και χωρικά ορισμένες αλλά μπορούν να αφορούν τομείς και κλάδους.

Βέβαια, η συζήτηση για τις ΕΟΖ στην Ελλάδα είχε ήδη ξεκινήσει από πολύ νωρίτερα και συνεχίστηκε στη συνέχεια.

Καλό ταξίδι πρόεδρε… Ας κρώζουν τα κοράκια του “ελεύθερου” κόσμου

του Θάνου Ανδρίτσου

 “Ο Τσάβες ήταν ένας τύραννος που ανάγκασε τους ανθρώπους της Βενεζουέλας να ζουν με το φόβο”.
Με αυτή τη δήλωση δέχτηκε το θάνατο του κατ’ επανάληψη εκλεγμένου προέδρου της Βενεζουέλας ο διορισμένος πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων της αμερικανικής Βουλής, Εντ Ρόις. “Ελπίζω ότι ο λαός της Βενεζουέλας μπορεί πλέον να ελπίζει σε ένα καλύτερο, πιο φωτεινό μέλλον που βασίζεται στις αρχές της ελευθερίας, της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων” είπε ο πρωθυπουργός του Καναδά που εξαπέλυε τις δυνάμεις της αστυνομίας για να διαλύσουν τις διαδηλώσεις των φοιτητών στο Κεμπέκ

Οι δικοί μας ήρωες δεν είναι αθάνατοι, ούτε θεοί. Αρρωσταίνουν, κουράζονται, φθείρονται και πεθαίνουν. Οι ίδιοι. Οι ιδέες τους ποτέ

Ο Γερμανός υπουργός εξωτερικών πρόσθεσε:
“Υπολογίζω στο γεγονός ότι μια νέα εποχή θα ξεκινήσει στη Βενεζουέλα μετά τις ημέρες αυτές του πένθους. Η Βενεζουέλα έχει ισχυρή δυναμική και η δημοκρατία και η ελευθερία είναι οι σωστοί τρόποι ώστε η δυναμική αυτή να λάβει συγκεκριμένο σχήμα”.

Νέα εποχή αναμένει και ο πρόεδρος Ομπάμα:
“Όπως η Βενεζουέλα ξεκινά ένα νέο κεφάλαιο στην ιστορία της, οι ΗΠΑ παραμένουν προσηλωμένες στις πολιτικές που προάγουν τις δημοκρατικές αρχές, το κράτος δικαίου και τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων”

Ανορθολογισμός, υποταγή στην καθημερινή μιζέρια ή πίστη σε ένα νέο συλλογικό όραμα;

Πότε θα έρθει επιτέλους το τέλος αυτού του κόσμου;

του Θάνου Ανδρίτσου

Δεν ήρθε τελικά το τέλος του κόσμου στην 21η Δεκέμβρη. Υπήρξαν βέβαια κρίσιμες διαμάχες για τον τρόπο που θα καταστραφεί, ή για τη σωστή ερμηνεία των Μάγιας. Αντίστοιχης σημασίας συζητήσεις πληθαίνουν το τελευταίο διάστημα σε τηλεοράσεις και εφημερίδες για θέματα όπως το αν η γραμμή που ακολουθεί τα αεροπλάνα είναι τα αέρια που μας ψεκάζουν και άλλα που συνήθως συγγενεύουν με εθνικιστικά, μυστικιστικά και φασιστικά ρεύματα. Προκαλεί θλίψη πώς σε συνθήκες οικονομικής καταβαράθρωσης και συνολικής ιδεολογικής, αξιακής, μορφωτικής καθίζησης ενισχύεται ο ανορθολογισμός, κατακρημνίζονται τα κριτήρια σκέψης και λογικής και αναβαθμίζεται η μαζική αποβλάκωση.

Παρά το μελάνι που χύθηκε ή τις συζητήσεις που έγιναν, αρκετά λίγοι πραγματικά πίστεψαν ότι θα ερχόταν η συντέλεια του κόσμου, ή κάτι παρόμοιο. Ούτε απεγνωσμένες οικογένειες έτρεχαν να κρυφτούν σε καταφύγια, ούτε μποτιλιαρίσματα ή καρδιακές προσβολές, σαν αυτές που βλέπουμε στις ταινίες και έλαβαν χώρα στη φάρσα του Όρσον Ουέλς για την εισβολή εξωγήινων το 1938.

Πιο δύσκολα στην αρχή, πιο μακριά στον προορισμό

Και στην Αργεντινή η επιμονή στο ΔΝΤ, η αυστηρή προσαρμογή στη λιτότητα και η θηλιά του χρέους θεωρούνταν μονόδρομος και κάθε άλλη προοπτική συνώνυμη του θανάτου, της απομόνωσης και της εξαθλίωσης. Κι εκεί, ο συσχετισμός δυνάμεων φάνταζε αμείλικτος. Και όμως ήρθε η ορμή της εξέγερσης να επιβάλει το δικό της νόμο, τη δική της λογική για την ιστορία.

του Θάνου Ανδρίτσου

Πριν από περίπου δέκα χρόνια, βγήκε στις αίθουσες των κινηματογράφων μια ταινία με τίτλο Kάντο όπως ο Μπέκαμ. Διηγούταν την ιστορία μιας νεαρής Ινδής που λάτρευε το ποδόσφαιρο και ήθελε να μοιάσει στο ίνδαλμά της, το βρετανό Ντέιβιντ Μπέκαμ. Σήμερα, στην Ελλάδα, πολλές φορές συζητιέται κάτι αντίστοιχο, όχι βέβαια για να γίνει μια ολόκληρη χώρα μεσοεπιθετικός, αλλά για κάτι διαφορετικό, που θα μπορούσε να πάρει τον τίτλο Κάντο όπως η Αργεντινή, με αναφορά στην εξέγερση του 2001.

Κλείνοντας σήμερα το μικρό αυτό αφιέρωμα στα 10 χρόνια από το αργεντινάζο, υπογραμμίζουμε αυτή την αναζήτηση μιας αγωνιστικής εναλλακτικής από την καταστροφική πορεία που διαβαίνουμε τα τελευταία χρόνια. 

10 Χρόνια μετά το Αργεντινάζο. Η πρώτη εξέγερση του 21ου αιώνα.

των Θάνου Ανδρίτσου, Κώστα Γούση

«Ήρθα στην πλατεία γιατί δεν ήθελα να χάσω αυτό το κομματάκι ιστορίας που γράφουμε τώρα». 

Αυτή η φράση, παρμένη από μια προσωπική αφήγηση που δημοσιεύτηκε σε μια παλαιότερη μπροσούρα για το Αργεντινάζο, περιγράφει τα αισθήματα των εκατοντάδων χιλιάδων που κατέκλυσαν τους δρόμους του Μπουένος Άιρες και άλλων μεγάλων πόλεων. 

Είχε φτάσει πλέον η στιγμή, το ήξεραν καλά, να συναντηθούν με την ιστορία, να πάρουν την κατάσταση στα χέρια τους και να φροντίσουν πρώτα και κύρια για την επιβίωσή τους. 

Πράγμα που στα τέλη του 2001 φάνταζε αδύνατο για το μεγαλύτερο ποσοστό του πληθυσμού. Μικρά παιδιά είχαν αρχίσει να πεθαίνουν από ασιτία, όπως περιέγραφε ένας δημοσιογράφος, μητέρες ζήταγαν να δοθεί κομμάτι από τη σάρκα τους για να τα ταΐσουν, πάνω από το 50% των κατοίκων ήταν άνεργοι και πολύ περισσότεροι αυτοί που ζούσαν κάτω από το όριο της φτώχειας. Όμως τώρα ήταν η στιγμή που η οργή έπαιρνε μορφή και φώναζε «Ya Basta», «φτάνει πια». «Να φύγουν όλοι», έγινε το σύνθημα που πλημμύρισε τα χείλη.

Για το πολιτικό μέτωπο, τις αριστερές κυβερνήσεις και τα αντικαπιταλιστικά καθήκοντα

του Θάνου Ανδρίτσου

Άλμα στο κενό ή  προσέγγιση με όρους πραγματικών δεδομένων της ταξικής πάλης;

Η εποχή μας, πέραν όλων των άλλων, προσδίδει  ενδιαφέροντα στοιχεία  στις συζητήσεις τόσο μέσα στην Αριστερά όσο και ευρύτερα στον εργαζόμενο κόσμο. Το πρώτο ενδιαφέρον  στοιχείο είναι ότι οφείλεις να είσαι σαφής και ξεκάθαρος σε αυτά που λες.

Πάνε τα χρόνια που πίσω από τη θεωρητική θολούρα και τις μάχες διατυπώσεων μπορούσε να κρυφτεί μια αμηχανία και μια απουσία πολιτικής και προγραμματικής τοποθέτησης. Τώρα τα ακροατήρια είναι και πιο μαζικά και πιο λαϊκά και πιο απαιτητικά. Τι λες, τι θες να κάνεις και πως; Απλά και κατανοητά. Μπορείς να το πεις; Αν όχι τράβα στη μπάντα.
 

Το δεύτερο είναι ότι πολλές φορές φαίνεται σαν οτιδήποτε προτείνει κάποιος, να έχει πλευρές αλήθειας και να μπορείς όταν το ακούσεις να κουνήσεις το κεφάλι σου συγκαταβατικά. Από το πιο συντηρητικό σενάριο, του «ας αλλάξει ένας υπουργός, ας γίνει κάτι λίγο τουλάχιστον να μην πεθάνουμε από την πείνα, έστω μέχρι εδώ κρατηθήκαμε, να μη χειροτερέψουμε», μέχρι το πιο ακραίο και απελπισμένο, του «να πάρω μια καραμπίνα και να τους διαλύσω όλους, θα βάλω μια μπόμπα και θα σου πω εγώ, θα τον βρω το χοντρό και θα του ρίξω μια να φοβηθούν οι άλλοι», περιέχουν στοιχεία με λογική και εκφράζουν την ανάγκη όλου του κόσμου να κάνει κάτι.

«Ανοικτές σχολές», κλειστά μυαλά. Μιντιακή λάσπη και δημοκρατία του Facebook

Οι κύριοι στα ΜΜΕ θέλουν να μας πείσουν ότι μια κυβέρνηση που την ψήφισε μια μέρα πριν χρόνια ένα ποσοστό του αρκετά μικρού, λόγω αποχής, ποσοστού των πολιτών με ένα πρόγραμμα για κοινωνικές παροχές, και μετατράπηκε σε χούντα που καταλύει κάθε κατάκτηση, με όπλο τα χημικά και τα κλομπ, είναι δημοκρατική.

Χιλιάδες φοιτητές που κάθε εβδομάδα συμμετέχουν ενεργά στην ανταλλαγή απόψεων και στην απόφαση δράσεων, ξεπερνώντας κατά πολύ τις τυπικές απαρτίες δεν είναι.

Όταν αυτοί οι χιλιάδες ψηφίζουν κατάληψη είναι κατάπτυστοι.  Όταν μέσα από το Facebook μαζεύονται εκατοντάδες είναι λαμπροί νέοι. Κάτι δεν πάει καλά.   

του Θάνου Ανδρίτσου

Τη στιγμή που το φοιτητικό κίνημα εισέρχεται σε ένα νέο γύρο έντονης κινηματικής δυναμικής στα κυβερνητικά επιτελεία έχει σημάνει συναγερμός. Καταλαβαίνουν πως έχει πυροδοτηθεί μια άνευ προηγουμένου αναμέτρηση. Για το λόγο αυτό και αμόλησαν τα κατοικίδια τους στα συγκροτήματα των ΜΜΕ ώστε να συκοφαντήσουν τον φοιτητικό αγώνα.

Ένας πρωτοφανής συνδυασμός μιας ομερτά, μιας απόλυτης απόκρυψης των κινητοποιήσεων και των καταλήψεων, μαζί με μια εκστρατεία λάσπης για να ανοίξουν οι σχολές, λαμβάνει χώρα.

Η επόμενη μέρα του φοιτητικού κινήματος

Πέντε χρόνια από τον Μάη ’06-‘07

Δημοκρατικός συντονισμός των συνελεύσεων, όχι μια νέα γραφειοκρατία

του Θάνου Ανδρίτσου

Σήμερα Τετάρτη 18 του Μάη διεξάγονται οι φοιτητικές εκλογές. 

Ακριβώς πέντε χρόνια πριν, την ίδια μέρα πορείες με χιλιάδες φοιτητές έλαβαν χώρα σε όλες τις μεγάλες πόλεις. 

Ημέρα Πέμπτη, το εβδομαδιαίο ...ραντεβού με τους ταραξίες, όπως το χαρακτήρισε ο πρώην πρωθυπουργός, που για ένα ολόκληρο χρόνο αναμετρήθηκε με ένα φοιτητικό και εκπαιδευτικό κίνημα, που καθόρισε μια νέα γενιά αγωνιστών, τράνταξε την κοινωνία, γέννησε ξανά τις παραστάσεις της συλλογικότητας και της πάλης διαρκείας και κυοφόρησε σημαντικούς μετασχηματισμούς για το κίνημα και την Αριστερά. 

Αρχιτεκτονική ΕΜΠ: Κλειστή λόγω… Μνημονίου

του Θάνου Ανδρίτσου

Στο ιστορικό κτίριο της Πατησίων, όπου στεγάζεται η Αρχιτεκτονική, πολλές φορές είχαν σταματήσει τα μαθήματα, στα πλαίσια κινητοποιήσεων φοιτητών και καθηγητών.

Ποιος όμως θα περίμενε μέχρι πριν λίγο καιρό, ότι θα έκλεινε λόγω έλλειψης καθηγητών και μειωμένης χρηματοδότησης;

Και όμως, στην Ελλάδα του Μνημονίου όλα είναι πιθανά.

Με ομόφωνη απόφαση του τμήματος, από την προηγούμενη Τετάρτη αναστέλλονται όλες οι λειτουργίες μέχρι και το τέλος της επόμενης εβδομάδας, όπου θα συζητηθεί η συνέχεια.

Επίσης και η σύγκλητος της Σχολής Καλών Τεχνών πήρε απόφαση για προσωρινή αναστολή.