Συνταγματική εκτροπή μέσω Βουλής;

Ας πούμε τα πράγματα με το όνομά τους: Με κοινοβουλευτική νομιμοποίηση επιχειρείται ένα συνταγματικό πραξικόπημα. Εδώ δεν πρόκειται πλέον για συνήθη πολιτικό εμπαιγμό, όπως αυτοί που λαβαίνουν χώρα στην πολιτική μας ζωή και σφραγίζονται περίπου εθιμοτυπικά ανά τετραετία με την αθέτηση προεκλογικών υποσχέσεων. Πρόκειται για προκλητική αγνόηση και περιφρόνηση της ζεστής ακόμα ετυμηγορίας του ελληνικού λαού από τους ίδιους που του τη ζήτησαν. Ο λαός αυτή τη φορά δεν κλήθηκε να επιλέξει διαχειριστή των δημοσίων υποθέσεων -αυτόν τον έχει ήδη επιλέξει- αλλά να αποφασίσει επί συγκεκριμένου πολιτικού ερωτήματος/ζητήματος ζωτικής για τον ίδιον σημασίας. 

Και όντως προσήλθε μαζικά στην κάλπη και αποφάσισε. Η δε απόφασή του είναι κατηγορηματική και παραδόθηκε στην πολιτική εξουσία με τον πιο επίσημο τρόπο που προβλέπεται σε μια συνταγματική πολιτεία. Επαναλαμβάνουμε και διευκρινίζουμε για όσους κάνουν ότι δεν καταλαβαίνουν: δια του δημοψηφίσματος ο λαός παρέδωσε στην κυβέρνηση απόφαση, όχι γνώμη! Η απόφαση αυτή, όπως και κάθε απόφασή του που πληροί τις ελάχιστες προϋποθέσεις εγκυρότητας βάσει του Συντάγματος και των σχετικών νόμων, είναι απολύτως δεσμευτική για την κυβέρνηση (όχι μόνο στην παρούσα μορφή και σύνθεσή της αλλά και σε κάθε διάδοχή της μορφή και σύνθεση). Και παρότι η διατύπωση του ερωτήματος του δημοψηφίσματος ήταν αξιοκατάκριτα στενή και ανεπαρκής, ο κόσμος την υπερέβη και έδωσε μια σαφή αρνητική απάντηση που καλύπτει όχι μόνο το γράμμα αλλά και το πνεύμα του ερωτήματος, δηλαδή το σύνολο των πολιτικών λιτότητας, της νομιμότητας του χρέους, της τροϊκανικής πολιτικής και της ανοχής της κυβέρνησης στους εκβιασμούς των δανειστών. Αυτή είναι η μόνη συνεπής ερμηνεία του αποτελέσματος, η οποία προκύπτει άλλωστε και από το ίδιο το περιεχόμενο του διαγγέλματος του πρωθυπουργού όταν προκήρυξε το δημοψήφισμα(*) και συμπυκνώνεται στην πρότασή του: «Σας καλώ να πούμε όχι στις συνταγές των μνημονίων που καταστρέφουν την Ευρώπη».

Σε αυτό είπε «όχι» ο λαός και αυτό το γνωρίζουν άριστα άπαντες (στελέχη της κυβέρνησης και βουλευτές, συμπολίτευση και αντιπολίτευση, κόμματα και συνδικαλιστικοί φορείς,  δεξιοί και αριστεροί, πολιτικοί και οικονομικοί παράγοντες τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό, «ευρωπαϊστές» και ευρωσκεπτικιστές, φιλομνημονιακοί και αντιμνημονιακοί). Το μόνο πραγματικό ερώτημα τη στιγμή αυτή δεν αφορά λοιπόν ούτε την εγκυρότητα ούτε το περιεχόμενο του δημοψηφίσματος. Αφορά το αν θα γίνει σεβαστό το αποτέλεσμά του ή θα πάμε σε εκτροπή. Αν υπάρξει εκτροπή (και τα υπό συζήτηση σχέδια συμφωνίας δείχνουν δυστυχώς προς τα εκεί) θα είναι

Παλιός και νέος ‘’μεγάλος αδελφός’’

Παλιός και νέος ‘’μεγάλος αδελφός’’

Ο θάνατος ενός 19χρονου δια του εξοβελισμού επειδή δεν είχε ένα εισιτήριο των 1.40 λεπτών, αποτελεί ασφαλώς εφαλτήριο προβληματισμών. Το περιστατικό, χαρακτηριστικό της βαρβαρότητας και της κυνικότητας της εποχής μας, έφερε στο νου τους συλλογισμούς του Zygmunt Bauman σε ότι αφορά τη σύγχρονη διάσταση του ζητήματος της δημοκρατίας. Του ζητήματος που η αριστερά συνήθως υποτιμά, βλέποντάς το συχνά απλά  ως ‘’παράγωγο’’ της οικονομικής και κοινωνικής εκμετάλλευσης.

Η προσέγγιση του Πολωνο-εβραίου συγγραφέα, στο βιβλίο του ‘’Σπαταλημένες ζωές-Οι απόβλητοι της νεωτερικότητας’’ (εκδόσεις ΚΑΤΑΡΤΙ), για την φύση των σύγχρονων κοινωνικών προβλημάτων, είναι ασυνήθιστη, όσο και ενδιαφέρουσα. Διαρθρώνει όλες του τις σκέψεις γύρω από το σχήμα της κατασκευής από τις σύγχρονες εκμεταλλευτικές κοινωνίες, ‘’ανθρώπινων απορριμμάτων’’. 

Ευρώ ή εθνικό νόμισμα;

του Ηλία Παπαδόπουλου, Οικονομολόγου MSc, μέλους της ομάδας οικονομολόγων και της Συντονιστικής Επιτροπής  του Κίνήματος Δεν Πληρώνω και..

της Ιωάννας Γκίκα, Οικονομολόγου MSc, μέλους της ομάδας οικονομολόγων και της Συντονιστικής Επιτροπής του Κινήματος Δεν Πληρώνω. 

Το ερώτημα ευρώ ή δραχμή προτάσσεται σκοπίμως ως ένα από τα κυρίαρχα διλήμματα που θα έπρεπε να απασχολούν τη σημερινή κοινωνία. Είναι πράγματι όμως αυτό το πραγματικό δίλημμα στο οποίο ο ελληνικός λαός οφείλει να δώσει απάντηση; Μπορεί όντως μία από τις δύο επιλογές να αποτελέσει το σωτήριο εργαλείο οικονομικής πολιτικής το οποίο θα μας βγάλει από το κοινωνικό, πολιτικό και οικονομικό αδιέξοδο που έχουμε περιέλθει; 

Κατ’ αρχάς, αξίζει να σημειώσουμε ότι η επιλογή νομίσματος στη νεοφιλελεύθερη παγκοσμιοποιημένη οικονομία των αγορών, αποτελεί εργαλείο νομισματικής πολιτικής το οποίο μπορεί να επηρεάσει τους δείκτες της πραγματικής οικονομίας μόνο βραχυπρόθεσμα ή το πολύ μεσοπρόθεσμα (ceteris paribus - δηλ. με τις υπόλοιπες μεταβλητές της οικονομίας σταθερές).

Ελληνική αριστερά και διεθνείς συμμαχίες

του Πέτρου Παπακωνσταντίνου

Η νέα κυπριακή τραγωδία έφερε με τον πιο δραματικό τρόπο στην ημερήσια διάταξη το πρόβλημα των διεθνών συμμαχιών μιας κυβέρνησης που θα τολμήσει να έρθει σε ρήξη με τις Βρυξέλλες και το Βερολίνο- όχι γιατί θα επιδιώξει τη ρήξη για τη ρήξη, αλλά γιατί μόνο έτσι θα έχει ελπίδες να δημιουργήσει στοιχειώδεις προϋποθέσεις κοινωνικής σωτηρίας και λαϊκής κυριαρχίας.

Οι δυνάμεις της εσωτερικής τρόικα στην Ελλάδα, που δεν χάνουν ευκαιρία να κλίνουν σε όλες τις πτώσεις τις λέξεις «έθνος» και «πατρίδα», δεν μπορούσαν να κρύψουν τη χαρά τους για το Βατερλώ της Κύπρου, καθώς σε διαφορετική περίπτωση δεν θα μπορούσαν να κρατηθούν στην εξουσία ούτε μία εβδομάδα ακόμη. «Που είναι η Μόσχα που θα μας έσωζε;», είναι το λάιτ- μοτίφ στα χείλη όλων όσοι υποστηρίζουν χαιρέκακα πως όποιο κεφάλι βγαίνει από τη μνημονιακή τρύπα του, είναι μοιραίο να κόβεται.

Η πολιτική ως συμμετοχή και η άμεση δημοκρατία

του Γιώργου Ν. Οικονόμου

Το Πολυτεχνείο 1973 συνιστά πρωτόγνωρο για τα ελληνικά δεδομένα πολιτικό γεγονός και ως τέτοιο άφησε σημαντική παρακαταθήκη στις επόμενες γενιές, όπως φάνηκε από την πολιτική δυναμική και τις εντάσεις που δημιουργούσε επί δεκαετίες κάθε χρόνο στην επέτειο. H κατάληψη-εξέγερση τον Νοέμβριο 1973 έχει τα χαρακτηριστικά ενός αυτόνομου κινήματος, με πολιτικό περιεχόμενο και πολιτικούς στόχους, ανεξάρτητο από κόμματα, ηγέτες, ιδεολογίες και γραφειοκρατίες.

Ένας από τους κύριους στόχους του Πολυτεχνείου 1973 ήταν η Δημοκρατία. Όχι φυσικά κάποια αποκατάσταση του προηγουμένου διεφθαρμένου και αποτυχημένου κοινοβουλευτισμού ή κάποια βελτιωμένη εκδοχή του, αλλά ένα πολίτευμα στο οποίο ο δήμος θα είναι ουσιαστικά κυρίαρχος, θα υπάρχει «λαϊκή κυριαρχία» ή «λαϊκή εξουσία» (χρησιμοποιώ εδώ τους όρους που υπήρχαν στα συνθήματα των εξεγερμένων και στην Ανακοίνωση της Συντονιστικής Επιτροπής). 

Αντουανέττες της οργανικής διανόησης

της Ιωάννας Στρατικοπούλου

Στα χρόνια του Μνημονίου, με αποκορύφωμα τους τελευταίους μήνες της Κυβέρνησης Σαμαρά, ο δημόσιος διάλογος στρέφεται γύρω από τα μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης. 

Έτσι, καθημερινά ανακοινώνονται προτάσεις φόρων και πιθανών ρυθμίσεων, κι εμείς επιχειρηματολογούμε για το εύρος των μέτρων (οριζόντια, ισοδύναμα, αναλογικά), για το ύφος τους (δυσβάσταχτα αλλά αναγκαία) για τον χρονικό τους ορίζοντα (τα τελευταία μέτρα, για δύο χρόνια ή όπως τώρα «μέχρι η ανεργία να φτάσει το 10%») και για τον αποδέκτη των μέτρων (μισθωτοί, συνταξιούχοι, ελεύθεροι επαγγελματίες, αγρότες και πιθανοί αγοραστές δημόσιας περιουσίας). 

Ανακοινώνονται βροχηδόν κι εμείς συζητούμε αν το α είναι καλύτερο από το β ή αν τροποποιώντας ελαφρά το α θα ήταν δικαιότερα δυσβάσταχτο ή αν το γ είναι δίκαιο αλλά ανεφάρμοστο κ.ο.κ. με την κρυφή σκέψη «εγώ ελπίζω να τη βολέψω».

Οι άξονες των μέτρων αυτών και η στοχοθεσία τους είναι ήδη θεσμοθετημένη (αν και με αμφίβολης συνταγματικότητας διαδικασίες και όρους). Για τους άξονες αυτούς δεν συζητούμε. Έχουν ήδη σφραγισθεί με την υπογραφή των μνημονίων από τους κυβερνώντες.

Η ώρα της αλήθειας για το ευρώ

του Πέτρου Παπακωνσταντίνου

Η ελληνική Αριστερά επωμίζεται μεγάλες ευθύνες- μια και οι τρεις συνεταίροι της μνημονιακής κυβέρνησης είναι βέβαιο ότι απλώς θα προσυπογράψουν οτιδήποτε αποφασίσουν, αύριο ή μεθαύριο, οι πιστωτές μας. Ειδικά για τον ΣΥΡΙΖΑ πλησιάζει η ώρα που θα κληθεί να κόψει τον Γόρδιο Δεσμού του συχνά δογματικού ευρωπαϊσμού. Ακόμη κι αν η σημερινή ηγεσία του δεν επιθυμεί ή δεν μπορεί να επιλέξει την έξοδο από την ευρωζώνη ως πρώτη επιλογή της, οφείλει να προετοιμάσει τον ελληνικό λαό για το σοβαρό ενδεχόμενο να αναγκασθεί η Ελλάδα, είτε με αυτήν, είτε με μια επόμενη, αριστερή κυβέρνηση, να φύγει από την ευρωζώνη”

«Οι μεγάλες καταστροφές παρακινούν τους πιο ένθερμους θρησκευόμενους να γίνουν δυο φορές πιο ευσεβείς». Έτσι ξεκινάει το άρθρο του Σερζ Αλιμί, διευθυντή του γαλλικού περιοδικού Le Monde Diplomatique, αναφορικά με τη νέα υποτροπή της ευρωκρίσης και τη σύνοδο κορυφής των 27, που αρχίζει σήμερα στις Βρυξέλλες.

Παραβιάζεται ευθέως η λαϊκή κυριαρχία

Ζούμε μια δομική κρίση του καπιταλισμού

-Από την ώρα που εκδηλώθηκε η οικονομική κρίση στην Ελλάδα μέχρι σήμερα, έγιναν αρκετές παρεμβάσεις από διανοουμένους. Ορισμένοι τάχθηκαν ακόμη και με ανοιχτή επιστολή υπέρ των μέτρων, κάποιοι άλλοι στάθηκαν, εξαρχής, απέναντι και κάποιοι τρίτοι προτίμησαν τη σιωπή. Επηρεάζουν την κοινή γνώμη οι παρεμβάσεις αυτές ; Οφείλουν να παρεμβαίνουν και πώς οι διανοούμενοι σε τέτοιες περιόδους;

-Γ. Ρούσης: Η ερώτηση τίθεται με όρους καθαρά ιδεαλιστικούς γιατί οι διανοούμενοι δεν είναι μια ενιαία κατηγορία ανθρώπων. Συνεπώς, δεν μπορώ ν’ απαντήσω εγώ για λογαριασμό των διανοουμένων γενικώς, γιατί υπάρχουν οι διανοούμενοι της αστικής τάξης, υπάρχουν οι διανοούμενοι που έχουν μια θολούρα και εκφράζουν απόψεις συγκεχυμένες, υπάρχουν και οι οργανικοί διανοούμενοι και οι διανοούμενοι της εργατικής τάξης.

Δεν μπορούμε να δώσουμε μια απάντηση. Θα ήταν σαν να λέμε ποια ήταν η στάση της κοινωνίας γενικώς, η οποία ήταν μια στάση αντιφατική. Αναμενόμενο είναι η στάση των διανοουμένων, όπως και της ίδιας της κοινωνίας, να είναι αντιφατική απέναντι στην κρίση. Υπήρχαν διανοούμενοι που στήριξαν τα μέτρα και δεν καταλάβαιναν, ή έκαναν ότι δεν καταλάβαιναν τίποτε για το από πού προέρχεται η κρίση, άλλοι που σιωπούσαν γιατί δεν τους ενδιέφερε ή γιατί δεν είχαν άποψη, και άλλοι, και δεν ήταν λίγοι από ό,τι τυχαίνει να γνωρίζω, που αντιστάθηκαν και είπαν ότι είναι απαράδεκτα τα μέτρα και μπήκαν σε μια προσπάθεια ερμηνείας των βαθύτερων αιτίων της κρίσης.

Η στάση των διανοουμένων επηρέασε, όπως πάντοτε επηρεάζει η στάση της διανόησης διότι από την υπόλοιπη κοινωνία θεωρούνται ως άνθρωποι που κατέχουν τη γνώση. Και από αυτήν την άποψη δεν είναι τυχαίο ότι προβάλλονται οι υποτιθέμενοι τεχνοκράτες ή διανοούμενοι στα κανάλια, στις τηλεοράσεις, στις εφημερίδες για να προωθήσουν κατά κύριο λόγο την κυρίαρχη αντίληψη πραγμάτων για τον μονοδιάστατο σύγχρονο λόγο που θέλει να μην υπάρχει άλλη διέξοδος παρά τα μέτρα που παίρνονται απέναντι στην κρίση.

Νομίζω ότι επηρέασε σε μεγάλο βαθμό και ο λόγος των διανοουμένων εκείνων που αντιστάθηκαν και έδωσαν σαν διέξοδο την έξοδο από το ευρώ, την κατάργηση των πληρωμών του χρέους, την εθνικοποίηση των τραπεζών και μια σειρά άλλων μέτρων που κατά την αντίληψή μας θα μας βγάλουν από την κρίση. Πρέπει όμως να είμαστε ξεκάθαροι και να λέμε ότι η κυρίαρχη αντίληψη και στο επίπεδο της διανόησης και στο επίπεδο της κοινωνίας συνεχίζει να είναι αυτή της κυρίαρχης τάξης.

Ας πάψουμε λοιπόν να δαγκώνουμε τη γλώσσα μας

του Ρούσσου Βρανά

Το σύνολο του ευρωπαϊκού πληθυσμού κυβερνάται σήμερα από νεοφιλελεύθερες κυβερνήσεις. 

Και το ιδεολογικό μονοπώλιο που θέλει να επιβάλει το ευρωπαϊκό διευθυντήριο, ενσωματώνοντας την ιδεολογία της λιτότητας στα Συντάγματα των ευρωπαϊκών χωρών, απειλεί να καταργήσει την ελευθερία της επιλογής. 

Τι θα συμβεί αν αύριο η λαϊκή εντολή είναι προς την κατεύθυνση μιας προοδευτικής ανατροπής; Θα καταστρέψουν τις επιλογές του λαού οι αγορές με συνδυασμένες επιθέσεις; 

Θα απειληθεί η χώρα με αποπομπή από την Ευρωπαϊκή Ένωση;

Κάποιοι αριστεροί φώναζαν κάποτε (και φωνάζουν ακόμη): «Έξω από την Ευρωπαϊκή Ένωση!».

Η έννοια του διεθνισμού και η αριστερά στην Ελλάδα

του Χριστόφορου Μπουζάνη,  

Υποψήφιου Διδάκτορα Κοινωνιολογίας του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου

Τεράστιο ενδιαφέρον παρουσιάζουν σήμερα οι παιδικές παθογένειες της Αριστεράς σε σχέση με τα κλασικά ερωτήματα πάνω στις έννοιες του Έθνους, του Κράτους και της Διεθνούς Κοινωνίας. 

Στο «εγχειρίδιο» του συνεπούς αριστερού το «δικαίωμα στην αυτοδιάθεση των λαών» αποτελεί αυταξία ενώ κάθε αναφορά σε όρους όπως το έθνος, η εθνική συνείδηση ή η εθνική κυριαρχία θεωρείται ύποπτη. Ύποπτη για ρατσιστικές, εθνικιστικές ή λαϊκίστικες εκφάνσεις μιας συντηρητικής πατριδοκάπηλης στάσης.

Είμαστε όμως τώρα, πιο πολύ απ' ότι άλλοτε, μπροστά σε μια εκκωφαντική αντινομία η οποία είτε τεχνηέντως παραβλέπεται είτε ουδετεροποιείται τοποθετώντας διαφορετικές θεωρήσεις σε διαφορετικά επίπεδα ανάλυσης.  

Ο Γ' Παγκόσμιος Οικονομικός Πόλεμος ξεκίνησε

του Μενέλαου Γκίβαλου *

Αυτή την κρίσιμη περίοδο φαίνεται να κλείνει ο κύκλος της πλήρους ενσωμάτωσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης σ' ένα ακραίο νεοφιλελεύθερο πρότυπο. Ο κύκλος αυτός άνοιξε στις αρχές της δεκαετίας του 2000, με την αποτυχημένη απόπειρα να υιοθετηθεί από τις χώρες-μέλη το περίφημο Ευρωσύνταγμα... 

Επειδή, όμως, τότε λειτουργούσαν ακόμα κάποιου είδους δημοκρατικές διαδικασίες, με κορωνίδα το «ΟΧΙ» των Γάλλων πολιτών, εκείνο το Σύνταγμα της Αγοράς -που περιείχε ως πρώτο, απόλυτο άρθρο την απόλυτη ελευθερία της οικονομικής δραστηριότητας- δεν υιοθετήθηκε.

Σήμερα οι δημοκρατικοί θεσμοί έχουν αποδυναμωθεί, αποτελούν «άδειο κέλυφος». Η λαϊκή κυριαρχία, η έκφραση της λαϊκής βούλησης έχουν κι αυτές εξαχνωθεί. Αυτή η ιστορική διαδικασία επιβάλλεται ήδη με ταχείς ρυθμούς στις ευρωπαϊκές δημοκρατίες, όπου τα κόμματα και τα πολιτικά συστήματα αποτελούν χειραγωγούμενους μηχανισμούς, οι οποίοι καλούνται να διαχειριστούν ένα ακραίο αντικοινωνικό και αντιαναπτυξιακό πρότυπο.